‹ Traictie de la première invention des monnoies de Nicole Oresme textes français et latin d'après les manuscrits de la Bibliothèque impériale et Traité de la monnoie de Copernic, texte latin et traduction françaiseChapitre 42 sur 54 · CXX1V · texte numérisé non relu

CXX1V

tain certam et bonam. Adhuc autem intrinsecus in tali rcgno ncgociatio mercatorum per taies mutationes perturbatur et multipliciter impcditur; prætcrea his niutationibus durantibus, reditus pccuniæ, pensiones annuales, locagia, censivæ (1), et (2) similia, non possunt benc et juste taxari seu appreciari, ut notum est. Item ucc pocunia potest sceure mutuo dari seu tradi, et sic de talibus; imo multi nulunt ista charitativa subsidia facerc, propter talcs mutationcs. Et tamen sufficientia materiæ nionctabilis, mercatores et omnia prædicta (3) sunt aut necessaria, aut valdc utilia (4) naturæ humanæ ; et opposita sunt præjudiciabilia, et nociva toti commuuitati civili.

Capilulum XXI.

De aliis inconvénient ibus quœ tanyimt pattern communitatis.

Quædam partes communitatis occupât»; sunt in ncgoliis honorabilibus aut utilibus toti rcipuhlicæ, ut in divitiis naturalibus, ad crescendum vcl tractandum pro neccssitatc communitatis , cujusmodi sunt viri ecclesiastici , judices, milites, agricole, mercatores, artifices, et similcs. Scd alia pars augct divitias proprias vili quæstu, sicut campsorcs, mercatores monetæ, sive billonntores : quæ quidem negociatio turpis est, prout diccbutiir (3) cap. xvm. Isti igitur qui sunt quasi præterneccssarii reipublica;, et quidam alii, sicut receptores et tractatores pocuniæ, et taies, capiunt mnguam partom emolumenti sive lucri provenientis ex mutationibus monctarum, et maliciose aut fortuilo ditantur

( I ) C K censura;. — - Y ajoute hujusmodi. — (3) V ajoute alia. — (4) Y sunt necessaria aut valde bons et utilia. — (5) V dirtum est supra.

Page 1