‹ Traité des maladies des reins et des altérations de la sécrétion urinaire [electronic resource]Chapitre 30 sur 42 · ANÉVRYSME · texte numérisé non relu

ANÉVRYSME

menduorum digitorum latitudine visum fuit, e quosangnig piûsus imminente morte in cavitatem abdominis efïïuxit su bitoque vitam extinxit: reliqua viscera tara raedii, quam' iuflmi ventris sana ac illaesa fuerunt.

Ods. III. — De ingenti anevrismate spurio, deitro in Utere abdomini, pojt lapsum (Dn. D. Ludovic! Rouppe : Abf a acta phj'sico.nudica, t. iy. p. 67, 1770).

Inportu Gaditano, inAndalusia, die a8 octobre, an. 1759 retrorsum in marginem scaphse cecidit, dura liunc a littore ingredi volebat, remex juvenis robustissimus , nomine Peter Veldhuisen. Impetum et totam vim lapsus sustinifit lumbari» regio dextri lateris, inqua immanem experiebatur dolorem, ut ramum movere nequiverit, licet ex alto non ceciderit. Post integram a perpesso hoc lapsu horam deferebatur in navem^ de Princesse Caroltna dictam , ubi a chirurgo examinabatur, qui mihi retulit, se juxta lumbares Tertebras, proxime supra superiorem marginem ossis ilei, maculam lividam, latitudine palmse manus , dextro in latere , invenisse. Ut ergo sauciato venam in brachio aperiret, splenium, aqua vulneraria seu sclopetaria Gallorum madefaclum, contusioni imponeret, fasciaque fîrmaret, ac dein illum in lectulumsuum nauticum coUocari curaret , chirurgo prœcipi. Post aliquot horas sauciatum adivi,quide immanibus lumborum doloribus conquerebatur ; lumbos examinavi, sed prseter jam dicta nihil inveni. Accessit intérim chirurgus, urinaro, quam œger brevi post lecti inlroitum reddidit, ostendens. Erat hœc carnis loturae similis, monstrabatque in fundo vasis filamenta quaedam sanguinea, nigra fere , sed non adraodum copiosa. Pulsus et cutis calor naturali parum videbatur major. Sanguinem mitti iterum et ptisanam ex hordeo et liquiritiiB radice paratam , cum nitri pauxillo praescripsi pro potu ordinario ; aegro autem quantum fieri posset, ut quietum se teneret, suasi.

Sequenti die, quum mane eum visitarem, narravit, se parum dorraivisse, dolores autem multo remissiores esse, ita, ut dum tranquillus jaceret, levem tantum sentiret dolorem pulsantem, qui quasi cum intestinis consentiret. Pulsura habebat mollem,

DES ARTÈRES RÉNALES.

ceterum naturalem ; urinam bis reddidit, sednon ampliussanguinolentam. Nihilorainus venam internara aperiri jussi, prcscripsique tenuem diaelara, et îEgro ulteriorera tranquillilatem accuratam commendavi, eo cum succesu, ut post aliquot dierum intervallum surrexerit , sine aliis symptomatibus , consilium de conservanda [tranquillitate, ipsi impense comraendata, negligenset vilipendens. Quiuto demum die noverabris, vel nona post lapsum, dum lectum ingredi volebat, magnum dolorem in lumbis sentit. Erat id circa octavam vespertinam horam ; média nocle evocatus , aegrum adivi , eumque valde anxium, ac de diris abdominis et lumborum doloribus conquerentem , cum facie admodum pallida exilique pulsu, frigentibus membris , iuveni. Prœter hœc oscitavit frequentissirae , potumque petiit ardenter, seque raoriturum dixit. Abdomen examinavi , id tumefactum valde, dextrumque latus durum, sinistrum molle, inveni ; totum etiam ventrem sine ulla quercla tangisinebat. Brevipost accesseruntanimideliquia, arluum tremores, convulsiones, sudore frigido perfundebatur, respiratio evadebat admodum suspiriosa , de aurium tinnitu atque visus hebeludine conquerebalur. Tandem circa sextam matutinam, deBciente pulsu et loquela, membra adhuc aliquoties ercxiti aniroamque dein reddidit.

Circa vesperam ejusdem diei abdomen aperui, in quo tumorem ingentem durum etnigrum, intestina sinistrorsum pelleutem,capite adulti hominis majorem, totum fere dextrum abdominis latus occupantem, a sanguine ibi sub peritoneo effuso ortum, inveni. Tumorem hune incisione longitudinali aperui, et sanguinis coagulati ingentem copiam inde manibus exemi ; dum autem hoc fiebat, non exigua simul quantitas aquse rubellse exindc efûuxit, cum parvis sanguinis grumis permixtae. Remo* lis codgulis, quantum sine laceratione iieri poterat, allerum tumorem, priore longe minorein, in hoc ipso instar nuclei contentum, peculiari, et quidem sat firma membrana inclusum, inveni. Aperui et hune tumorem , ex eoque coagula sanguinea quaedam extraxi , prioribus firmiora, colorisque saturations vel nigricantis. Coagula autem haîc in uno non continebantur sacculo, sed erat hic in varias cellulas per membranulas divisus.

5gO lUFLAMMATIOiy

Tandem aperta ultima raombrana , apparuit ren Banguine nigerrimo et lenacissimo circumfusus. Cadaver dein in sinistrnm latus posm , sanguinemque, quantum poleram , ablui, peritoneum , quod a eorporibus verlebra rum lumbaram jam erat se— paratum, ulterius adhuc separavi, donec vasa majora in conspectum prédirent. Hoc facto, flatum in renalem vel emulgentem arteriam mediante tubo incurvato immisi,unde arteria hœc ad renem usque iotumescebat; cum parum urgerem flatum, in exitum ex rené illo in loco, ubi arteria hœc renem ingreditur, invenit, ibique apparuerunt buUulae terex, ex reue iiti videbatur, prodeunles. Tandem renem cura involucria suis exemi, abluique, et arteriam renalem iterum flatu distend], slatimque in renis ingressu eam vulneratam esse deprebendi. Sanguis insuper secundum vasorum tractum in renem penelravit, quod bine inde in facie externa quoque notabatur, unde vulneralus ille videbalur; post exactam autem cum aqua repurgalionem, disparuit iterum vulnus, ita ut externnm membranam renis capsulée ab interna omnino divisi»m equidem învenerim, sed vulnus in renis substuntiam penetrans rêvera me detexisse, affirmare non audeo.

Quamquam malum hoc arte videatur mnjus, forsitan tamen frequentiori et copiosiori sanguinis missione in ejus initio, et quiete accurala observala, meliora fata sperari poUùsse, seclio anatomica docuit.

Maladies des veines rénales.

§ 877. Je me borne à rappeler, ici, que les veines ri'malas peuvent offrir plusieurs anomalies (i). De Bligny rapporte que Deslandes, ayant ouvert le cadavre d'une femme, trouva d'un côté que la veine el l'artère émulgenles se bifurquaient, que leurs bifurcations se terminaient à un même rein , qui *vait deux bassinets et deux uretères; l'autre rein avait sa conformation naturelle. On a plusieurs fois trouvé !a veine émul-

(i) Journal de Médecine, t, iv, p. i3t.

DES TKÎWKS RéWA-LES. 5^1

j génie double et triple , et cela plus souvent dn c6té droit qne < du côté gauche. J'ai moi-même observé plusieurs cas de ces I anomalies.

Dans deux cas de diabètes, les veines rénales m'ont ofifert un •t développement anomal. Chez «n vieillard, les veines qui se «distribuent à la base des pyramides d'un des reins, étaient si ■ larges qu'elles simulaient de véritables sinus. Ce rein -n'offrait i d'ailleurs rien autre de particulier que deux petits kystes dans lia eubstance corticale.

§ 878. J'ai figuré (ATiAS. Pl. ) plusieurs cas inflammation des veines rénales (»); dans ces vaisseaux, l'inflammation se montre à tous ses degrés et sous toutes ses formes.

Chez ïin adulte , j'ai vu un petit caillot fibrineux dans une vésicule de la substance d'un rein induré , mamelonné , à la suite d'une néphrite chronique. Dans un autre cas cité plus haut 756, fistule rénale dans le duodénum, Obs. v), la veine rénale avait aussi participé à l'inflammalion du rein, et la cavité en était obstruée par un caillot fibrineux. Dans plusieurs cas Je néphrite albumineuse (Obs. xxxili) j'ai vu également les veines rénales occupées par des coiicrétions fibrineuses et eurs parois épaissies.

§ 879. Chez un xiouveau né , le rein droit était sain , les ■aisseaux n'offraient rien d'anomal. Le rein gauche (Atlas '1. xxxiiï, fig. 6) était plus volumineux ; la substance corticale lait d'un rouge très prononcé à l'extérieur, comme dans la iremière période de la néphrite aiguë ; la substance tubulense taitelie-même d'un rouge violacé. La veine rénale était remplie >ar xm caillot fibrineux , en partie décoloré comme s'il eût été 'une formation ancienne. Les veinules qui partaient de ce ronc, et leurs principales divisions apparaissaient comme si

(i) L'inflammation des veines des rpins n'a été bien étudiée que dans ces erniers temps. Toutefois, quelques cas anciennement publiés sous d'autres iims, paraissent se rapporter à cette maladie. Ainsi Alexandre Knips ésigne, sous le nom de polypes, des concrétions fibrineuses, observées dans 'S vaisseaux des reins {Ephetn, nat, ciir,, deo, m, ann. r, app., p. 107).

INFIiAMMA-TION

elles eussent été distendues par une injection; les unes contenaient des concrétions fibrineuses décolorées ; les autres des concrétions fibrineuses rougeâtres.

^ 880. L'inflammation des veines rénales peut coïncider avec une néphrite ou une autre altération des reins. D'autres fois au contraire, elle est consécutive à une inflammation de la veine cave ou de la veine ovarique.

Chez une jeune femme âgée de 28 ans, morte avec une anasarque , les deux reins avaient un volume très considérable. Le poids de chacun d'eux était d'environ douze onces,- ils étaient décolorés, d'une teinte jaunâtre. La membrane propre était extrêmement mince, comme si elle eût été amincie par la distension. Les lobes des reins étaient fortement dessinés et séparés par des lignes distinctes ; dépouillés de leur membrane propre, ils paraissaient très lisses et humides. Leur grosse extrémité, la supérieure, oflVait de petites étoiles vasculaires disposées en groupes. Il y en avait aussi quelques-unes sur l'extrémité inférieure ; mais elles étaient beaucoup plus rares. Les reins seniblaient imprégnés d'un liquide séreux; divisés de leur grande courbure; à leur scissure, une assez grande quantité de liquide aqueux s'est écoulée sur presque tous les points. Les stries de la substance corticale étaient distinctes. La substance tubuleuse était d'un beau rouge. Les artères, les ganglions et les nerfs n'offraient rien de particulier; mais les deux veines rénales présentaient une altération très remarquable. Leur tronc, leur première et leur seconde division en arcade étaient remplies de concrétions fibrineuses , d'un blanc jaunâtre, très solides. De la veine rénale on pouvait extraire des concrétions blanchâtres, dont le centre oflrait un petit conduit que le sang pouvait traverser. Ce caillot était rougeâtre à l'extérieur et blanchâtre à l'intérieur, les veines rénales n'étaient pas sensiblement épaissies. Il est probable ^ue l'augmentation du volume des reins et l'humidité de leur {i«Bu étaient la suite de cette affection des veines rénales.

Les capsules surrénales et les uretères étaieiftd«ns l'état sain, la vessie contenait peu d'urine- L'utérus était sain, il y avait deux petits kystes dans un des ovaires , l^stômac et l'intestin

Page 1