FUMIGATIONS POUR LES CAS OU LA MATRICE PÈSE SUR LES AINES
« H /SoXScTov, vi xeoàrwv fiçjtxxra ^oo^ xaî açyaXrou,
ri oololvOyi^ ««yuTrnVj; xa^7r:u xat ytidpoit npi^iJLXTOL, y.od '/vpçtwj; (fùTXx
ro iiùpoi i[j.6a^Xetv y> •
.... Ou bouse de Vache, ou raclures de cornes, de Bœuf, eic, asphalte, ou fruit de V Épine d* Egypte et sciure de Cndros, et feuilles sèches de Myrte ; pétrir tout cela avec du parfum mou, et employer en fumigations ; jeter beaucoup d'aromates dans le parfum,
Prosper Alpin (2) donne la formule d'une thériaque préparée chaque année par les Égyptiens pour le Roi des Turcs, où le suc d* Acacia et sa gomme entrent comme ingrédients :
(l) Dex Maladies des Femmes, Liv. II. t. VIII., p. 390. Ed. Littrb. {i) De Medic. Mgypt. Lib. IV, p. 135.
THERIAC.fi COMPOSITIO, QUAM ThARACHFARUC APPELLINT
Aux 00 drogues Urées des règnes animal, végétal et minéral, dont Venumération est inutile, on trouve associés :
ce Sang Ârabi, id est, gummi Arahici, dra. 72. — Rohob Chachia, id est succi Acatim^ dra. 71. >
Parmi les nombreuses recettes, données par Lobel (1), dans un important ouvrage, nous relevons celles qui nous intéressent plus particulièrement :
TRUSANDALOX ex DESCRIPTIONE NlCOLAI
Santati rubri, albi, citrini, ana. drach. 3. — Ros. rub., Violarum, Sacchari Candi, succi Giycyrrhizse^ semina Portulacie, ana. drach., S. — Gummi Arabici^ Tragacanllio leniler assatorum, Seminis Mclonem, Cucumoris cucur ; Citruli mundatorum cl mînutim insisorum, Sem. Intybi seu ScarioItD, Berbcris, ana. drach. 2. s. — Spicaî Celticfe, scrup. s, loco caphurae.
Hœc compositio débet conservari in vase terreo vitreato.
DlAPE.MDION NiCOL. ÀLEXANDRINI
Pinearum, Amygd. mundatarum, Sum. Papauerisalbi, ana. drach. 20 — Cinnamomi, Caryophillorum, Zingiboris. Succi Glycyrrhizne. — Gumtni Arabici^ Tragacanl, Amyli, Quatuor Sem. frig. mundatorum, ana. drach. 10. — Camph. drach. ^.
Trochisci r Carabe sine Succino
CarabcO, aureos 6. — Cornu Cerui usli, Corrali adusti, Tragacanthi, Suc Acatide, Hypocystidos, Balaustiorum, Mastic, Lacca3 lotît», Papav. nigri assi leviter, ana. aur-eos 2.»— Tliuri?, Croci :
Opii ana. aureum vnum, s, cum muccagine Psillii extrada cum aqua Ro4. fiant trochisci.
SiEF E Plumbo. Mnsu.lv
PUimbi usti et loti, (ï!ris usti, antimonis, TutiîC lotîB, Gummi Arabici, Tragacanth.e, ana. drach. 8. — Opii Drach. s. — Aquoc pluvialilis q. s. — fiât Sief,
(l) //ls■^ Pldut. rum RoNDOLETTi Pharmaceuticam offtcinam animadversiones, 1005. Pet. inf. — Passim.
MIMOSACÊES 487
Emplastrum k Mastiche a Iouberto
Mailiches Lib. s, Thuris, Ladani, ana. une. 5. — Foliorum Lcnlisci, Myrii, Myrtillorum, ana. une. 4. — Sumach, Berberis, Hypocistidos, Suc, Acatiœ, Rosarum, Sanlali rubri, ana. une. 2. — Eté., ete.
Dans le traité de Morbis Muliebribus do Iliéron Mercurialis (1), nous relevons la formule suivante :
Contra fluxum Menstruorum immodico
Diacyd. simpl. 6 gros. — Lapidis Ha?matit. Boli Armeni. ana. 3 drach. s, — Pulueris utriusque^ Consolidae, 3 draeh. — Acaliœ, Spodii, ana. 2 scrup. — Succi Plantag. 1 onc. s, — Puluerisentur puluerisanda, fiai mlxtura, cujus poteril rapere drachmas dans vel très, mane stomacho ieiuno, SimUiter convenit in hoc casu Linimentum pectini et umbilico.
Le même au traité de Morbis cutaneis (2) indique :
Contra Canitiem
Myrobolanorum nigrorum, 1 gros. — Passularum nigrarum, 2 gros. — Vini nigri adstringenlis, 2 lib. — Bulliant in dupliei vase lento igné ad consumptionem duarum terliarum, deinde adde : sucei eorlicum Nucum viridium 5 lib. — Sumaeh, Acaliœ, ana. 1 one. — Gariophyllorum solidorum 4 gros, s, — Musci 4 serup. — Parantur iterum ad ignem^ et sine ebullitione detineantur per médium diem.
Enfin, dans un traité général, antérieur de quelques années aux deux précédents (3), le même Mercurialis recommande :
Contra pupill^c dilatationem
Gummi Arabicœ, Tutbiae, Sang. drac. Tragae. ana. once fs. — Boli Armeni. 1 one. — Sem. Lini, sem. Gydoni ; Croei, ana. 2 drach. — Sueei cort. Granat. 3 onc. — Aqua Rosac. i lib. — Mncerentur omnia in cinere tepido per noctem, deinde bulliant média hora, post diligens^ fiât colatura, hac utamini mane et vesperi guttas oculis instillando.
Contra exitum sanguinis ab ore
01.Ma8lich.,OI. Aneth.,ana.1 one. — Pulv. Coralli rubr., Pulv. Acaciœ, Hypocistidis, Boli Armenae, ana. 2 drach. — Vini adstringenlis parum,
(1) Tractatiix varii de re Medica, IC23. Loc. cit., p. lU.
(2) Mercurialis, Loc, cit., p. 25.
(3j Medicina practica, 1617. — Postr. Ed. Passim.
M. et cum curœ medico, f. unguentum, quo obducenda sunt hypochondria, et presertim regio ventriculi.
ECLEGMA. CONTBA EXITUM SANGUINlS, ID .
Sacch. Ros. antiqu. \ onc. fs, — Elect. de Sorbis, \ onc.fs. — Pulvis Acaciœ, Polygoni ana.; \ scrup., M. cum syr. Mirrhino, f. elect.
GOXTRA DVSEIITëRIAII
Deinde : Succi Planlag. 3 onc, — Boli Armeni, Suce Acacise^
Trochisc. de Carabae ana. \ drach. — Vitclli ovis, M. fiât clyster. Et in dysenteria semper admiacendum vitellum ovi, ut acrimonia aliorum medicamentarunif quœ valde exsiccant, obtundafur,
Mefcurialis n'oublie pas les gomines Nostras, celles de Prunier et de Cerisier entrent dans les recettes suivantes :
CoffTRA RENUM ORSTRUCTIONK
Cicadarum Abielis pedibus et alis ustarum. Semon Saxifragie, Peirosel. Ossium Ccrasorum, Mespilorum, ana. 3 drach. — Sanguinis Hircini
3 drach. — Piperis, Galangœ, Cinamom. 4 drach. Gummï Prunorum,
4 drach. fs, — Mollis q. s. fiat elecl. s. a. — Usus est tantum mane, cul quantitatem 2 drach.
Fiunt etiam puluerisqui capiunlur cummixti modo lacli modo succo Sem, Melonum, cujus pulneris forma est :
Canthar. pra^par. gr. X. — (yicadarum prîepar gr. 7. — Cineris Leporis. — Troglodyt. ana. 1 scrup. — Caryoph., Piperis albi, Scm. Saxifrag. ana. scrup. f. s. — Oummi cerasorum^ 1 drach. — Cum succo Saxifrag. f. trochisci, qui usu requirente terantur in puluevem subtiliter, dosis eius pulveris erit ad quantitatem, 1 scrup. vel. 2 scrup. misée cum succo Semiii. Melonum 2 onc. et potentur ieiuno cor pore,
CroUius (li, donne une très curieuse recette d'un Oduriférent, propre pour : l'apoplexie, Tépilepsie, la colique, la sulTocation de matrice, pour le temps de peste, et pour rendre les hommes plus prompts et habiles à l'amour :
Odokifkrext in: Paracelsk, modifik
a !e ne ta conseille pas de suivre Paracelse, car tu y perdrois ton temps et ta peine aussi bien que moy ; or donc pour le bien faire, suy cette composition et prens :
(1) Royale Chymie. t63i. Trad. Marcel de Bouléne, p. 331.
Macis, Girofle, Cannelle triée, ana. 2 drach. — Ambre gris \ drach. — Musch 4/2 drach. — Ciuettes 2 drach. — Gomme Arabique^ 4 drach. — Gomme Tragacanlh seichée en vne fournaise 2 drach.
Broyé bien ces deux dernières gommes, avec le Musch, et après mesU-le avec la Ciuette ; et sur cette mixtion xette d'eau Naffre très bonne, ou d^eau de Damas à ta discrétion, pourueu quelle soit préparée avec les spécifiques odoriferens, et eau de Rose, dans laquelle auparauant tu auras meslé et mis en digestion l'espace de huict jours un peu de Carbon de Paracelse, ou de Ciuette occidentale. Celte eau estant coulée sur le tamis de soye doit être iettée sur la mixtion des susdites gommes, auec le Musch et la Ciuette, l'agitant autant qu'il est nécessaire pour l'incorporation de la masse, laquelle tu mettras après en forme d*une Pomme, ou d'un cueur ou d'vn escusson, la laissant endurcir dans un verre sans digestion t>,
Crollius, dans son livre de la Signature des médicaments, ne manque pas de recommander la gomme de Cerisier (i).
Cl Pour les tumeurs et loupes ^ dit-il, lesquelles croissent au corps humain, il se faut servir de la gomme des Cerisiers , l'ayant dissoute auec bon uinaigre, puis l'appliquer dessus les dites loupes. »
Nous allons trouver maintenant, non seulement la gomme (l'Acacia, mais aussi ses fleurs et Técorce do ses racines, dans les recettes de Mynsicht, énumérées au Thésaurus et armentarium medico chymicum de ce Médecin (2;.
PiLULŒ IN PROFLUVllS INTESTINORUM
Laudani opiat. q. s. — Mag. Gummi Arabici, Corn. Corvi usti et pncp. ana. 4 drach. — Mise, et cum 01. Salviœ fiant pilulœ paruœ in aurandœ, pro una dosi.
In Mi^NSTRUORUM NIMIA EVACUATIONE
Ligni Branlii, M. \. — Gummi Arabici, 3 drach. — Coq. in diplomate cum Vini albi q. s,
Trochisci ophthalmici
Caerusa3 lola;, i onc. — Corn. Cervi s igné cale. — Sarcocollœ nutrit., Tutiae prœp. ana. 1 onc. — Gummi Arabici^ Tragacanlh. alb. Amyli, ana. 2 drach. — Matris perlarum pra3p. Nihili albi, Olibani, ana. 4 drach.
(1) Lac. cit., p. 85.
(2) Lac. eit 1641.
— Opii Spagyrico pracp. Camphono, ana. i drach. — Misce et cum albumine ouorum, /*. trochisci oculares, pro coUyriis variis^ cum aqua appropriatis parandis,
Syrupus pantagogus
[lerum infunde sequenlia : Fol. Sonjc oloct. 3 onc. — Passularum
min. 2 onc. — Cronntartari \ onc. — llerb. Cupill. Voneris, Vcronica» Fumariie, ana. onc. f.s. — Sem. Fœnicul., anisi ana 2 drach. — Flores Acaciœ, Persicorum, Violarum, Rosarum, Epilhymi, ana. 4 drach. — Slenl in infusione per noclem ; postea denuo coquantur, exprimanluvy rolen- /ur, et landem cum sacchari albi Q. S. fiât iuslœ consistantiœ syrupus. . .
AOL'A LITHONTRIPTICA
Nucl. CtTîras. Pcrsicor. ana. 4 0 onc. — Amygd. amar. 5 onc. — Flores Acaciœ, Sanibuci, ana. 3 onc. — Rad. Pimpincllac, Anonidis, Verbeniu, Ëryngii, Malvii) min. ana. 1 onc. Ras. ligni Fraxini, Oss. Mcspilorum, Sang. Hircini pra'p.... Lap. Percar. pisc. Oc. Cancri, ana. 6 drach. .... Omnia incisa et confusa infundantur in Vini Malvatici 4 6 lib. Et digerantur^ ssepe mouendo per f-4 dies ; postea, B, M. distillentur.
Decoctum contra uteri hemorrhagiam è Rad. Cichorei, 4 drach. — Tormentilla, Caryophyllat. Glycirrhisœ, —
Planlaginis, ana. onc. fs. — Gummi Arabici, ras. corn. Cervis, bacc.
Sambuci exsic. Coriand. pnep. ana. 3 drach.... fiai decoctio in aq.
Millefolii et vini alb. ana. sq, ad Si onc. et in colatura clara dissolue syr.
de Suc, Cydonior. 4 onc. Mise.
Decoctum singuinem mundificaxs
Cort. Mvrob. Citrin. 4 onc. — Flor. Violarum exsis. 4 drach. — Prunorum N" XIX. Sebeston, luiubar. ana. N" VlII. Fiat decoctio in aqua Florum Acar.iir^ ad remanontiam, 3 onc. — in qua dissolue. Scaramoni polab. nost. 4 scrup. — 01. Cinamonii, Anisi, ana. 4 gui. Misco et /*. hausten pro vna vice. — BHem uiramqtie, ner non pituitamei alios humores puryat^ propterea sanguinem mondificnt, et febrientium venlrem laxat.
Gargaiusmus de Acacia
Acacix suce. 0[)l. et rec. onc. fs. Nue. Cupressi, Balaustiar. Malicorii, ana. i drach. — Herb. Maioranae, Hyssopi, SaiviaB, ana. 4 drach. fs. Rad. loros. Flor. Aluminis ana 1 drach. — Gîandium, Rosar. rubr. ana. drach. fs. — BuUianl in Vini rubri et aq. fol. Quercin. ana. sq. ad tertise parfis consumptionem.
MIMOSAGEES 491
Balneum stypticum contra uteri hemorrhagiam
Aluminis crudi lib. II. — Rad. Plantaginis, TormenlilliB, Acori aquat. Bislorta;, ana. 4 onc. — Cortex radicum Acaciœ, Granalorum, Gallarum Turcic. ana. 4 onc. — Flor. Rosar. rub. Balaustior. ana. 2 onc. — Herb. Sanguisorbu}, Bursœ past. SaJvio) min. Millofolii, 1 onc. — Coquanlur beneficio ferri, seuchalybis igniti, in s. q. aquse pro Balneo, ut est artis,
PeSSUS contra uteri HEMORRIIAGIAM
Farin. volât, niolend. onc. fs, — Rad. Tormenlilla}, Bislorlae, ana. 2 dracb. — Ciner. Ranarum, Croci Marlis, Gallarum turc. Sang. Drac. Boli Armen. Corn. Cervi usti, ana. 1 drach. — Succus Acaciœ, Hypocisthi dis, Rosar. rub. Balaust. Olibani, IVfastichis, ana. drac. fs, — Misce et cum succo Plantaginis et album ouorum, f. l. a, Pessi^ qui in mulieris pudendum inseraniur,
SlPPOSITORIA contra VENTRIS FLUXUS
Hypocisthidis, 1 onc. — Gallar. Turc. Succus Acaciœ, ana. onc. fs, — Corl. Granat. 3 drach. — Rad. Altbeaî, Glvcirrhiz. ana. 1 drach. — Corn. Cervi usti, Croc. Mart. Sang. Dac. ana. Drach. f, s, — Misce et cum album ouorum et suc, Plantaginis f. L a, suppositoria,
ENEMA VENTREM LENIENS IX COI.ICA
Rad. Symphyli, Althcic, ana. \ drac. Herb. Malv. min. Vidar. Meliloti, ana. onc. /'. s, — Flores AcaciiVy Lilior. alb. ana. 2 drach. — Coq. et misce pro Enemate,
Nous extrayons de la Pharmacopée Royale Galenique et Chimique de Charas (1), les formules où il est question des produits de V Acacia,
Poudre des trois Santaux
Santal citrin, blanc et rouge, Som. do Violettes, FI. de Roses roug. sans onglel, ana. 1/2 once. Rhapontic, Raclure d'Ivoire, suc de Reglisse ana 2 groj. — Gomme d'Acacia, do Tragacanth, Sem. d'Endive, de Pourpier, do Melon, mondées, ana 1 gros. — F. une poudre du tout, s, a, de la trituration.
Poudre de Diatragacantii rafraîchissant Gomme Tragacanlh, 2 onces. — Gomme Arabique de la meilleure, \ gros.
(l) Lac, cit. Passim, t. I, Nelle Ed. 1693.
— Réglisse, Amidon ana. 1/îonce. — Serti, de Pavot bl., 3 gros, 4 grandes Semen. froides mondées, ana. \ gros. — Faire une poudre S. A.
Theriaque d'Andromaque père
Celle Theriaque eit presque uniquement compoi^ée de substances Urées du règne végétal, le véritable suc d'Acacia et la gomme Arabique y entrent à la dose de 2 onces. — Los autres ingrédients sont au nombre de 61 .
MlTRlDAT DE DaMOCRATES
Parmi les 53 produits qui composent cette drogue, le suc dWcacia et la gomme Arabique y entrent également à la dose l'un de 6 gros, Tautre de 10 gros.
Electuaire Micleta
Spoio d^Ivoire, Bilaustes, Sumach, Mastich, Gomme Arabique^
ana. 2 gros 4/2. — Mettez le tout en poudre à incorporer avec trois fois autant de Sirop de Myrlhillos pour composer l'électuaire,
Trochisoues de Vipères
Prenez telle quantité que vous voudrez de corps^ de foyes, de cœurs de Vipères desséchées en plein air, à rouvert des rayons du Soleil, réduisez-les en poudre très fine, que vous mettrez dans la Malvoisie, où vous aurez dissout un peu de Gomme Arabique pulvérisée, et battez tout ensemble avec le piton de bois dans le mortier de marbre pour en faire une masse, dont vous for^" merez des trochisques que vous ferez sécher à Vombre et oindrez de Baume du Pérou ; gardant pour le besoin,
Scardonius (1), recommandait la gomme Arabique dans certaines maladies des femmes :
Contra uteri H;Knorrhagia
Quator post prandium haras dentur pilulœ ex Radie. Bislorla;, Tormenlill<e ana. \ drach. cum Sirupo de Rosis siccis paratœ. Dum pulmentis miscetur mastiche^ Gummi Arabicum et Tragacanthum.
Injecliones e Succo Planlaginis, Sedi, Porlulac/p, Gaudaî Ecquinae, Flor. Ilyperici, aut pessaria ex iisdem succis et Cornu Corvi uslo, farina amyli Trilicoi, Giim. Arabico, Tragacanlho, Terra sigillala, vel similibus lineis pannis subactis, intrudantur.
(1) Àphori^mi de cognosc. et curand. Morbis ; de Morb, Mulierum, 1758. Passim.
mimosâgées 493
OpIATA in FLUORE AI.BO ET PROLAPSU UTBRI
Pulv. et Cliel. Caiicror. i drach. — Coral prœp. Trochis. de Torr. Lenin. ana. 4 onc. — Gummi Arahici \ drach. cumSyrup. Rosar. q, s, — Opiata, quse detur ad Nucis magnUudinem supevbibendo aquam foliorum Quercu^»
Le Codex medtcamentarius de la Faculté de Médecine de Paris, publié en 1758 sous le décanat de J -B. Boyer, donne le suc d'Acacia^ comme ingrédient dans la Theriaque, le Mithridate et les Trochisques de Karabé, on y rencontre également quelques formules où la gomme Arabique entre pour une certaine part :
PULVIS DiATRAGACANTHI FRIGIDI
Gummi Arabici, 5 drach. — Tragacanthi albissimi \ une. — Amyli 2 drach. — Glycyrrhizaî rasœ, Seni. Papav. alb.» quator frigidorum, majorum mundatorum, ana. 4 drach. Sacchari 4 une. et sem. — Fiat pulvis ex tempore parandus.
ROTULI BLCHICI, VEL CONFECTIO DE REBECHA.
Sacchari albiss. tennis, pulver. 3 libr. — Iridis Florentina? pulv. — Gummi Arabici^ pulv. ana. 4/2 une. — Glycyrrizae pulv. 4 une Kjt. — Omnia pulver. et accurate commisla subigantur cum mucagine parata ex gtimmi tragac. 1/2 une, — Aqux Naphœ^ Q, S. — Fiat viassa^ exqua formentur bacHli exsiccandi, et usui reponendi,
TrOCHISCI ALBl RlIASIS
Plumbi albi supra porphyr. Ia3vig. 4 0 drach. — Sarcocollsc eloct<e
3 drach. — Amyli selecliss. 2 drach. Gummi Arabici, Tragacanthi, ana.
4 drach. — Caphutiu 4/2 drach. Seorsim trita^ aqua Rosarum excipiantur omnia, et formentur Trochisci. Ulendi tempore miscebitur Opium si Medico videbitur.
Vers 1818, le suc d'i4cacia était encore employé; Peyrilhe, Professeur à l'Ecole de Médecine de Paris (1), après avoir répété ce que ses prédécesseurs avaient dit sur la fabrication de ce suc, l'ordonne dans les hemoptisies, les pertes utérines, les chutes de la matrice et du rectum, à la dose de 3 drachmes à I scrupule, dans 2 livres d'eau.
(.) Tableau d'un Cours d'IIist. .Va^ Méd, p. 396.
49i TOXICOLOGIE AFRICAINE
Il préconise également la gomme Arabique à la dose de 1 once à un drachme, contre les ophtalmies, le scorbut, les suites de maladies vénériennes, la gale, les dartres, et les inflammations des voies urinaires.
Les formulaires de 1820, 1830, etc., ne parlent plus que de la gomme Arabique. Richard fils (1), entre autres donne les préparations suivantes :
Emulsion astringente de Cadet
Baume de Copaliu, Sirop de Tolu, ana. 4 once. — Eau de Roses rouges 6 onces. — Gomme Arabique 1 once. — Esprit de nilre dulciflé 4 once. Jf. S. A, — Contre les gonorrhécs anciennes, à prendre moitié en se covchant, moitié le lendemain matin,
JULEP PECTOHAL
Infusion pectorale 4 onces. — Gomme Arabique, 4 drachme. — Sirop de Guimauve 4 once. — M. à prendre en trois fois.