‹ Recueil des lettres missives; publié (volume 2)Chapitre 93 sur 259 · lS · texte numérisé non relu

lS

ij/iriuvs Missi\i-:s

('iltT iiii(ii({iio in nos innirronliuiu virlhiis acrilcr prcssis, vix otiani respiraiT concessuin , cl, obsos.sis pcr lalrocinia iliiKMil)u.s, ccrlos ad vos et (idos ciiiii niandatis liomiiies millorc pcrlciiloslsslmuin fiiil. Nunc, nnMnoral)ili iiii|)iiims Del hcncdcir), depulsa alicpio modo a|j IiuiiuMis nosliis laiila Ixdli mole, cl minus Infcstis pcr liyemcm itineribus, nol)llcni viruiii c\ lamiliarihiis noslris ac gcncrosum doininuni Sc^iiriuni, cuni lilleris et mandatis, ad vos quam diligenlissime ablc<;avimus : pnriim ul cas, cpias vol)is ob ])atcrnuin in nos ccclcsias- (juc nostras aniimini debcnius, gralias agcremus, parlim ut staluni vobis nostrum exponeremus.

Quant uni amicitiœ vcslrœ debeamus promissa dudum nobis auxiba cl soUicitus semper de salute noslra animas, et missa ad regenn Galbarum, procurandac nobis paci, amplissima legatio, ignorare nos non patilur, et insignem veslram crga nos vokintalem, gcnerosus dominus Segurius nobis sa?pius cxposuit. Quamvis autem legationis illius non ea fuerit qiiœ cssc dcbebat et quam vos sperabatis auctoritas, niliilominus tantum nos vobis debere ex animo profiteraur, quantum

et de vos forces réunies aux nôtres nous puissions obtenir cette paix, que la faveur de votre ambassade n'a pu nous procurer. Ce que nous recueillerons ainsi d'avantages et de tranquillité, nous le reporterons tout entier à votre affection paternelle. « Le noble sieur de Ségurvous fera connaître en détail tout ce qui concerne le reste de nos affaires; entre autres choses, il vous dira que depuis six mois nous sommes invité à une conférence. Si nous sommes forcé de nous y rendre, veuillez être bien persuadé que nous ne ferons rien à votre insu , et ne transigerons sur aucun point sans vous avoir demandé conseil et approbation. Notre ambassadeur nous fera part , dès son arrivée , de l'état des préparatifs de vos secours et de ceux des autres princes; et nous vous prions instamment

de nous en instruire vous-même , avec l'affection paternelle que vous nous exprimez dans vos lettres. De notre côté, nous ferons en sorte que vous n'ayez jamais à vous repentir de vos bontés paternelles et de l'amitié que vous avez contractée avec nous, et nous n'oniettrons jamais rien de tout ce que nous croirons de vos intérêts. Les sentiments de père que vous nous avez manifestés trouveront en nous une tendresse fdiale. Puisse le Dieu Tout-Puissant conserver le plus longtemps possible en santé parfaite votre sérénité pour les siens , dont nous nous regardons comme faisant partie , et pour toute la république chrétienne.

« De la Rochelle, le i5 novembre i586. «De votre sérénité le tout dévoué .1 frère et alTectionné ami , «HENRI..

si alla nobis et secura per eam parta pax esset. Sed Deo Opt. Max. cujus in manu sunt corda et consilia principuni , alia visa est potioiet, ut speranius, tutior ad pacem via.

Quod nos attinet, sustinuimus hactenus, Deo favente, septem hostium numerosos exercitus, quorum quatuor ipsam Aquitaniam, in qua tum eramus, insidebant, vitae nostrai et forlunis aperte inhiantes. Et ita quidem sustinuimus, ut neque nos laborum nostrorum pœniteat, et admirabilis Dei in nos bonitas toti orbi cbristiano facile innotuerit. Dissipatae cnim hodie eorum sunt vires, imminuti et demissi exercitus, nuUa tanto tempore memorabili i e gesta, multis hominum amissis millibus, immensa pecuniœ consumpta. Ita tamen imminutae eorum sunt vires, ut odium in nos et ecclesias nostras tanto ardentius succreverit. Ilaque, vere ineunte, acrius nos, reparatis viribus, aggredi constituerunt : quibus, post attritas, biennali fere bello, copias nostras, quam impares viribus et numéro militum futuri simus, et nos facile agnoscimus etnemo non videt;nisi, quod certe speramus, vestra nobis mature auxilia accesserint , de quibus etiam certani nobis spem ipsi jam dudum amice fecistis. Etenim vos et, legatione missa, cœteris principibus, cbarissimis consanguineis nostris, prœisse, et litteris atque adliortationibus crebris eos sollicitasse cognovimus; tandem etiam nuper in Luneburgensi conventu fidem ab eis, de suppetiis nobis statim a reditu legatorum ferendis, accepisse. Quapropter valde a vobis, tanquam a pio et amicissimo nobis principe, qui paternum in nos animum induerit, petimus, ut pari in nos studio et amore admonere illos quam primum et impellere ad cogenda promissa auxilia velitis; ut ea nobis et Ecclesiis nostris pax quœ amica legatione parari non potuit, justis armis et conjunctis nobiscum viribus, quam primum conficiatur. Quicquid inde commodi et tranquillitatis percipiemus, id totum paterno in nos affectui acceptum mérite fcremus.

Sed accuratius vos de rébus nostris edocebit generosus donnnus Segurius, et, inter cœtera, significabit nos ad coUoquium jam a sex mensibus vocari ; ad quod si coacti venerimus, velim vobis serio persuadeatis nos nibil insciis vobis tractaturos , nibil absque consilio et

rM) IJ-'/l'lIlKS MISSIVKS

nu( toritato vcslrn Iransacliiios; ([iiod ipsmn vohis, ^cnorosiis dominus Seguriii.s, iiommr noslro, plunl)iis c()iilirmal)il. \A nos, iiti ci iiijiiiixiiiMis, (|iiain |)niniin) de vcsiris cl CcClcroniiii ainiconim |)riii(ipuin auxiliai il)iis C()|)iis eanini(}iic a|)j)aralii ccrlos lac ici : (jiiod ni cl vos palcnio m nos allcclii lillcns vcsliis lacialis al(|iic adco rc ipsa praes- Ictis, siimiiiopcrc pcLiiniis. Inh rim .scdiilo ( iirahmiiis ne vos (iiuniatii putcrni islius ollicii cl aniiciliic nol)isciiiii contraria' j)œnilcal, ne(iue (piic(jnani unqnani pnL'lcrinilIcnnis (juod ex re vcslra Ihlnrinn arl)ilial)inini : ni (pioniodo palcrnnni in nos animuin manilcslissime declarastis, ila lilii in nobis er^a vos aiïectuni pcrspiciatis. Dens Opt. Max. Scrcnilalcm veslrani non snisniodo, (pioinin cl nos numerum augcmus , sed univcrsa3 Reij)uhlica' atque Ecclesiae Christianae salvam et incolumeni quam diulissime conservet.

Daliuii Riipellis , xv novend)ris mdxxcvi.

Régla; vestra; Screnitalis lîdelissimus frater et intinius aruicus,

HENRIGUS.

Page 1