XI. — Liber de Fide Trinitatis et de Incarnatione Verbi

Dicit (sicut audio) ille, qui très personas dicitur asserere esse velut très angelos, aut très animas, Pariani défendant legem suam , Judœi defendunt lef/em suant : ergo et nos Cluistiani dehmus defendere fidem nostram. Audiamus quomodo iste Christianus defendat fidem suam. Si, inquit, très personœ suntuna tantum rem, et non sunt très res, vnaquœque per se separatim, sicut très angeli aut très animœ ; ita tamen ut voluntute et potentia omnino sint idem ; errjo Pater et Spirilus sanctus cum Filio incarnatus est. Videte quid dical iste homo; quomodo defendat iste Christianus fidem suam. Certeaut vult confiteritres deos, autnon intelligit quod dicit. Sed si très deos confîtetur, non est Christianus ; si autem affirmât quod non intelligit, non illi credendum est. Huic homini non est respondendum auctoritate sacrœ Scriptures ; quia aut ei non crédit, aut eam perverso sensu interpretatur Quid enim apertius dicit Scriptura sacra, quam quod Deus unus et solus est ? Ratione igilur, qua se defendere nititur, ejus error dernonstrandus est...

Nam cum dicit : Si très personœ sint una tantum res et non très res, subjungit per se separatim. .. Sed cum ait : Sicut sunt très angeli, aut très animœ, aperte monstrat se non de pluralitate vel separatione illa loqui, quee in illis est personissecundum propria.

de le rendre, dans son ensemble, par une traduction nouvelle. — Nous lisons ea quœ, les choses que, ipsa .^ola et para, notre Ame elle-même, seule et pure — non comme Hauréau, ea ipsa soin et para, les substances universelles. Sans doute il s'agit de la pensée de S. Anselme, non de celle de Roscelin ; mais para s'oppose à obscura, para et sola rappellent le Phédon. 64 .\ sqq. 65 E" avrÀ y.c<0' «v-ïjv ÙIït^ovjïl -r. ot«voi« yjùu.vjo', — surtout Plotin et S. Augustin.

... Siciil anima pro specie substanthc accipitur. ita et angeliis. Quod ipse intelligere se monstrat, eu in pari ter dicit : Sicut sttnt très angeli, nul très animœ... Quod adliuc aperte inonstrare videtur, cuni subdit : Jta (amen ut voluntale et potestate omnino sint idem

Si dicit très personas esse très res, secundum ipsa propria ; palana est qiiani superflue hoc dicat, quani etiani inconvenienter, cuin addit : Sicut suut très angeli. (lut très animœ.. .

Si auteni iioc omnino vult asserere, très scilicet personas, secundum quod unaquœque Deus est, non esseunam rem. sed 1res res, unamquamque per se, sicut sunt très angeli ; apertissimum est quia très deos constituit. Sed forsitan ipse non dicit : sicut sunt 1res animœ, aut très angeli, sed ille qui mihi ejus mandavit qu.estionem, hanc ex suo posuit similitudinem ; sed solummodo très personas affirmât esse très res, sine additamento alicujus similitudinis. Cur ego faliitur aut fallit sub nomine rei, cum idipsum significetur sub nomine Dei ? Nempe aut Deuin esse rem iliam negabit, in qua très personas imo,quam très fatemur esse personas. Aut si hoc non negat, consequens est ut, sicut ipse asserit, personas très non unam, sed très esse res, ita quoque affirmet easdem personas non unum, sed 1res deos esse. Quœ quam impia sint, judicent Christiani. Sed dicet, non cogit quod dico très res fateri très deos, quoniam très illfe res simul

sunt unus Deus. Et nosdicimus : ergo singula qufeque res de tribus illis non

est Deus... Pater igitur non est Deus, Filius non est Deus, Spiritus sanctus non est Deus... quod similiter est impium. Nam si ita est, non est simplex natura sed partibus composita... Si ergo Deus tribus ex rébus compositus est, aut nulla natura simplex est, aut aliqua natura est alia, quœ in aliquo est prœstantior natura Dei ; quœ utraque quam falsa sint, non est obscurum. Ouod si iste de illis dialecticis modernis est, qui nihil esse credunt nisi quod imaginationibus comprehendere possunt, nec putat aliquid esse in quo partes nullœsunt; vel non negabit intelTigere se quia si esset aliquid quod nec actu, nec intellectu dissolvi possit, majus esset, quam quod vel intellectu est dissblubile. . . Sed videamus quid addat quasi ad inconvenientiam repellendam quœ videtur nasci, si très illio ])ersonœ sunt très res. Sic tamen, inquit, ut una trinm earum rerum sit voluntas et potestas... Si secundum illud quod sunt separatim, habent divinitatem, erunt très Dii... Si dicit quia illœ très res ita nomen Dei habent per potestatem et voluntatem, sicut homo dicitur rex per regiam potestatem, non est Deus nomen substantiae, sed accidentaliter dicuntur illœ (nescio quœ) très res très dii, sicut très homines eamdem habentes regiam potestatem, très reges dicuntur... Codex magnus implendus est, si voiuero scribere absurditates et impietates quœ sequuntur, si verum est, una Dei persona incarnata, reliquas duas consequi esse incarnatas.

MigneP. L. v. Io8, ch. III, c. 265, 266, 267, 268, 269, 270, 271, 272.

Xn. — Liber de Fide Trinitatis et de Incarnatione Verbi.

... Uuod utique Deus una et sola et individua et simplex sit natura et très personœ sanctorum Patrum et maxime beati Augustini post apostolos et evangelistas inexpugnabilibus rationibus disputatum est. Sed etsi quis légère dignabitur

J-22 HOSCKLI.N l'IlILDSolMIK KT TUKOLOCIFA ■

duo p;\rva opuscula inea, .Monolop,iiiiii scilicot et l'roslogion. qurn ad hoc maxime facta suiit, ut (juod lidc tencnius de diviiia ualura et ejus peisonis prcctei' Incarnalioneui, necessariisrationil)us.siveScriptui;L'auctoritateproljaripossit,si,inquam, ca aliquis légère volucrit. |)uto (juia el ibi inveniet de hoc quod non improhaie

poleril, nec contemnere volet Ne tamen hanc legentihus epislolam, laboreiii

injungam ipum'endi aliascripta, ut non soluniniodo fide, veruin etiam évident! cognoscant ratiom; très persoiias non esse très deos, sed unum solum ; nec tamen, Deo secundum unam personain incainato, ex necessitate secundum alias personas eunidem Deum incarnari : aliquid hic, quantum ad repellendam opinionem hujus defensoris, sicut ipse putat, nostrœ fidei sufficere credo, subjungam.Aperte dicit aut Pati'em, el Spiritum sanctum cum Filio esse incarnatum ; aut très illas personas esse très rcs separalîis.. . Fersonas... très esse non negat, nec Filium esse incarnatum. Ouoniam igitur supra monslratum est, si très personne sunt très rès separatre, aut ti(!S deos esse consequi, aut alias (de quibus jam dictum est) absurditates.... Cum praîdictus nostrse fidei defensor secundum se dicit esse très deos.... Non ergo illum potest adjuvare multitudo deorura, ad defendendum Patrem et Spiritum sanctum ab incarnatione ; quoniam inveniri non potest in deorum multiplicatione illa distinclio, sine qua defensionem islam fieri posse nequaquam exislimat. Quod aulem unus solus Deus sit et non plures, hinc facile probalur quia aut Deus non est summum bonum, aut sunt plura summa bona ; aut non sunt plures dii, sed unus solus... Migne, P. L. v. 158, ch. IV, c. 272, 273, 274.