I. IMPIOS TORQUET CONSCIENTIA

Angor et sollicitude conscientiae diu noctuque vexât impios. Non immerito aiebat sapiens, si recludantiir tyrannorum mentes , posse aspici laniatus et ictus : ut enim corpora verberibus , ita saevitia et libidine animus dilaceratur... Dicitur Nero, postquara matrem Agrippinam interfecit, perfecto demum scelere , magnitudinera ejus intellexisse. Per reliquum noctis modo in tenebris et cubili se occultans , modo prae pavore exsurgens, et mentis inops, hicem opperiebatur, tanquam exitium allaturam.

IL DAMOCLES.

2 Dionysius , tyrannus Syracusanorum , quum omni opuni et voluptatiim génère abundaret, indicavit ipse quam pariim esset beatns. Nam quum quidam ex ejus assentatoribus Damocles commemoraret in sermone copias ejus, opes, majestatem, rerura abundanliam, magnificentiam aedium regiarum, negaretque nnquam beatiorem illo quemquam fuisse : Visne igitur, inquit , Damocle, quoniam hœcte vita delectat, ipse eamdem degustare, et fortunam experiri meani ? Quum se ille eu père dixisset, collocari jussit hominem in aureo lecto , strato pulcherrinois stragulis; abacosque complures ornavit argento auroque cœlato. Tum ad mensam eximia forma pueros delectos jussit consistera, eosque ad nutum illius intuentes diligenter ministrare. Aderant unguenta, coronae : incendebantur odores : mensœ conquisitissimis epulis exstruebantur.

* Cic. de Leg. lib. I , n. 40. Tac. An- - E Tuscul. quœst. lib. 5 , n. 61 , 62. al. lib. 6, n. G ; ihid lib. 14, n. 10.

t90 TBÂITE DES ETUDES.

Fortunatus sibi Damocles videbatur. In hoc medio apparatu fulgentem gladiuin, e lacunari seta equina appensum,demitti jussit , ut impenderet illius beati cervicibus. Itaque ncc pulchros illos administratores aspidebat, nec plénum artis argentum : nec raanum porrigebat in mensam -. jamipsae detluebant coronse. Denique exoravit tyrannum ut abire liceret, quod jam beatus esse nollet. Satisne videlur déclarasse Dionysius, nihil esseei beatum, cui semper aliquis terror impendeat?

"m, MAGISTRI FALISCORUM PERFIDIA.

^ Romani Camille duce Falerios obsidebant. Mos erat tune apud Faliscos, ut plures simulpueri unius magistri curœ demandarentur. Principum liberos , qui scientia videbatur praecellere, erudiebat. Is , quum in pace instituisset pueros ante urbem lusus exercitationisque causa producere , eo more per belli tempus non intermisso , die quadam eos paulatim solito longîus trahendo a porta , in castra romana ad CamiU lum perduxit. Ibi scelesto facinori scelesliorem sermonem addidit : Falerios se in manus Romanorum tradidisse, quum eos pueros , quorufti parentes in ea civitate principes erant , in eorum potestatem dedidisset. Quse ubi Camillus audivit , hominis perfidiam exsecratus : Non ad similem tui, inquit, nec populum, nec imperatorem , cum scelesto mnnere scelestus ipse venisti. Sunt belli etiam, sicut pacis, jura, justeque non minus quam fortiter bella gerere didicimus. Arma habemus non adversum eam setatem , cui etiam captis urbibus parcitur, sed ad versus hostes armatos, a quibus injuste lacessiti fuimus. Denudari deinde jussit ludi magistrum, eumque manibu§ post tergum alligatis reducendum Falerios pueris tradidit ; virgasque eis, quibus proditorem agerent in urbem verberantes, dédit. Falisci , Romanorum fîdem et justitiam admirantes, ultro se iis dediderunt , rati sub eorum imperio melius se quam legibus suis victuros. Camillo et ab hostibus et a civibus gratiae actœ. Pace data, exercitus Romam reductus.