XVI. — 21 juillet

Sentence des vicaires généraux de l’archevêché de Rouen privant de leurs bénéfices, sur Les instances du roi d’Angleterre Henri V, un certain nombre de chanoines, curés et chapelains de la ville et du diocèse, qui ont quilté leur résidence pour se réfugier en pays ennemi. (Arch. de la Seine-Inférieure, G 1202. Original.)

Universis presentes litteras inspecturis, visuris et audituris Vicarii in spiritualibus archiepiscopatus Rothomagensis salutem in domino. Cum jamdudum, videlicet die deeima quinta mensis maii anni domini millesimi quadringentesimi decimi noni, ex parte serenissimi principis domini nostri metuendissimi regis, juxta seriem litterarum ipsius regie majestatis nobis propter hoc directarum excitati, et secundum canonicas sanctiones in talibus promulgatas super hoc et editas pium etsanctum ejusdem domini nostri regis propositi colaudando animarumque saluti et ecclesiarum statui et indempnitati neeminus divino cultui, prout nostro incumbebat et incumbit officio, providere cupientes, et mandatis regiis, ut tenebamur et tenemur, obedire volentes, per nostras patentes litteras propter hoc confectas, processum nostrum super hoc editum in se

continentes, in sinodis et alias debite ac jurisdice publicatas, et, ne quis earum aut dicti nostri processus ignoranciam forte pretendere vellet, ad valvas ecclesie matricis Rothomagensis affixas, inibi per temporum longiorum curricula existentes, monuerimus una monicione pro omnibus omnes et singulos abbates, decanos, archidiaconos, cantores, prepositos, canonicos, priores, cappellanos, vicarios perpetuos, rectores ecclesiarum, curatos et animarum pastores quoscunque eciam alios, quecunque seu qualiacunque beneficia aut officia ecclesiastica et administraciones in ipsa matrice ecclesia, civitate et diocesi Rothomagensi obtinentes, hortaverimusque in domino et in virtute sancte obediencie, sub divini obtestacione judicii, commonuerimus et ad loca beneficiorum et maneriorum suorum fecerimus commoneri ut ipsorum unusquisque ad commissi sibi gregis et regiminis desponsatarum sibi ecclesiarum, eorum solaciis destitutarum, infra octodecim sep- {imanarum spacium sive terminum, quarum sex pro prima, sex pro secunda et reliquas sex pro tertia dilacionibus peremptorie eisdem omnibus et singulis terminum assignantes, presenciam suam exiberent debitam personalem atque corporalem, ut quod ipsorum nomen pretendit et commissum sibi ministerium exigit et quod non minus serit oneris quam honoris solicitis studerent excubiis observare, scituri quod, si nostris jurisdicis et salutaribus monitis ae mandatis parere contempnerent, contra ipsos et eorum quemlibet procederemus via juris, non cbstantibus quibuscunque dispensacionibus a nobis super non residencia in eorum beneñiciis facienda ad tempus aut alias quibusvis eorum forsan concessis, quas dicetarum nostrarum litterarum serie revocavimus, prout hec in prefatis litteris nostris lacius continentur. Quo termino adventato, nichilominus, de precepto et consensu prefate regie magestatis et ut liberius redire valerent, quacumque

exceusacione cessante, dictum terminum usque ad Omnium Sanctorum, et demum usque ad Purificationem beate Marie virginis et Resurrectionis dominice festa inde proxime sequentia, et post ea, ad majorem non parencium confutandam versuciam, nequiciam, maliciam atque contumaciam, usque ad diem quintam mensis aprilis ultimo preteriti prorogaverimus et expectaverimus; ac preterea quoniam nonnulli, licet sie debite parte ex nostra moniti et per nos expectati, nostris salutaribus monitis parere contempnentes, ad eorum beneficia redire non formidarunt, in maximum prejudicium ecelesiarum et populorum sibi commissorum dampnumque non modicum atque gravamen, in ipsorum animarum periculum et nostre jurisdicionis contemptum ac divini cultus diminucionem, propter quod ea non amplius conniventibus oculis tollerare non valentes, necessitati fuerimus et coacti presertim super hoc per prefatum serenissimum dominum nostrum metuendissimum regem Anglie et per suas patentes litteras excitati, contra hujusmodi sie a dictis suis beneficiis absentes et eorum quemlibet omnibus viis et modis jurisdicis procedere ; hineque fuerit quod predictos nundum reversos nec in dictis suis beneficiis residere curantes iterato et repetita vice districtius una alia monicione pro omnibus monuerimus et moneri fecerimus quatinus infra diem lune post festum Trinitatis janque et ultimo lapsum, quam diem pro unico et preremptorio termino seu edito eis et eorum cuilibet prefixerimus et assignaverimus, ad dicta sua beneficia redirent et in eis personaliter residerent, quod si facere negligerent, eis et eorum euilibet intimantes nos, eorum contumacia exigente, a dictis suis beneficiis ipsos et eorum quemlibet sentencialiter et diffinitive privaturos et contra eos ulterius processuros prout foret juris et racionis, ut in processu et litteris super hoc per nos confectis lacius continetur; et, ne quis eorum

ipsorum processus et repetite monicionis nostrorum ignoranciam quavis occasione pretendere vellet, dictorum processus et repetite monicionis verum transumptum et in eis contenta per tres dominicos continuos per rectores ecclesiarum civitatis et diocesis Rothomagensis legi, intimari et significari atque publicari fecimus et ad valvas ecclesie matricis Rothomagensis per tempora longiora affigi; et nichilominus predicti sic ab eorum benefciis absentes, predictas exhortaciones et moniciones nostras, ymo et mandata regia contempnentes ac villipendentes, infra dictam diem lune post festum Trinitatis ad eam nec depost ad dicta sua benificia redierunt, quin imo animo indurato redire non curaverunt, propter quod ipsos sic absentes et redire negligentes decreverimus et dixerimus a dictis suis beneficiis fore privandos, nisi tamen excusacionem, causam, racionem seu raciones, causas aut exeusaciones, validam et legitimam, seu validas et legitimas, pretendere et allegare vellent aut vellet eorum alter, quare contra ipsos aut eorum alterum ad hujusmodi privacionem procedere non deberemus, ad quas allegandas seu quam allegandam ipsis et eorum cuilibet diem lune post festum Beati Johannis Baptiste ultimo preteritum uno termino et peremptorio pro omnibus assignaverimus et prefixerimus, eisdem intimantes quod nisi ad dictam diem comparerent sufficienter coram nobis Rothomagi, in capella archiepiscopali dicti loci, ad et propter premissa, ipsos non comparentes vel ipsorum alterum non comparentem de dicta die reputaremus contumaces aut contumacem, et, eorum contumaciis exigentibus seu ejus contumacia exigente, à beneficiis suis, si que vel quod obtinent in ipsis ecclesia, civitate et diocesi Rothomagensi, per nostram sentenciam diffinitivam quam in seriptis promulgaremus, ipsis de ‘cetero ad hoc minime evocandis, que premissa omnia et singula significare, intimare et publi-

care fecerimus tam per decanos rurales et curatos dictarum civitatis et diocesis ad valvas dicte ecclesie matricis, domicilia in quibus morari solebant, loca beneficiorum suorum et alias, sufficienter publice testato sie quod verissimiliter ad ipsorum sic absencium noticiam debuït et potuit pervenire ; et nichilominus nonnulli predictorum ad dicta sua beneficia redire non curarunt sed extra obedienciam illustrissimorum predictorum regum et sub obediencia suorum inimicorum notoriorum tenere et residere non formidarunt ad dietam diem lune post festum Beati Johannis Baptiste coram nobis comperere aut pro eis quemvis mictere contempnentes, et presertim magister Johannes Mercerïi, canonieus ecclesie Rothomagensis prebendatus, de Tourniaco et Sancti Macuti Rothomagensis ecclesiarum rector seu curatus et eujusdam cappelle de Noïone supra Andellam cappellanus, Jacobus de Frevilla, canonicus Rothomagensis prebendatus, de Doudevilla, decanatus de Canvilla, rector seu curatus, Johannes de Yffrevilla, canonicus Rothomagensis prebendatus aut saltim in eis jus habere pretendens, curatusque Sancti Vedasti in valle, decanatus de Basquevilla, aut rector et cappellanus cujusdam cappellanie site apud Fontem Guerardi, Jordanus Morin, ceanonicus Rothomagensis curatusque ecclesie de Varnevilla, decanatus de Paveilliaco, sive rector, Simon Faverot, canonicus Rothomagensis prebendatus et decanus ecclesie collegiate de Andeliaco, Johannes de Norris, ipsius Rothomagensis ecclesie cantor et canonicus prebendatus, Matheus Canu, ejusdem ecclesie Rothomagensis succentor, Anthonius Conrardi, in ipsa ecclesia Rothomagensi Vulgassini Francie archidiaconus, Simon le Poulaillier, ejusdem ecclesie Rothomagensis canonicus prebendatus, Martinus Ravenot, ejusdem ecclesie Rothomagensis canonieus prebendatus, aut saltim in eis jus habere pretendens, Johannes de Stampis, canonicus ipsius ecclesie Rothoma-

censis prebendatus, Johannes Porcherii, canonicus Rothomagensis prebendatus, Robertus de Falsodumo, canonicus dicte ecclesie Rothomagensis prebendatus, dominus Henricus Boissel, ecclesie Sancti Albini dez Sarquieux curatus aut saltim in ea jus habere pretendens, dominus Johannes Galteri, curatus ecclesie de Lestanvilla, decanatus de Basquevilla, dominus Egidius de Gardino, curatus minoris porcionis de Limesiaco, magister Hamo le Cointe, curatus de Braquetuit, magister Johannes Bouchetendre, curatus ecelesie Sancti Andree supra Cailliacum, magister Petrus Miote, curatus de Cliponvilla, Martinus Yves, curatus de Anvronvilla, magister Stephanus de Laboria, curatus de Grainvilla la Taincturiere, magister Guido de Lose, curatus de Anffrevilla, decanatus de Canvilla, magister Johannes Jouvenel, cappellanus de Yvriaco Templi, magister Nicolaus Potin, sacrista de Andeliaco, dominus Nicolaus de Burgo, curatus de Oïnvilla, Johannes Leodegarii, pretendens habere jus in ecclesia parrochiali Sancti Laurencii Rothomagensis; qua de re ipsos et eorum quemlibet debite evocatos et expectatos contumaces reputaverimus et contra eos ad finem ad quem evocati erant procedere per nos debere decreverimus ad eorum tamen contumaciam, nequiciam et magis accusandam, confutandam vel ut liberius redire adhue vellent misericordiam rigori preponentes ad proferendam sentenciam nostram diffinitivam super privacione dictorum beneficiorum suorum procedere distulerimus dictam diem usque ad diem lune immediate sequentem, et post ea ad eandem diem lune ultimo dictam usque ad diem lune exinde proximo sequentem et demum una vice pro omnibus usque hane diem lune vicesimam primam mensis jullii prorogantes ; qui tamen sic debite et sollenniter evocati ac per talia et tanta atque dilucida tempora expectati ad sua dicta beneficia redire coram nobis comparere aut alium seu alios

pro se mittere, se excusare aut causam, racionem, seu causas et raciones dicere, proponere aut allegare minime curaverunt nostras evocaciones, exhortaciones et moniciones pariter et nostram jurisdicionem contempnentes ; propter que ipsos et eorum quemlibet de hace die sicut et precedentibus non merito reputamus contumaces et eorum contumaciis exigentibus a dietis eorum benefciis finaliter per nos et diffinitive fore privandos, hine est quod nos dictis eorum beneficiis et divino cultui ae animarum periculis, prout ex nostri debito officii tenemur, providere volentes, Deum pre oculis habentes, matura deliberacione prius habita cum peritis, actentis actendendis et consideratis cirea hec per nos merito considerandis, predictos sie superius designatos et specificatos, et generaliter omnes alios in dictis ecclesia, civitate et diocesi Rothomagensi beneficia quecumque, eciam quovis nomine censeantur, obtinentes a dictis suis beneficiis sie se extrahentes et ad ea redire postponentes et in terris sub dominio Dalphini Vianensis et aliorum notoriorum inimicorum prefatorum regum Francie et Anglie residentes a dictis suis beneficiis aut jure si quod habent in eis per hance nostram sentenciam diffinitivam, quam pro tribunali sedentes ferimus, privamus in hiis seriptis. In quorum omnium et singulorum fidem et testimonium premissorum presentes litteras per notarium publicum nostrumque seribam infrascriptum signari et publicari mandavimus sigillique magni curie archiepiscopalis Rothomagensis ac signetorum nostrorum appensione fecimus communiri anno domini millesimo quadringentesimo vicesimo primo, die lune vicesima prima mensi jullii predicta, indicione decima quarta, pontificatus sanctissimi in Christo patris ac domini nostri domini Martini divina providencia pape quinti anno quarto, presentibus reverendis in Christo patribus dominis Matheo dei gracia episcopo Yponensi, Guillermo

cadem graeia abbate monasterii Sancti Wandrigesili, ordinis sancti Benedicti, Rothomagensis diocesis, venerabilibusque et discretis viris magistris Roberto Barberii, Thoma Mautaint, Johanne Sequardi, ecclesie predicte Rothomagensis canonicis, Johanne Boysselli, Guillelmo de Liveto, Nigasio Mauricii, Gauffrido de Crotay, Nicolao Charles, Ricardo Dessaulx, advocatis in eadem euria Rothomagensi, Johanne de Anffrevilla, dominis Petro Nobilis et Guillermo le Cras, presbiteris, notariis publicis cum aliis pluribus in magno numero ibidem propter hoc in cappella manerii archiepiscopalis predicta nobis pro tribunali sedentibus congregatis.

[Monogramme du notaire]. Ego vero Guillermus Colles alias Bosguillaume, presbiter, curatus ecclesie parrochialis Beate Marie Rothonde Rothomagensis, publieus auctoritate apostolica et in euria archiepiscopali Rothomagensi notarius juratus, ipsorumque dominorum meorum vicariorum et coram ipsis scriba, premissis omnibus et singulis, dum ut supra agerentur et fierent, unacum prenominatis testibus presens fui omniaque et singula sic fieri, publicari, pronuneiari vidi et audivi, ideo presentes litteras inde confectas signo et subscripcione ac nomine meis solitis de mandato ipsorum dominorum vicariorum signavi requisitus.