‹ Simon de Montfort, comte de Leicester: comte de Leicester, sa vie (120?-1265Chapitre 214 sur 232 · Ducange, au mot Wardfech · texte numérisé non relu

Ducange, au mot Wardfech

3. Cet Etienne de Segrave mourut le 5 des ides de novembre, soit le 9 novembre 1241. Mat. Paris, IV, 169.

XLm

(Sans date) . — - Le comte de Letcester tient quittes à perpé^ tuité ses bourgeois de Leicester de divers péaoes perçus dans la ville , en retour d'une rente annuelle de 56 sous et 8 deniers.

Omnibus Christi fidelibus hoc scriptum yisuris vel auditoris, dominas Simon de Monteforti, cornes Leycestrie, senescallus Anglie, salutem in Domino.

Noverit universitas vestra nos remisisse et quietos clamasse imperpetuum pro nobis et heredibus nostris omnes illos denarios qui aliquo modo nomine pontagii ad pontes nostros Lejcestrie exigi et capi solebant, qui vocantur briggesilviiS et insimul omnes illos denarios qui in villa nostàra Leicestrie exigi et capi solebant, qui vocabantur govilpeniis {sic), ita quod nec nos nec heredes nostri, nec aliquis nomine nostroy de cetero de burgensibus nostris Leycestrie Tel eorum heredibus seu successoribus, vel ab aliquibus aliis de quocumque loco fuerunt, nomine predictorum denariorum qui vocabantur briggesilvii et govilpenni, aliquid capere vel exigere valeamus, nec quod dicti burgenses vel heredes sui sive successores aliquid ab aliquibus nomine briggesilvii .aut govilpenni aliquo modo capere possint vel exigere. Et pro hac remissione et quieta clamacione nostra, major et burgenses nostri de communitate Leycestrie dederunt et quietum clamaverunt de se et heredibus suis imperpetuum nobis et heredibus nostris vel assignatis nostris Ivi solides et viij denarios annuiredditus, percipiendos in villa nostra et in campis Leycestrie, scilicet : de quatuor virgatis terre in campo austradi Leycestrie quas habuimus de Andréa Leterel, xl solides quos Simon de la Sauce aliquando solebat percipere annuatim de predicta terra, et in villa nostra Leycestrie et in suburbio ejusdem ville xvi solides et viij denarios ; scilicet in parochia Sancti Nicholai de quadam terra que fuit Roberti fratris Baldewini de Scharneforde, juxta terram que fuit Galfridi de Honecot xx denarios, et de terra que fuit Hugonis de Stocton juxta terram que fuit Walteri Longi et terram que fuit Roberti Cunvers xx denarios ; et in parochia sancti Martini de terra que [fuit] Grifflni le Fol xii denarios et unum chaponem ; et de quadam terra jacente inter terram que fuit

1. La transcription des dernières lettres de ce mot est douteuse mais le sens ne Test pas.

Radulfi Albold exutraque parte ij solidos et vi denarios.et duas gellinas; et in suburbio orientali, de terra que fuit Gamil le Watirman ix denarios et très gellinas ; et de terra que fuit Ricardi le Breth ix denarios et quatuor gellinas ; et de terra que fuit Roberti mercatoris x denarios et obolum, et très gellinas ; et de terra Helye de Burbach iv denarios et obolum et unam gallinam ; et de terra que fuit Yvon de Stretton iv denarios et obolum et unam gallinam ; et de terra Radulfi Clovelee vi denarios ; et de terra Pétri de Petling xij denarios et quatuor gellinas ; et de terra Ricardi Cayrun iij denarios et duas gellinas; et de terra Willelmi de Barkely iij. denarios ; et in suburbio boreali in parochiam Omnium sancto* rum de quada terra jacente inter terram que fuit Walteri Rotarii [et] terram Johannis filii ejusdem Walteri, xx denarios et unum chaponem cum homagiis, senriciis, releviis, et cum omnibus^ exitibus et libertatibus de predicto redditu provenientibus.

Et ut hec omnia predicta flrmitatis perpétue robur obtineant, nos et major et burgenses nostri Leycestrie presentem cartam in modum cyrograffi confecimus, et nos banc partem ejusdem carte apposicione sigilli nostri corroboravimus.

Hiis testibus : domino Emaldo de Bosco, domino Radulfo Basseth, domino Ricardo de Havering, domino Thoma de Estleya, domino Willelmo Burdeth, domino Roberto de Foievile, domino Radulfo Camerario, domino Roberto Moton, Henrico Mallore, et aliis.

Archives de Leicester, {Ex registro, n* 77.)

Leicester, /7 mars 1^5S. — Inquisicio facta per juratos, infrascripios de denariis qm vocabantur govelpeniis et de pontagioy qualiter etqua de causa primo dati erantet capti.

Qui dicunt super sacramentum suum quod, tempore Roberti de MedlandS tune comitis Leycestrie, contigit quod duo nepotes, scilicet Nicholaus filiusÂcon., et Galfridus filiîis Nicholai de Leycestria quoddam vadiaverunt duellum pro quadam terra, unde placitum ortum fuit inter eos, et pungnaverunt ab hora prima usque ad horam nonam et amplius, et ita debellantes ad invicem, unus eorum fugavit alterum usque ad quamdam parvam foveam, et sicut stetit super par-

1. Robert I**', comte de Meulan et de Leicester, mort en 1118. Voyez quelques notes généalogiques sur les comtes de Leicester d^s Peisle, Cart, normand^ p. 2, 7, etc.

▼am foveam et in eam deberet cecidisse, dixit ei nepos ejus : € conserva te de fovea que est rétro te, ne cadas in eam >; et statim factas fait tantus clamor et tantas tumultus a circumstantibos et circumsedentibus, quod dominas cornes audivit eorum clamorem asque in castram, et quesivit tanc a quibusdam qualis fait ille clamor ; et responsum fait ei qaod duo nepotes pro quadam terra debellaverunt, et anus eorum alterum fugavit usque ad quamdam parvam foveam, et sicut stetit ad K)veam et in eam deberet cecidisse, al ter ipsum munivit. Burgenses vero, tanc moti pietate, ita convenerunt cnm dicto comité, quod darent ei très denarios per annum de qualibet domo cujus gablus situs esset versus altam stratam\ tali condicione quod eis concederet quod per xxiv juratos qui erant in Leycestria antique tempore statuti, ex eo tempore, omnia placita ipsos contingencia essent discussa et determinata ; et hoc a domino comité fuit eis concessum ; et taliter prius levati erant denarii qui vocautur govelpeniis.

Post mortem vero ipsius Roberti comitis, successit Robertus filius ejus et hères *, qui pro sainte anime patris sui predictes denarios qui vocautur govelpeniis penitus remisit, et per cartam suam in perpetuum quietumclamavit. Predicta vero carta cum pluribus aliis scriptis et cartis tradita fuit in custodia cujusdam burgensis et clerici qui Lambertus appellabatur, in quem maleiactores insurrexerunt de nocte, quia pro divite tenebatur, et domos ejus incenderunt, et etiam pedes ipsius, una cum predicta carta et multis aliis scriptis.

Elapso autem multo tempore, fuit quidam clericus in eadem villa Leycestrie, nomine Simon Mandut', qui per multum tempus post mortem predicti Roberti comitis Leycestrie qui cartam quiète clamacionis confecerat, preposituram Leycestrie habuit ad ârmam, et dictes denarios, qui vocantur govelpeniis vi sua et voluntate propria coUegit et extorsit, omnes vero contradicentes distringendo, dicens eis quod warentum sibi monstrassent de quieta clamatione; quam quidem quietam clamacionem bene scivit esse combustam ; et taliter sunt soluti usque ad hodiernum diem.

Hec autem inquisicio facta fuit presentibus Rogero de

1. Il y a encore aujourd'hui à Leicester une rue qui porte le nom de High-Street, et qui parait une des plus anciennes de cette ville.

^2. Robert II le Bossu se fit moine en 1152 et mourut en 1169, la quinzième année du règne de Henri II. C'est lui qui fonda Tabbaye des chanoines de Leicester. Brompton, dans Twysden, Scriptores decem, colonne 1060.

3. Ou Maudut. M. Thompson, Munie, hist,^ p. 60, a lu à tort Maudit et traduit : • Simon the Accursed. •

Erden., tune ballivo, Petro filio Rogeri, tune majore Lejcestrie, Radulfo Oliveri, Ricardo de Gampeden., et pluribus aliis, die lune post festum sancti Gregorii S anno regni régis Henrici, fllii régis Johannis xxxyij.

Inquisicio facta per eosdem juratos coram eisdem,

de pontagio Leycestrie,

Qui dicunt super sacramentum suum quod, tempore ejus* dem Roberti comitis, foresta Leycestrie erat tam grandis, spissa et ampla, quod vix posset aliquis transire per semitaa illius foreste, pre multitudine morti [sic) bosci * et ramorum vento prostratorum ; et tune, per assensum et voluntatem domini comitis et consilii sui. concessum fuit volentibus querere mortuum boscum habere sex carettatas pro uno denario, et summam equi per septimanam (?) pro obolo, et summam hominis per septimanam (?) pro quadrante (?) * ; et illi denarii primo ad exitum bosci colligebantur, postea vero extra villam Leycestrie propinquius versus boscum ; tandem eciam illi denarii ad pontes ville Leycestrie coUigebantur, ubi primus custos quidam fuit qui vocatus erat Penkrich, oui dominus comes ad peticionem suam postea concessit quamdam aream juxta pontem ad edificandum, ut ibi consuetudinem illam colligere posset competencius. Ille vero Penkrich dictes denarios per multum tempus postea coUegit tam de viride bosco et vendicione quam prius facere solebant de mortuo bosco ; et sic in posterum in consuetudinem habebatur. Et, ut veritas hujusmodi inquisicionis plus pateat et evidencius appareat, bene potest percipi, eo quod nulli extranei, cujuscumque fuerint provincie, boscum vel merennium cariantes, sive fuerint de foresta de Arderne, sive de foresta de Kamk, vel de foresta de Nedwode, vel quicumque fuerint, exceptis illis de foresta Leycestrie, nuUum pontagium solvunt, nec unquam solvere solebant.

Archives de Leicester. {Original. Copié par M. Jefiferson pour la Commiss. of histor. mss.)

i. La fête de saint Grégoire, pape, tombe le 12 mars. En 1253, le 12 mars tombait un mercredi.

2. Le texte semble ne pas faire ici la différence entre le bois mort et le mort bois. Voyez Ducange, au mot Boscus.

3. Il y a dans le texte, après pro, la lettre q surmontée de a. Voir Ducange, au motQuABRANS.

Westminster, 32 octobre 1255. — Simon de Mont fort, à la prière des bourgeois de Leicester, décide au'à F avenir F héritage du père de famille passera, non plus au dernier né, mats au premier né des fus légitimes.

Omnibus Christ! fldelibus, dominus Symon de Monteforti, cornes Leycestrie, senescallus Anglie, salutem.

Noverit universitas vestra nos pro sainte anime nostre, Âlienore uxoris nostre, puerorum, antecessorum et successorum nostrorum, ad instanciam et supplicacionem burgensium ville nostre Leycestrie, propter commanem utilitatem et meliorationem status ejusdem ville, que, propter defectum heredum et debilitatem eorum, jam multo tempore fere ad occasum declinavit et ruinam» communi assensu et voluntate omnium burgensium predicte ville nostre Leycestrie, concessisse et hac presenti carta nostra confirmasse quûd omnes fllii primogeniti de legitimo matrimonio in prenominata villa nostra Leycestrie et ejus suburbio, post mortem patris eorum hereditatem paternam et habitacionem paciâce, quiète et sine omni contradictione de cetero habeant et optineant, et sint eis heredes de cetero legitimi ; ita quod âlii ultime geniti in dicta villa Leycestrie, qui ante concessionem et confectionem hujus carte nostre patribus vel antecessoribus eorum tanquam heredes in hereditate successerunt, toto tempore vite sue pacifice, quiète et sine omni contradictione hereditatem et habitacionem habeant et possideant, et quod fllii eorum primo geniti secundum concessionem prenominatam in hereditatem de cetero succédant.

Hiis testibus : domino Rogero de Qency comité Wjmtonie, Radulfo Basset, Willelmo Basset, Ricardo de Havering, Thoma de Estlegh., militibus, Bartholomeo le Jefne, Ricardo Morin, Andréa de La Brèche, Alexandre clerico, et aliis.

Datum apud Westmonasterium, die veneris proxima post festum sancti Luce Evangeliste, anno regni régis Henrici fllii Johannis xxxix°.

Se trouve en double exemplaire aux archives de Leicester*.

1. Cet acte a été transcrit en partie dans Nichol, History of Leic, II, 362. Voyez plus haut, p. 59.

Leicester, ii février 1360. — La communauté de la Guilde décide que les membres de la Guilde pourront acheter leur laiiie comme ils le voudront, mais leur fait défense de vendre les marchandises de personnes oui ne feraient pas partie de la Guilde, ou de les aider à les vendre au détriment de la Guilde .

Anno regni régis Henrici filii régis Johannis xlir°, die jovis proxima ante diem sancti Valentini, mense ffébruario, comuniter fait provisam et concessum per commanitatem gylde quod omnes qui sunt iu eadeni gylda possunt libère et sine aliqua occasione emere a quibuscumque voluerunt lanam, prout melius poterunt per vellera seu per pondus et stateram, et quod poterunt partiri de superlucro cum omnibus a quibus mutuo receperunt denarios ad medietatem seu ad terciam partem seu ad quartam partem superlucri, prout melius poteritconvenisse inter accommodanteset mutuo recipientes, et quod accomodatores poterunt adjuvare illos quibus (51c; corr. per?) suos denarios ad mercandisas emendas ubicumque voluerunt extra villam Leycestrie, sic tamen quod accomodatores qui fuerunt extra ipsam gyldam non se intromittent aliquomodo de ipsis mercandisis in villa Leycestrie, neque de denariis inde recipiendis per manus mercatorum extraneorum quibus ipse mercandise f uerint vendite ; etnuUus eorum qui fuerint in gylda vendet mercandisas alicujus [eorum] qui fuerint extra gyldam, nisi idem venditor prius emerit fldeliter et pure ipsas mercandisas; et nuUus eorum qui fuerunt in gylda ibit per patriam cum mercatoribus extraneis ad docendum seu ad juvandum illos ad mercandisas emendas ad detrimentum gylde ; et si quis eorum qui fuerunt in gylda venerit contra istam provisionem, amittet gyldam suam; et si aliquis de Leycestria, qui fuerit extra gyldam, eat per patriam cum mercatoribus extraneis ad illos docendum seu adjuvandum ad mercandisas aliquas emendum ad detrimentum gylde, prohibeatur illi introitus Leycestrie per unum annum et diem unum.

Archives de Leicester. {Ex registro,)

xLvn

Le serment des membres et des jurés de la Guilde à Leicester.

Le serment de ceux qui entrunt la gylde :

€ Ceo oyetz, vo meyr, et vos frères de la gylde, que ieo

leaument les leys de la gylde tendray, et ma gylde bien en totes (es) choses sueray, et ou {sic) mes frères de la gylde ou

que ieo soye escoteray sur le fee le evesque, ou ; et que

ieo garniray mon mair et le bone gentz de la commune, si ieo sasche nul home qui marchaunde deinz la fraunchise qe soit able d'entrer la gylde; et que ieo serray obediant et suaunt al comaundement del mair et a ses somounes, et les fraun* chises et les bones eus tûmes de la vile a mon poeer meynteneray, si Deux me ayde et ses seynz. Amen ! »

Le serment de jurrez :

€ Geo oyetz, vous mayr et jurretz, et vous frères de la gylde, qe ieo leaux juggements renderay, et lealment affereray auxi bien le poevres come les riches, chescun selonc la quantité del trespas, et que ieo vendray continuelement a la court de Portmot et a la somouns de mon mayr, quant ieo serray garni du bayllif, quant ieo soye en ville, si ieo ne aye resounable enchesoun ; et qe ieo lealment meynteneray l'assise de payn, vyn et cervoise, ove mon mayr; et les fraunchises et les bones custumes de la ville meynteneray et garderay a mon poeer, si m'ayd [Deux] et ses seyntz. Amen ! >

Archives de Leicester. {Ex registre ^,)

XLvm

Padoue, 17 avril 1271. — Attestation ^ alibi délivrée en faveur dAmauri de Montfortpar l'évêque et le chapitre de Padoue, les docteurs et les écoliers de l Université affirmant que, le jour oii Henri d'Allemagne fut assassiné par Simon et Gui de Montfort {13 mars 1271), Amauri, malade (fune fièvre persistante à Padoue, était à l'article de la mort.

Omnibus Christi fldelibus présentes litteras inspecturis, Johannes, miseratione divina episcopus ecclesie Paduane, archipresbyter et capitulum ejasdem ecclesie, doctores ac scolares universitatis Paduane, prior et conventus fràtrum Predicatorum, guardianus et conventus fratrum minorum civitatis ejusdem, salutem in Domino. Mali quidam homines caritatem debitam ad Deum et proximum non habentes, interdum persecumtur {sic) bonos illis ex morum dissimilitudine odiosos, et dum improborum perpetratione actuum hos supema virtute adjutos non deici conspiciunt, modos cogi-

' 1. Publié par Thompson, Gentleman's Magazine, 1851, I, p. 462; et en partie par Gross, Gilda mercatoria, p. 48.

tant, de radice iniquitatis et invidie venientes, quibus opp> niones eorum falsa simulando morsibus impiis dilacerent et gloriam clari sui nominis difiamationis maculis décolorent. Unde cum hoc peccatum Deum offendat et homines scamdalizet {sic), favore digna res agitur, si, ad confutandum fictas adinventiones, talium innocentium puritas veritatis suffragiis, que simplicitatis est arnica, nec querit angulos, muniatur. Proinde igitur, cum vir nobilis dominus Henricus , primogenitus magniôci principis domini Ricardi, Dei gratia Romanorum régis semper Augusti, nuper apud Sedem apostolicam per manus nobilium virorum dominorum Simonis et Guidonis de Monteforti fratrum fuerit interfectus *, licet contra virum venerabilem dominum Âmalricum de Monteforti domini pape capellanum, thesaurarium Ëboracensem, germanum eorumdem fratrum, multe probitatis ac note honestatis virum, Deumque timentem, ac recognoscentem publice viva voce se a memorato rege plurima bénéficia percepisse, et eum dominum suum usualiter nominantem, de hoc facto nulla posse sinistra oriri suspicio prima facie videatur, ut tamen de sua circa hoc factum innocentia signum evidentius et conjectura probabiiior habeatur, nec fama sua ista décora venenosis raalediconim detractionibus exponatur, bona fide constanter asserimus, et sub divini obtestatione judicii profltemur quod idem dominus Âmalricus quasi a triennio citra in studio Paduano laudabiliter conversatus, a preterito proximo festo beati Luce evangeliste ' usque ad hec tempora de Padua non recessit, sed continuam faciens ibi moram, conversationem in scolis semper nôbiscum habuit socialem, usque quo proximo die mercurii immédiate precedenti dominicam quadragesime qua cantatur Letare Jérusalem* ipsum febris continua occupavit, que adeo invaluit quod die veneris proximo sequenti qua nominatus dominus Henricus occubuit, prelibatus dominus Amalricus in mortis erat articule constitutus, ita quod de vita desperabatur ipsius, nec adhuc etiam idem debilitate multa laborans ad statum sanitatis pristinum est intègre resti tutus. Quorum omnium nos, qui eum egrotantem personaliter visitavimus et prelibatam recognitionem ex ore ipsius audivimus, aliaque et premissa vidimus, testes sumus, super hiis présentes litteras sigillis nostris munitas fier! facientes, ad testimoniale veritatis indicium et innocentie

Page 1