‹ Scot Érigène et la philosophie scholastiqueChapitre 220 sur 224 · FRAGMENT ANONYME SUR L'EUCHARISTIE · texte numérisé non relu

FRAGMENT ANONYME SUR L'EUCHARISTIE

A'TTRIBUé À SGOT ^RIGENE.

( Tiré d'un manuscrit 4u onzième sièele de la bibliothèque d'Âvrancfacs. ' )

... compacta, nulla membronim varietate distîncta , nulla rationali substantia vegetata , nuUos proprtos potens motus exerere. Quicquid enim meœ vitae praebet substantiam , spiritalis est potentiae et invisibilis efficientiœ diurnsque virtutis, atque aliud longe consistit secundum quod exterius conspicitur, atque aliud secundum quod in mysterio creditur. Porro caro Cbristi quœ crucifixa est non aliud exterius quam quod interius erat ostendebat, quia vera caro veri hominis existebat , corpus utique verum in veri corporis specie consistens.

Considerandum quoque quod in pané illo non solum corpus Cbristi , verum corpus etiam in eum credentis populi figuretur; unde multis frumenti granis conficitur, quia corpus populi credentis multis per Yerbum Cbristi fidelibus augmentatur. Qua de re, sicut in mysterio pànis ille Cbristi corpus acdpitur^ sic etiam in mysterio membra populi credentis in Christum intimantur. Et sicut non corporaliter, sed spiritaliter panis ille credentium corpus dicitur, mc quoque Cbristi corpus non corporaliter , sed spiritaliter necesse est intelligatur. Sic et in vino qui sanguis Cbristi dicitur aqua misceri jubetur, nec unus sine altero permit-

1. Ràvaisson, Rapports sur les bibliothèques /etc. ^ Appendice^ p. 372.

titur offerri, qura nec populus sine Gbristo, nec Ghristus sine populo , sicut nec caput sine corpore, nec corpus sine capite valet existere. Aqua denique in illo sacramento populi gestat imaginem. Igitur si vinum illud sanctificatum per ministrorum officium in Gbristi sanguinem corporaliter convertitur, aqua quoque, quae pariter admixta est, in sanguinem populi credentis necesse est corppralitar çonvertatur. Ubi namque una sanctificatio est, una consequenter opéra* tio; et ubi par ratio, par quoque consequitur mysterium. At yidemus in aqua secundum corpus nibil esse conversum. Consequenter ergo et in vino nibil corporaliter ostensium. Accipitur spiritaliter quicquid in aqua de populo corporaliter significatur. Accipiatur ergo necesse est spiritaliter quicquid in vino de Gbristi sanguine intimatur.

Item quae a se differunt idem non sunt. Gorpus Chriisti quod mortuum est, resurrexit, et immortale factum jam non moritur , et mors illi ultra non dominabitur. Âet^mum est nec passibile. Hoc autem quod in ecclesia ceiebratur, temporale est, non seternum; corruptibile est, non incorruptum; in via est, non in patria. Differunt igitur a se; quapropter non sunt idem. Quod si non sunt idem , quemodo verum corpus Gbristi dicitur et verus sanguis? Si enim corpus Gbristi est, et hoc dicitur vere quia corpus Gbristi est, et corpus Gbristi incorruptibile et impassîbile est, ac per boc sternum. Hoc igitur corpus Gbristi quod agitur in ecclesia , necesse est jam et incorruptibile sit et aeternum. Sed negari non potest corrumpi quod per partes comminutum dispertitur sumendum , et dentibus commolitum in corpus traditur.

Sed aliud est quod exterius geritur, aliudvero quod per

fidem creditur. Âd sensum quod perlinet corporis corruptibile est; quod fides vero crédit, incorruplibile. Exterius igitur quod apparet, non est ipsa res^ sed imago rei. Hinc beatus Auguslinus, in erangelii Johanniâ expositione, dum de corpore Cbristi loqueretur et sanguine , sic ait ; Manducayit et Moj^ses manna, manducavit et Aaron, manducavit et Pbinaeus; manducaverunt ibi muiti qui Domino d||cueruitt et mortui non sunt. Quare quia visibilem cibym ÉpiriUr * liter inteilexerunt, spiritaliler esurierunt, spiritaliter ^staverunt, ut spiritaliter satiarentur. Nam et nos hodie accipimus visibilem cibum; sed aliud est sacramentum, alia virtus sacramenti. Item in posterioribus : Hic est panis qui de cœlo descendit. Hune panem significavit manna ; bunc panem significavit aitare Dei. Sacramenta illa fuerunt; in signis diversa sunt, in re quae significatur paria sunt. Aposlolum audi : Noio vos ignorare fratres quia patres nostri omnes sub nube fuerunt et omnes eandem escam spiritalem man<duca.....

Page 1