‹ Scot Érigène et la philosophie scholastiqueChapitre 219 sur 224 · IMITÉ PAR SCOT · texte numérisé non relu

IMITÉ PAR SCOT

Erat^ilSni iste Jobannes, fratnosiPrâsimi , de illis montibus , de quibus scriptum est, susdpiant montes pacem populo tuo^ et colles juatitiam. Montea exceisae anioipsunt: colles ..paryube animae sunt. Sed ideo montes exdpiunt pacem ut colles possint excipere justitiam. Quse est justitia quam collefr'excipiunt? fides, quîa justus ex fiJe yiyit. Non autem exciperent minores animae fidem , nisi majores animai quae montes dictae sunt, ab ipsa sapientia illustrarentur, ut possint paryulis trajicere quod possint paryuli capere, et yiyereex fide. colles, quia montes pacem suscipiunt {Tractaius. /, 2 , /. ///; Àrwers 1 700 , /?. 31 1).

ai

Qui auteri) susceperunt paceoirnuhtiandam populo, contemplati sunt ipsam sapîentiam , quantum humanis cordîbus poluit contingi quod nec oculus vUiit, nec aurîs audivit, nec in cor homini%ascendit. Si in cor hominis non ascendit,

quo modo ascendîi in cor Johannis? An non eral homo JohannesP An forte nec in cor Johannis ascendit, sed cor Johannis in illam ascendit? Quod enim ascendit in cor hominis, de imo est ad hœninem; quo autem ascendit cor hominis, sursum est ah homine. Etiam sic, fratres, dici potest, quia si a^ndit in cor Johannis, si aliquo modo potest diciJIli tamum ascendit in cor Johannis, in quantum ipse Johannes non erat homo. Quid est, non erat homo? in quantum cœperat esse Angélus : quia omnes sancU , Angeli; quia annuntiatores Dei (^TraekUus /, 4, p. 211, 212).

Ergo, fratres, de his montibus et Johannes erat, qui dixit, m principio erat Verbum, etVerbum erat apud DeaM^ Deus erat Verbiim, Susceper^.pacem mons iste, contemplabatur divinitatem Verbi. Quaiis iste mons erat, quam exoelsus? transcenderai omnia cacum||ia terrarum, transcenijUil omnes campos aeris, transclhdepat omnes altitudinifi isiderum, transcenderat omnes choros et legiones angeiorum. Nisi enim transcenderat ista omnia quse créa ta sunt, non penreniretad eum per quem facta sunt omnia (Tractatus I, à^ p. 212).

Et ultra cœlestia corpora quo iturus sum, inquis, et

quid mente transiturus sum? Considerasti ista omnia? Considéra vi, inquis. unde considerasti? ipse considerator appareat, ipse enim considerator istorum omnium, discrimînator, distinctor et quodammodcr appensor in libra sapientix, animus est. Sine dubio melior est animus quo ista omnia cogitasti, quam ista omnia quae cogitasti ..... Magna ergo

res est animus. sed quonl|!klo dico, eât? transi et ipsum : quia et ipse animus mutabilis est, quamvis melior sit omni corpore* modo novit, modo non novit: modo obiiviscitur^ modo recordatur : modovult, modo non vult : modo peccat, modo justus est. transi ergoomnem mutabilitatem: non solum omne quodvidetur, sed et omne quod mutatur. transisti enim carnem quae videtur, transisti cœlum, solem, lunam , et stellas quae videntur : transi et omne quod mutatur. jam enim istis transactis vénéras ad animum tuum, sed et ibi inyènisti mutabilitatem animi tui. Numquid mutabilis est Deus? transi ergo et animum tuum. Effunde super te animam tuam y ut contingas Deum , de quo tibi dicitur,\ibi est Deus tuusP

Ne putes te aliquid futurum quod homo non possit . hoc fecit ipse Johannes Evangelista. transcendit carnem, transcendit teifwi quam calcabat, transcendit maria qu» videbat, transcendit aerem ubi alites volitant^ transcendit solem ^ transcendit lunam, transcendit stellas, transcendit mentem suam ab ip^ ratione animi sui . transcendens ista omnia , super se effundens animam suam , quo pervenitP Quid yiditP m principio erat Ferbum, et Verbum erat apud Deum (Trac^ iatus XX, 12, 13,;?. 330).

In quatuor Evangeliis, vel potius quatuor libris unius Evangeiii, sanctus Johannes Apostolus, non immerito secundum intdligentiam spiritalem aquilœ comparatus , altius multoque sublimius aliis tribus erexit pr^edicationem suam ; et in ejus erectione etiam corda nostra erigi voluit. Nam ceteri très Evangelist», tanquam cum bomine Domino in terra ambulabant, de divinitate ejus pauca dixerunt: istum 9utem quasi piguerit in terra ambulare, sicut ipso exordio

sui sermonis inlonuit, erexit se, non solum super terram et super omnem anil»|uai aeris et cœli, sed super oninem etiam exercitum Angelorum omnemque constitutionem invisibilium potestatum , et pervenit ad eum per quem facta sunt omnia ,. dicendo , in Priucipio erat Verbum et Verbum erat apud Deum {Tractalus XXXVI ^ p. 394).

Duas itaque vitas sîbi diyinitus prsedicatas et oommendatas novit Ecclesia, quarum estuna in fide, ahera in specîe; una in tempore peregrinationis, altéra in aeternitate mansionis; una in labore, altéra in requie; una in via, altéra in patria; una in opère actionis, altéra in meroede contemplationis; una déclinât a malo et facit bonum, altéra nullum habet a quo dedinet malum, et magnum babet quo fruatur bonum; una cum hostepugnat, altéra sine hoste régnât; una fortis est in adversis, altéra nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altéra spiritalibus deleciationibus vacat; una est vincendi cura sollicita, altéra yictoria pace secura; una in tentationibus adjuvatur , altéra sine uUa tentatione in ipso adjutore l»tatur; una subyemt indigenti, altéra ibi est ubi nullum invenit indigentem; uiiâ aliéna peccata ut sua sibi ignoscantur ignoscit, altéra nec patitur cpiod ignoscat, nec facit quod sibi poscat ignosci; una flagellatur malis, ne extollatur in bonis, altéra tanta plenitudine gratia caret omni malo , ut sine ulla tentatione superbiae cohaereat sun)mo bono; una bona et mala discemit, altéra quae sola bona sunt cemit; ergo una bona est, sed adhuc misera; altéra melior et beata. Ista significata est per Apostolum Petrum , îUa pér Johannem ( Tractalus CXXIFy p. 699).

Page 1