POEMA VI

DE SANCTO JOANNE BAPTISTA CHRlSTI PR^.CURSORE.

Summe Pater rerum, cœlique aeterna potestas, Cum (|U0 nostra salus, sanctorum gloria Christe, Spiritus et Palri pariter, Natoqiie cohœrens , Qui mentes linguasque régis, viresque ministras, Promuerit quas soia fides, cui plena potestas, Brutis ingenium, vocemque infundere mutis, Prsesta, evangelico ductum de tonte Joliannem In nostra arenti decurrere carmina rivo. Ille quidem tantus, quantiun potuit dare mundo, Qui nasci talem nova per miracula possit ; Sed licitum magnis tenues impendere curas, Nec dedignantur vilem cœlestia laudem.

Pars etiam meriti, meritum celebrare piorum. Nec nova nunc aut nostra canam : dixere l'rophetse Cuiicta prias, sancti que viri sermone soluto Promissum exortum, vitam inorlem que sacrarunt, Si mors illa fuit, meruit quse sanguine cœlum. Nos tantura niodulis evolvere dicta canoris Vovimus, et versu mentes laxare legentum.

iifi SAINT .ÎEAN-I?Â,PTISTE.

Sic (nàm magna licet parvis, antiqua novellis,

Perfecta indoclis conferre, œterna caducis)

Inspirante Deo, quidquid dixere ■priores,

Aptavit citharis, nomen mirabile, David

Consona cœlesti pangens modulamina plectro.

Nos quoque, fas meminisse Dei, quamquam obsita multis

Pectora criminibus, cœleslum admittere sensum.

Zacharias, syria quondam de gente sacerdos,

Crédita soUenni curabat teaipla paratu.

Vita viri, pietate, fide, gravitate, pudore,

Obsequio condigna Dei. Conjux huic aima,

Elisabeth, prisca sanctorum stirpe virorum

Progenita, et tanto virtutibus sequa marito.

Sed (quod in opprobrio matrum posuere priores)

Proie carens, sterilem ducebat mœsta senectam,

Spemque oranem sobolis transacta excluserat aetas,

Forte sacrum sollenne Deo plebs cuncta ferebat.

Et plus Antistes sacros adolevei'at ignés,

Intima divinis decorans altaria flammis...

Ecce sacram propter cœlestis nuntius aram,

Adslitit, ac veste insignis, venerabilis ore,

Se cœlo missum vultu que habituque probavit ;

Tum sancta in taies laxavit pectora voces :

Accipe, cœlesti Domino dilecte sacerdos.

^terni mandata Dei, cui cura piorum Perpétua est, jugis qui pure in pectore custos Emeritum sanctis impendere scivit amorem. Ac primum ; genus hic exstincto semine non vult Interiisse tuum, fecundaque viscera fecit Conjugis, ed'eto quse jam cessabal in aevo. Cur tamen addubitas, mortali tu quoque sensu Omnia posse Deum? sed credes, ille probabil. Nascetur dignus tanto sponsore beatus Perpetuusque puer, qui primo protinus sevo, Te major, sacras invicto in pectore vires Autoris dono plus quaui genitoris habebit. Nec sane, nato quse prima vocabula ponas.

t Arbitrii jurisqne tui est : Deus ipse profecto,

Qui iiasci jubet, liuiic idem jubet esse Johanneni.

Nomiiiis hir tiluiiis, mcrilorum immonsa propago

(Juge nerdum goiiito potuit prœnoscere soUis

Qui dabit, et tanto tribuel tibi gaudia nato.

Nec vero tribuet tantum tibi, gloria parva est,

Intra unam conckisa doiiiuin; sed quantus ab oitu

Teiuiilur in serae fiiiita crepuscula lucis,

Totus proie tua tecum Itetabiliir orbis.

Quid mirum? Cuncta vitiorum l'sece carebit,

Cœlestem diicens sine labe et crimine vitam,

Vesano servans abstemia pectora vino,

Omniaque evitans malesuada pocula succi,

Cumque liominiun generi, vol post errata, salufem

Spondeat, ab sanctà quisquis renovabitur undâ,

Ipse, in se niliiium, quo purilicetur, habebif.

Ac ne plura tibi variis ambagibus edam,

Elise nieritum doctus nescire sacerdos

Non potes, exosae qui mortis lege remissâ,

/Eternam degil proprio cum corpore vitam,

Igneus excelsum quem vexit ad sethera currus,

Flammantum rapido nisu glomeratus equorum ;

Hune tuus aequabit meritorum stemmate natus

Tantumdem et laudis simul et virtutis liabebit.

Ergo ad condignas tanto pro munere grates,

jNe dubiam suspende fidem, ne mota lavenlis

Ira Dei, meritam statuât, post prsemia, pœnam.

Hsec ait, et tenues elabitur aies in auras, Fragrantemque sacre procul aéra fundit odore. Diriguit trépida confusus mente sacerdos, Acdum promissum cunctantia corda volutant, Dum se diffidit tantum meruisse favorem, Ut summi sit cura Dei, dimissus ut alto Nuntius e cœlo, famulo tam clara referret A Domino mandata suo, ludique veretur, Somniaque illa putat, mores dum parcius aequo iEstimat ipse suos, nec se meruisse fatetur;

i SAINT JEAN-BAPTISTE.

Infidum facit ipsa lîdes, dum credere dignum Se non vult, pœnas incredulilate meretur. Protinus adstricta est dubilanle lingua palato, El motus oblita sui, molilaque vocis Articulare sonum, pigro torpore cohaesit. Dumque cupit narrare suse miracula plebi Conalus frustra, defixo obmutuit ore, Mœstus abit, versatque inclusà mente dolorem, El veniam erratis arcano in corde precatur.

Quanta Dei pietas ! quanque exorabile numen ! Pœnituisse sat est, — Rata qui dat, temporis ordo Volvitur, et gravida (mirum) dislendkur alvo Elisabeth, sanctumqiie gerunt pia viscera pondus. Et venit effeto munus juvénile sub sevo. Inde.aliud, sanctus G;ibriel, qui nuntius idem Zncharise fuerat, multo majora volutans, Ad Mariam molitur iter, quae sponsa marito, Sed mage lecta Deo, mundi paritura salutem? Virgo illibatum servabat casta pudorem.

Gui postquam insignis cœlesti forma décore Constilit ante oculos, vultus demissa pudicos, Tinxit suffuso rutilantes sanguine malas.

Ille ait : 0 loto quem solis circulus ambit, Quaeque fuere prius, quse sunl, quaî deinde sequenlur, Virginibus cunctis feliciur orbe pueila, Magno lecla Deo, mater dicaris ut ejus Cujus ille Pater! felix âge concipe pondus, Impolluta viro, coituque immunis ab omni, Verbo fêta Dei : corpus tua viscera prsestent lili, qui coelum, terras, mare, sidéra fecil, Qui seraper fuit, et nunc est, et tempore in omni Semper erit ; mundi Djminus, iucisque creator Et lux ipse poli, per te, mortalia membra Induet, atque oculos hominuin cœlusque subibil Imperturbatos lantarum in prsemia laudum Toile animes, dabit ille tibi viresque tidemque

Oui voluit (nam cuncta régit nutuque gubernat) Filius esse tuus, Doiniiii cum Filius esset.

Dixerat, et visas pariler teriasque reliquil, Asstieluin que silu facili petit œtliere nisu. Impleiitur praecepta Dei, crédit que puella Protinus, atque auget ineritum vilam que priorem Prompta fides; tacilis eleinenla lalentia caiisis, Divinuui informant corpus, s;icrandaque crescit Sarcina; cœlesleni Doniinum pia confovet alvus. Interea gravidam soboles, quanquam édita necduui, instigat Mariam sanctam, ut progressa révisât Elisabeth, loiigo quae jam venerjbilis sevo, Dilectum Domino puerum paritura gerebat.

Auscultât nato g^nitrix. vis tanta fldci. Et que jussa venit : movit materna Johannes Viscera, et implevit divino pectora sensu. Jam vates, necdumgeiiitus, conclusus in alvo, Jamque propheta prius gesta et ventura videbat.

nia ubi concepto fulgentem lumine longe Conspexit Mariam, céleri procul incita gressu. Obvia progreditur, venerataque brachia tendens. Salve, ô mater, ait, Domini, t^alve pia Virgo, Immunis thalanii, coïtusque ignora virilis, Sed paritura Deum ; tanti fuit esse pudicam Intactae ut ferres lilulos, et piaemia nuptse! Cur mihi non merilœ, nec tanio muiiere dignse Officii deferlur lionos? Cur gloria cœli lu nostros delata lares et vilia tecta, Obscuris lantum lumen penelralibus infert? Sed mitis, piacidusque suis cultoribus adsit Praestet et hune genitus, quem prœstitit anle favorem, Dixit, et amplexus uinis circumdata junxit Jamque Deuin venerala, pio dedil oscula ventri.

Die âge, nunc Judœa nocens et sanguine régis Commaculata tui, verbis si nuUa priorum

350 SALNT J£A^-BAl'TISTE.

Est adhibenda fides, sacros si fallere vates Creditis, et Mosen ipsum, si fallere David Impia perversse putat incleinentia gentis, Crédite non genitis ! materna clausus in alvo, Quid videat, sancto matris docet ore Johainies. Quis, precor, hune docuit, quem casto viscère virgo, Contineat, quantus maneat nova secula partus? Sed sanctis abstrusa patent, nec visa profanis.

Verum egressa modum latos petit orbita campos Atque oblita mei procurrere longius audet. Spero, erit ut possim privato robore quondam Hoc quoque per spatium fortes agitare quadrigas. Nunc cœptum repetamus iler : mortalia dicat Pagina mortalis : Dominuin divina loquantur.

Jamque adeo exacto, quantum natura jubebat Tempore, maturâ puer inclitus editur alvo, Et promissa Dei magnâ non crédita pœnà, Implet certa lldes, et natus comprobat infans, Conveniunl contingentes de more propinqui Ut puero veterura de nomine ducta parentura Aptent coUatis quaesita vocabula causis.

Sed negat arbitrium cognatis esse relicfum Cœlestis jussi per natum conscia maler.

Ergo placet dudum prteclusà voce sileiilem Consuluisse patrem, promendi sola facultas Indicii, quod lingua nequit, si liltera signât. Consulitur, sumit tabulas, scribitque Johannem. Mirantur cuncti, nullamque habuisse priorum Pnescriplum nomen recolunt de slirpe parentum. Quantum sera tides valuit ! quia dextra notavit Quod mens crediderat, peccati pœna remissa est. Solvuntur vinctas laxata repagula linguse. Respondet jam voce senex, proditque propinquis Tecta diu mandata Dei, spondetque fulura Dum transacla probat. Talem fore quis dubitaret Quem Domini j assis, naturse lege remissà.

Insolito exortu nasci potuisse videret ?

Exemplum cunctis celebraiuliini incredulitatis

Aille oculos cunclis posuit, vel pœna parentis

Vel venia, alque aniiiiis instat simul liinc metus, hinc spes.

Labitiir inlerea cuiianun teinpus : in ipsis

Exstat divini species manifesta vigoris.

Blanditiœ, risusque siluit, incerlaque cessant

Murmura, serietas lascivi praevia sensus

Jam tenera informat venturis moribus ora.

Inde ubi prima puer stabili vestigia nisu Fixerat et certam signarent verba loquelam, Mos erat, aut sancti dicta auscultare parentis, Aut antiquorum praîclara ediscere facta, Vel quas ipse Deus leges interprète Mose Condiderat, sacri quas servat pagina saxi. Hsec, et quse teneram firmarent cetera mentem Tractabat recolens : neque enim ignorasse priera Credendus, dederat Dominus cui nosse futura. At postquam rohur membris accessit ab sevo, (Nam mens plena Deo tardes prœvenerat annos) nia sibi jam tum statuit discenda, docere Quœ nequeunt hemines : simul effugienda ciboium El potus, sanctae contagia noxia vitœ.

Tecta igitur' sancti, quanquam innnaculata, parentis Deserit, ac turbas bominum, cœtusque nocentes EHugit, ac solas loca tendit ad invia terras, In quels se tantum mens impelluta videret, Liberaque a curis sacra ad prsecepta vacaret. Vestis erat curvi selis censerla cameli, Contra luxuriem molles duraret ut artus, Arceretque graves compuncto curpore somnes. Hune vilis rigides ad lumbos zona ligabat, «

Praebebanl victum facilem silvestria mella, Pomaque, el incullis enalse cautibus herbœ, Arentemque sitim decuiivns unda levabat.

Quis locus hic vitiis? aditum quem prava cupido Invenit hxc inter sacra et penetralia mentis?

Quo peccet qui nil cupiat ? quo tendat iniqui In lalebras sensûs, quisquis non indiget ullo? Sic priiiii vixêre homines, mundoque recenti Hosautor dederat ventura in secula mores; Inseruil donec sese malesuada volupLas; Âc secum luxus, et amorem invexit habendi, Hinc odia, hinc lites, hinc fraus, hinc livor et irae, Csedes, arma, cruor, conflictus, prselia, mortes... Hinc offensa Dei, qiiam tartara saeva piabunt. Verum ergo cur nimium communes arguo culpas, Immemor ipse meî, quem non commissa gravare, Sed veniam sperare decet? Mirabimur immo Rectius invictum, nuilique imitabile prisci Exemplum secii, Iransgressum huniana labore, Semideum que vimm, qui labe immunis ab omni, Cum sua tàm sgevis cruciarit corpore pœnis, l'rsescripsit quid nos vel post peccata deceret. Ai postquam invictam firmans per talia mentem, Exegit largum tempus, staïuitque reperta Quae fueranL quserenda, sibi vox édita coelo est. ■

Jam satis impensum spatii, dilertePropheta, Que tibi prodesses ; tempus tibi quae data sentis Ut prosint aliis, et qnse jam perdita, servent. Perge i;;itur sanctas puri Jordanis ad undas, Hic quicumque bominum vilse commissa prioris Pœnitet, et tandem sensu meliora volulat. Abbie confessum : quisquis tibi mente lideli Credideril delere pio commissa lavacro, Hle renatus erit, talis modo vita sequatur, Ouae, probet ablutos vitam damnasse priorem.

Paruit auditis famulanti mente Johannes Protinus, et ripas jussi descendit ad amnis. Prsedicat hic prsecepla Dei sermone verendo, Infundit que novarn credenlum in corda salutem. Dibjit iiifusis credenlum criniina lympbis, Absolvit que metus liominuin, pœnas que remilti,

SAINT ,FEA.N-15APTISTE. 555

Atqiie ignem restinguit aquis : oblivia suadet Errorum, prîieslatque novae nova corpora vitse.

0 Pater, o liominum rerumque seterne creator, Quoi gradibus pareil pietas tua! Quis pater unquani Sustinet erranfi loties ignoscere nato? Das genti seiisum quo vel bona vel iiiala noscanl. Non salis ; iniieclis servandaî vincula iegis, Proponisque malis pœnas et prœraia justis, Uaec quoque quis sprevit ? redeat quandoque libebit, In promplu venia est : sanclum palet ecce iavacrum ; Quod renovet vitam, veteresque oblileret aclus, Ouodque novos hominfs facial. Quid quserimus ultra? El tamen ulterior venia est : Vioiaverit ullus Hoc quoque pollulo prolapsus corpore doniim... Quanquam jam minus longe processeril error, Desinat, et redeat : cum se damnaverit ipse, Absolvi meruil : si paenifet, irrita culpa est. 0 vere, quod ais, pondus levé, quodque cohaerel Suave jugum, loties homini cum ignoscitur uni. Et tamen erramus, tlnis nec criminis ullus Humano generi ; sed crescil laus tua ; nam quo Major culpa rei, parcentis gloria major. Grales ergo tibi referai mens omnis, elomnis Lingua canal, quantumque polesl humana propago, Si placuisse nequit, tieri vel grala laboret. Panditur immensum, si demus velu, profundum In laudes, Paler aime, tuas; sed conscia lanti Mens oneris trépidât, propriasque haudinpcia vires Gonsulit, et dignis potius dicenda relinquit.

Reddamur cœptis : opus hoc tibi sancte Johannes Quo rénoves puras, ablulo corpore, mentes. Non haec prima dedil Domini sentenlia, quâ le. Adnionuil clarum mitlens per nubila vocem : Secula mulla prius sancli Deusore locutus Isaiae vatis, veteris qui maximus œvi : Milfam, ail, ante tuos oculos. ô nate, ministi um.

554 SALNT JEAN-MPTISTE

Qui senlosarum purgans concreta viarum, Gressibus ille tuis, celsos subsidere montes Idem depressas faciet consurgere valles, Diriget hic quse prava, et leniet nspera, dura Molliet, et lotum coget planescere mundum.

Tune precor, donum summiPalrib, aime Johannes. CumChristo promisse venis,teque imputât ille Ouimisitnatum? tu neô prœdicte prophetis, Nominisangelici tu participatus honore?

Per te, prima Dei sese clementia profert : Prima tibi dandse venise permissa potestas; Te, cum multa novae peterent miracula plebis, De te Cln^istus ail : Conce^sum est visere talem, Qualem nul la prius viderunt secia prophet;im. Dico ego, qui soins quae gesta gerenda que novi, hiter mortales dederit quos femina parlus, Quosque dabit soUenni hominum de more crealos, NuUus erit, i oterit qui se praeferre Johanni. Htfic de te ille refert, qui quselibet intima cordis Humani, et cunctos seclorum ex ordine traclus Perviiet, ut qiiaî suiit ocu!is subjecta videmus.