‹ Scripturae sacrae cursus completus -- plurimis annotantibus presbyteris ad decendas levitas -- ann. simul et ed. J.-P. MigneChapitre 55 sur 157 · AD F1NEM HOMINIS · texte numérisé non relu

AD F1NEM HOMINIS

PRIMA MEDiTATIO.

De fine crealurarum.

piuuum punctum. — Deus creavit omnia pro liomine. slumarium. — Hominis gloria ex dominio quod illi

dédit Deus in omnes creaturas. Ejusdem félicitas ex

continua benedictione Dci quam dat omnibus , etiam

animantibuSy propter hominem.

Domine Dominus noster , quam admirabile est nomen luum in universa lerra ! Quid esi homo, quod memor es ejus : aut filius hominis , quoniam visitas eum? Minuisli eum paulo minus ab angelis : gloria et honore coronasli eum : el consiituisli eum super opéra manuum luarum. Omnia subjecisii sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi ; volucres cœli et pisces maris, qui perambulant semilas maris. Domine Dominus nosler, quam admirabile est nomen luum in universa lerra (Ps. VIII, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10) !

Cœlum cœli Domino : lerram aulem dédit filiis hominum (Ps. CXI1I, 1C). Et ait : Crescile,et mulliplicamini , et replète lerram, et subjicite eam , et dominamini piscibus maris, et volalilibuscœli, eluniversis animantibus (Gen. I, 28). Terror vesier ac tremor sit super cuncui animalia terrae , et super omnes volucre9 cœli , eum universis quae movenlur super lerram (ld., IX, 2). Cunctis diebus terra; , semenlis et messis , frigus et œstus , seslas et hiems , nox et dies non requiescent (ld., VIII, 22). Dominamini.

Domine Deus omnium Creaior, lerribilis et fortis , jusluS et misericors, qui solus bonus es Rex (11 Mac.

I, 24). Quid est homo, quia magnificas eum (Job. VIIl 17)? Nonne tu vallasti eum, ac domiim ejus, tmiyersamque subslantiam per circuilum (ld.y I, 10)? Operibus manuum ejus benedixisti , et possessio ejus crevil in terra ?

Exaltabo te, Deus meus Rex (Ps. CXLIV, 1) : per singulos dies benedicam tibi (lb., 2). Generalio et generalio laudabit opéra lua, et poientiam tuam pronunliabunt (76., 4). Memoriam abundantiœ suavitatis tnai eruct:ibunt (lb.t 7). Gloriam regni tui dicent :et potentiam tuam loquenlur ( lb., 11): ut nolam faciant filiis hominum poientiam luam : et gloriam magnificentiœ regni lui (lb., 12). Regnum luum, regnum omnium seculorum : et dominalio lua in omni generalioneel generalionem (lb. ,15). Oculi omnium in te sperant Domine , et tu das escam illorum in lempore opportuno (lb., 15). Aperis lu rnanum tuam : et impies omne animal benedictione (lb., 16). Omnia a te expeelant , ut des Mis escam in tempore (Ps, CM, 27). Dante le illis , colligent : aperiente te manum luam, omnia implebunlur bonilate (lb., 28). Benediciie, filii hominum, Domino (Dan. III, 82).

Prœcinite Domino in confessione (Ps. CXLVI, 7), omnem sollicitudinem vesiram projicienies in eum : quoniam ipsicura eslde vobis (I Peir. V, 7).

Prœcinite Domino in confessione, cui cura est de omnibus (Sap. Xlï, 12) ; non enim subtrahet personam cujusquam Deus, nec verebilur magniludinem cujiisquam : quoniam pusillum et magnum ipse fecit, et aequaliter cura est illi de omnibus (/cf., VI, 8).

Prœcinite Domino in confessione, qui solcm suum

IN MEDITATiONHM

oriri facil super bonos et malos, et pluil super juslos et injuslos (Mallh. Y, 45) ; qui producit in montibûs fœuum , et Iicrbam servituti hominum (Ps. CXLV1, 8) ; quidat jumentis escam ipsorum, et pullis corvorum invocaiiiibuscum (lb., 9).

Homïnes et jumeuta salvabis, Domine (Ps. XXXV, 7) : quemadniodum mulliplicasti misericordiam tuam, Deus (lb .,8).

Numquid de bobus cura est Deo (l Cor. IX, 9) ? An propter nos uliquc hoc dicit ? nam propler nosscrïpla sunt (ici., 10).

Dominus régit me, et nihil milii deerit (Ps. XXII,

il punctlm. — Homo débet referre omnia ad gloriam Dei.

Prima ratio. Dei ordinatio qua se homo sanclificet et illi serviat. — Et mine, quid Dominus luus petit a te , nisi ut limeas Dominum tuum, et ambules in viis ejus , et diligas eum, ac servias Domino Deo tuo in toio corde tuo , et in iota anima tua (Deut. X, 12) : custodiasque mandata Domini lui (ib., 15).Yidete itaque fralres, quomodo cauteambulelis (Ephes. Y, 15) : non quasi insipientes, seJ ut sapientes (lb., 15) : nolile fieri imprudentes, sed intelligentes quœsilvoluntas Dei (Ib., 17). Hœc est enim volunlas Dei, sanciificatio vestra (I Thés. IV, 3). Omnia vestra sunt (I Cor. III, 22) : vos au le m Christi (lb., 13).Christus autem Dei : Universa propter semetipsum operalus est Dominus (Prov. XVI, 4).

Secunda ratio. Excellenlia Crealoris supra crealnras. — Universa propler semetipsum operalus est Dominus : quorum si specie delectaii , deos putaverunl , sciant quanto his Dominalor eorum speciosior est ; speciei enim generalor hœc omnia constitua ( Sap. XIII, 5). Aut si virlutem et opéra eorum mirali sunt, inlelligant ab illis quoniam qui hœc fecit, fortiorest illis (là., 4).

Creaturis perducendus est homo ad cognilionem Dei. — A magniludine enim speciei et créature , coguoscibiiiter poterit creator horum videri (Ib., 5) : et- • enim, cum in operibus illius conversentur, inquirunt, et persuasum liabent quoniam bona sunt quoe videnlur (lb., 7). Nec his débet ignosci(io., 8); si enim tantuni potuerunt scïre, ut possent œstimare sceculum : quomodo hujus Dominum non facilius invenerunt (Ib.tQ)'i

Creaturarum amor improbus privât hominem Dei cognilione.— Dixèrunt (Sap. II, 1) : Venite ergo , et fruamur bonis quœ simi, elutamur creatura, lanquam in juvénilité ceieriter (lb., 6) : quoniam hœc e-t pars noslra et hœc est sors (lb., 9). Uaec cogitavcrhnt, et erraverunt : excœcavit enim illosmalitia eorum (lb., 21) ;et nescierunl sacramenta Dei, neque mercedem speraverunt juslilisj, nec judicaverunt bonorem animarum sanctarum (Ib., 22) ; effugerunt aulem Dei laudem et benediclionem ejus (ld., XV, 19).

Salva tamen manel Dei g l cria , quant réparât per suam jintitiam. — Et non efîugienl (I Tftrss. V, 3) ;

FORMAI! BEDACTA. 2|/4

universa propter semetipsum operalus est Dominus: impium quoque ad diem malum (Prov. XVI, 4).

Tertia ratio. Nécessitas ut cuncta redeant ad suum principium. ~ Oritur sol , et occidil , et ad locum suum revertitur (Ecole. I, 5). Ad locum unde exeunt ilumina reverlunlur (lb., 7). Omnia de terra iacta sunt, et in lerram pariter reverlunlur (ld., IIL 20). Spirilus reâeat ad Deum, qui dédit illum (ld., XII, 7). Honora Dominum de tua subsl-mlia; Universa propler semetipsum operalus est (Prov. III, 9). Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in sccula (Rom. XI , 36), qui est principium crealurœ (Apoc. III, 14), principium et finis (ld., I, 8).

Spirilus redeat ad Deum, qui dédit illum. m punctum. — Ad gloriam Dei omnia indifferenler cooperanlur Iwmini.

summarium. — Cuncta quœ [ecit Deus sunt bona ho-

mini , etiam quœ sunt invicem contraria , non impio

sedjuslo qui cuncta refert ad Deum.

Universa propter semetipsum operalus est Dominus : nec dicere ei quisquam poiest : Quare iia hc\s(Eccle. VIII, 4)? Aut quis poiest ei dicere : Operalus es iniquilalem ( Job XXXVI, 23)? quia omnis crealura Dei bona est, et nihil rejiciendum (l Tint. IV, 4).

Universa propter scmpjipsum operalus est Dominus; universa, bona valde ( Eccli. XXXIX, 21 ). Omnia opéra Domini bona, et oinne opus hora sua subminisirabil (lb., 59). Non est dicere: Hoc illo nequiusesl : omnia enim in tempore suo comprobabuntur(/6.,40). Et nunc in omni corde et ore collaudale , et bénédicité nomen Domini (lb., 41).

Benedicite, omnia opéra Domini, Domino (Dan. III, 57). Benedicite omnis imber et ros Domino (lb., 64). Benedicite frigus et œstus Domino(/6., 07). Benedicite rcres et pruina Domino (lb. , 68). Benedicite nocleset dies Domino (Ib., 71). Benedicite lux et lenebrœ Domino (lb., 72). Benedicite fulgura et nubes Domino (lb., 75). Ignis, grando, nix, glacies, spirilus procellarum : quœ faciunt verbum ejus (Ps. GXLYI1I, 8). Montes et omnes colles : ligna f rue li fera et omnes cedri (Ib., 9): serpentes et volucres pennatœ (lb., 10): reges terrœ et omnes populi (Ib., 11), laudent nomen Domini (lb., 12).

Hœc omnia sanclis in bona; sic et impiis et pecca* toribus in ma!a converlentur (Eccli. XXXIX, 32).

In die bona fruere bonis, et malam diem prsecave ;. sicut enim banc , et illam l'ecit Deus : ut non hivernal homo conlraeum juslas querimonia- (Eccle. VIII» 15). Scimus autem quoniam diligenlibus Deum, omnia cooperanlur in bonum (Rom. VIII, 28).

Qui custodit prseceplum, non experielur quidquam mali ( Eccle. VIII, 9 ). Dicile justo quoniam bene (Isai. III, 10).

II MED1TATIO.

De u su creaturarum.

piumlm punctlm. — De usu prœterito.

siMMARiiM. — Agnoscil homo miseriam suam in af-

feclibus malis , auibus adhœsil creaturis , scciundj

sive bona animi , sive bona corporis , el quœ vu?go fortunœ nuncupanlur; eamdemque damnai, detestatur, et rejicit in posterum.

Yanitas vanilalum et omnia vanilas (Eccle. I, 2). Quid haliet amplius homo de uni verso labore suo quo laborat sub sole (lbid., 3) ? Yidi cuncia quœ fiunt £<ib suie : el eccc universa vanilas et affliclio spiriius (JWrf., M).

Proposui in animo meo qurcrere et invesligare sapienter de omnibus ( Ibid., 13). Cuncia tentaviin sapientia ; dixi : Sapiens efficiar : et ipsa longius reces- &it a me (ld., VII, 24), mullo magis quam erat (Ibid.,%o). Et inlellexi quod omnium operum Dei nullani possit homo invenire rationein eorum , qua; fiunt sub sole : et quanlo plus laboraverit ad quxrendutn , tanto minus inveniat ( ld., VIII, 17). Etiamsi dixerit sapiens se nosse , non poterit reperire. Hanc occupalionem pessimam dédit Deus filiis hominum (ld., I, 13) : eo quod in mulla sapienlia, mulla sit indigualio : et qui addit scientiam, addit et laborem ( Ibid., 18 ). Et dixi in corde meo : Si unus et stulti et meus occasus erit qnid mihi prodest, quod majorcm sapienl'ue dedi operam ( ld., Ii, 15 ) ?

Dixi ergo in corde meo : Vadam , et affluam deliciis et Fruar bonis ( lbid. , 1 ). Et vidi quod hoc quoque esset vanilas. Magnificavi opéra mea , adificavi mihi domos , et pîantavi vineas ( lbid., A ) : feci hortos et pomaria, el consevi ea cuncli generis arboribus (Ib. ,5); et exslruxi mihi piscinas aquarum, ut irrigarem silvam lignorum germinaniium (Ibid., 6) ; possedi servos et ancillas, inultamque familiam habui ( Ib., 7) ; coacervavi mihi argenlnm et aurum et subslanlias regum ac provinciarum ; feci mihi ca ni ores et cantatrices , delicias filiorum hominum, scyphos el urceos in miuislerio ad vina fundenda ( Ibid., 8 ). Omnia qurc desideraverunt oculi mei, non negavi eis : nec prohibui cor meum quin omni voluplate fruerelur (Ibid., 10 ). Et vidi quod hoc quoque essel vanilas. Risum repulavi errorcm : et gaudio dixi: Quid frustra decipt-ris ( Ibid., 2)?

Idcirco taeduit me vilœ meœ , videnlem mala universa esse sub sole, et cuncia vanilatem et affliclionein spiriius (lbid., 17). Rursus detesuuussum oninem industriam meam, qua sub sole sludiosissime laboravi ( lbid. , 18) : unde cessavi , renunliavilqiie cor meum nllra laborare ( lbid., 20 ).

Filii hominum, usquequo gravi corde? utquid diligiiis vanitatem , et quaeriiis mendacium ( Ps. IV, 3 )? qnein ergo fruclum habuislis lune in illis, in quibus nunc erubescilis? nain finis iliorum mors est ( llom. Yl,21 )?

ii PDNCTUM. — De usîi prœsenli creaturarum.

SUMMARHJM. — IniUis omnibus quœril Deum homo, et illi adhœret : sine Mo nihil prodesse statuit tanquam cerlum ; cor suum el omnes actiones dirigit ad ejus yloriam ; utitur mundo tanquam si non ulalur ; quod pure siifftcial ad vilain , hoc manel contentus. lîcatum dixerunt poptilum cui h;cc sunt ( Psum.

CXLIII, 15). Vclul somnium surgenlium, Domine , in civitate tua imaginera ipsorum ad nihikini redises (Ps. LXXII.20).

ïenuisti mantim dexleram meam , et iu voïunlale tua deduxisli me, et cum gloria suscepisti me ( lbid., 24). Quia enim mihi est in cœlo , et a le quid volui saper lerram ( lbid. , 25 ) ? Defecit caro mea et cor meum ( Ibid., 26 ). Deus cordismei, et pars mea Deus in œternum. Quia ecce qui elonganl a le, peribunt: perdidisti omnes qni fornicanlur abs te (lbid., 27). Mihi aulem adharere Deo bonum est : ponere in Domino Deo spem meam ( Ibid., 28 ).

Quid enim prodest homini , si uuiversum mundum lucrelur, animoe vero tuoe detrimenlum paliatur? aut quam dabit homo commulationem pro anima sua ( Matih. XVI , 26 ). Nonne anima plus est quam esca (ld., VI, 25)?

Noliie diligere mundum , neque ea quœ in mundo sunl'( 1 Joan. II, 15 ) : et subdilus fiai omnis mundus Deo ( Rom. III, 19 ). Sive ergo manducaiis, sive bibilis, sive aliud quid facitis , omnia in gloriam Dei facile (1 Cor. X, 31 ). Omnia in nomine Domini Jesu Christi, gralias agenles Deo et Patri per ipsum ( Col. 111,17).

Et mundus transit el conenpiscentia ejus (Uoan. il, 17). Tempus brève est : reliquum est ut qui habenl uxores , tanqnam non habenles sint ( ï Cor. VII, 29) : et qui fient, tanquam non fientes : el qui gaudeni, tanquam non gaudenles : el qui emunt , tanquam non possidenîes ( Ibid. , 50 ) : et qui niunlur hoc mundo tanquam non utantur : preeleril enim figura hujus mundi ( lbid., 51 ).

Est aulem quœstus magnus pielas cum sufficenlia ( 1 Tim. Yl , 6 ) : nihil enim intulimus in hune mundum; haud dubium quod nec auferre quid possumus ( lbid., 7). Habenles autem alimenta et quibus tcgamur, his conlenli sumus ( lbid., 8 ). Mulla bona habebimus si timuerimus Deum et recesserimus ab omni peccato , et fecerimus bene ( Tub. IV , 25 ). Qua?rite ergo primurn regnum Dei el jusiiliam ejus, et hece omnia adjicientur vobis (Malth. VI, 53).

Quicumque hanc regulam seciui fuerint, pax super illos (Gai. VI, 1G).

in punctum. — De fuluro usu creaturarum.

summarium. — Seipsum tradil homo arbitrio divinœ vohntalis , el statuit cor suum in perfecla indifferentia ad omnes eventus ; unde se firmat in voluntate adhœrendi Deo suo fini.

Ego aulem in te speravi, Domine ( Ps. XXX, 15). Dixi : Deus meus es lu ; in manibus luis sortes meaj ( Ibid. , 16 ).

Dominus est : quod bonum est in oculis suis , facial (\Rcg.l\l, 18).

0 homo, lu quis es, qui respondeas Deo (Rom. IX, 20 ) ? Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Qiid me fecisii sic ( lbid. , 21 ) ? An non habet poteslalem figulus luti, ex cadem massa facere aliud quidem vas in honorem, aliud vero in conlumcliam ? Nunquid sic-

on IN MEDIT ATIOMJM

ut figulus isie, non potero vobis lacère, domus Israël, ait Dominus ( Jer. XXUl , 6 ) ? Ecce sicut lulum in manu figuli , sic vos in manu mea.

Vae qui coutradicit ficlori suo ( IsaK XLV, 9 ). Paratum cor meum , Dcus , paratum cor meum Ps. CV1Ï, 2 ). Scio et humiliari , scio et abundare ; et satiari , et esurire ; et abundare, et penuriam pati ( Philip. IV, 12 ). Omnîa possurn in eoqui me confortai ( Ibid.y 13 ) , pcr arma jusliliae, a dexlris et a sir.ïsii is ( II Cor. VI, 7 ) ; per gloriam et ignobililalem ;

FOUMAM fcEDACTA. 2lti

per infamiam et bonam famam ( Ibid.y S).

Quis ergo nos separabit a charitate Chrisii ? tribulalio? an angustia ? an famés? an nudilas? an perieulum ? an persecutio ? au gladins (Rom. VIII, 55)? cerlus sum enim quia neque mors, neque vila, neque an geii, ne(jue principatus , neque virlutes , neque inslanlia, neque futura , neque forliludo ( lbid. , 58), neque altitudo , neque profundum , neque crealura alia polerit nos separare a charitate Dei ( lbid.t 59 ).

QUATUOR MEDITATIONES

Page 1