KXTUAIT DE TITE LIVE
qui nec procul aberat, consequi posset, et alterum Curiatium conlicit. Jamqup aquato Marte singuti supereranl, sed nec spe, nec viribas pares : alterum inlactum ferro corpus, et geminala Victoria ferocem in certamen tertium dabani, aller fcssuin vulnere, fessum cursu trahens corpus, victusque fratrum ante se strage , vietori objicitur bosti. Née illud prœlium fuit. Rom uius cxsuitans , « Duos , inquit , fratrum manibus dedi . tertium cau- « sae belli hujusce, ut Romanus Albano imperet, dabo. » Maie sustinenti arma gladium supernejugulo defigit, jacentera spoliât. Romani orantes ac gratalantes Horatium accipiunt : eo majore cum gaudio, quo propius metum res fuerat. Ad sepulturam indé suorum nequaquam paribus animis vertuntur : quippe imperio alteri aucti , alteri ditionis aliénée facti Sepulcra exstant , quo quisque loco cecidit : duo Romana uno loco propius Albam, tria Albana, Romam versus; sed dtstantia locis, et ut pugnafum est.
Priusqam inde digrederentur, roganti Metio ex fcedere icto, quid imperaret, imperat Tullus, uti juventutem in armis habeat , usurum se eorum opéra, si bellum cum Vejenlibus foret, lia exercitus inde domos abducli. Princeps Horatius ibat tergemina spolia praese gerens, cui soror virgo, quse desponsata uni ex Curiatiis fuerat , obviam anle portam Capenam fuit; cognitoque super bumeros fratrls paludamento sponsi, quod ipsa confeceral, sol vit crines, et flebililer nomine sponsum morluum appellat. Movet feroci juveni animum comploralio sororis in Victoria sua , tantoque gaudio publico. Stricto itaque gladio, simul verbù' increpans , transfîgit puellam. « Abi bine cum immaluro amore « ad sponsum, inquit, oblita fratrum mortuorum, vivique, oblita « patri;e. Sic eat , quaecumque Romana lugebit liostem.» Atrox visum id facinus patribus, plebique , sed recens raeritum facto obstabat : famen raptus in jus adregem. Rex ,ne ipsetam tristis ingratique ad vulgus judicii, aut secundum judicium supplicii auctor esset, concilio populi advocato, « Duumviros , inquit, qui « Horatio perduellionem judicent secundum legem , facio. Lex « horrendi carminis erat, duumviri perduellionem judicent. Si « a duumviris provocaril, provocatione certato : si Vincent, << caput obnubilo, infelici arbori reste suspendito, verberato, « velintra pomoerium, vel extra pomœrium. «Haciege duumviri creati , qui se absolvere non rebantur ea lege ne innoxium quidem posse. Cum condemnassent, lum aller ex bis, « P. Horati, tibi « perduellionem judico, inquit : I , lictor, colliga manus. » Accesseral lictor, injiciebatque laqueura: tum Horatius , auctore TuUo, démente legis interprète : ProTOCO , inquit. lia de provocatione ccrtatura ad populum est. Moti homines sunt in eo judicio, maxime P. Horatio pâtre proclamante se filiam jure caesamjudicare: niitaes.set, palrio jureinlilium animadversurum fuisse. Orabal