X. — Liber de Fide Trinitatis et de Incarnatione Verbi

Sed priusquam de quœstione disseram, aliquid prœmittam ad compescendam eorum prœsumptionem, qui nefanda temeritate audent disputare contra aliquid eorum quœ fides Christiana confitetur, quoniam id intellectu capere nequeunt ; et potius insipienti superbia judicant nullatenus posse esse, quod nequeunt intelîigere, quam humili sapientiœ fateantur esse multa posse, qua ipsi non valeant comprehendere. Nullus quippe Christianus débet disputare quomodo quod catholica Ecclesia corde crédit et ore confitetur, non sit, sed semper eamdem fidem indubitanter tenendo, amando et secundum illam vivendo, humiliter quantum potest, quœrere rationem quomodo sit... Nemo ergo s^e temere immergat in condensa divinarum quœstionum, nisipriusin soliditate fidei, conquisita morum et sapientiœ gravitate ne per multiplicia sophismatum diverticula incauta levitate discurrens, aliqua tenaci illaqueatur falsitate. Cumque omnes, ut cautissime ad sacrœ paginœ quœstiones accédant, sint commonendi, illiutique (l) nostri temporis dialectici (imo Dialecticœ hœretici qui non nisi

(1) Cousin et Hauréau néglisenl de traduire utique (surtout) qui lie les deux parties de la phrase. En général Hauréau suit le te.xte de plus près. Cependant nous avons essaye

120 ROSCELIN PIIILOSUI'IIK ITl' THÉOLOGIEN

flatuni vocisputantesseuniversales subslantins, et qui colorem non aliud queunt intelli-ore quaiu corpus, nec sapiontiam lioiuinis aliud quani animam) prorsus a spititualium quu'slionuni disputalione sunt exsufflandi. In eoruni quippe aniinabus rntio, qua^ et princcps et Judex omnium débet esse quae sunt in homine, sic est in imaginationibus corporalibus obvoluta, ut ex eis se non possit evolvere, nec ab ipsis ea, quœ ipsa solaét para contemplari débet, valeat discernere. Qui enim nondum intelligit quomodo plures bomines in specie sint unus bomo : qualiter in ilia secretissima et altissima natura comprehendet quomodo plures personœ. quarum singula quœque est perfectus Deus, sint unus Deus ? Ht cujus mens obscura est ad discernendum inter equum suum et colorem ejus ; quabter discernet inter unurn Deum et plures relationes ejus ? Denique qui non potest intelligere aliquid esse hominem, nisi individiitim ; nullatenus intelliget hominem, nisi humanam personam. Omnis enim individuus homo, persona est. Quomodo ergo iste intelliget hominem assumptum esse a Verbo, non personam, id est aliam naturam, non aliam personam esse assumptam. Iliec dixi, ne quis antequam sit idoneus, altissimas de fide quœstiones prœsumat disculere ; aut, si pra3sumpserit, nulia difficultas aut impossibilitas intelligendi valeat illum a veritate, cui per fidem adhaîsit, excutere. Migne P. L. vol. 158, ch. II, col. 263, 264, 265.