II. -RÉCIT DE PETRUS SUTOR
Ostendilur aliarum eliam Cartusianarum fondaliones divinitus fadas fuisse.
Jam vero ostendamus, non solum majoris Cartusiæ, sed aliarum quoque domorum, mirant fuisse inceptionem. Quo sane probato, adhuc conficitur vel indirecte ipsius majoris cartusiæ mirabilem fuisse originem. Siquidem dignitas ilia parenti deneganda non videtur, quæ suæ proli non citra causant asscribitur : in his potissimum rebus, quas non suis meritis, sed niera Dei gratia, proies est ad probalionis décoré assecuta. AL vero ntirandam prorsus incœptionem alite carlusiensis ordinis domus (que majoris dornus cartusiæ filiæ dicuntur) habuisse traduntur. Igitur divinum quoque inilium majori cartusiæ, cæterarum parenti, non injuria tribuendum videtur. Mirabilem autem singularum doinuni originem fuisse, universaliler ostendere non possemus (niodum enim excederimus voluminis); quapropter ingeniose Leclori de mullis pauca sufliciat prolulisse.
Itaque Vallem viridem nostræ professionis donium ad nturos Parisianos sitam, in primis adducamus, quæ, propulsato nostri generis adversario, divinum sumpsit exordiunt. Enimvero cum pessintum dæmonium (quod dærnon vallis viridis passim vocabatur) locum ilium invasisset, et graves moleslias diutius intulisset transeunlibus (est enim domus ipsa juxta publicam viam situata), D. Ludovicus, Francorum Rex, fundator illius domus, accitos Carlusianos ad locum humani vconsortii nescium ire permisit divinitus, tiinens nihilominus vebementer ne cjuid eis detrimenti contingeret. Jam enim multi alii religiosi dæmonis liostilitate a loco illo pulsi fuerant. Itaque ut eum Cartusiani liabitare cœperunt, cœpit quoque dirus hostis mullis eos injuriis lacessere et gravibus alïicere detrimentis. Verum antiquus ille serpens post diffusa sui liquoris venena, tandem cartusianum odorern ferre non valens, a loco penitus abcessit.
Qua in re prætermittendum non est, dictum quoddam ipsius fundatoris memoralu dignissintum. Etenim dicentibus sibi nonnullis aulicis suis et parvam adinodum dotent (parva enim erat) fratribus illis tribuisset, ita respondisse fertur: Si bene vixerint, satis habebunt; sin minus, jam nintis habent. Quod verbunt Regia sapientia dignum ita impletum est, ut servatis parcimonia, simplicilale, cælerisque frugalis vitæ institutis jam satis habeant, illam vero opulenliam , quant livida mullorum loquacilas vel lalso tribuit, prorsus nescianl. Sed quid ? Recondilunt provulgi opinion? aurum habent Cartusiani, qui re ipsa vix suflicienles nuntntos interdum habent.