MÉTAMORPHOSE. — PHILÉMON ET BAUCIS
Amuis ab his tacuit. Factum mirabile cunctos Moverat. Irridet credentes, utque deorum Spretor erat , mentisque ferox Ixione natus : Ficta refers, nimiumque putas, Acheloe, potentes Ks8edeos,dixil, si danl adimuntque lij^uras. Obslupuêre omnes; nec talia dicta probàrunt; Ante omnesque I.elex, animo maturus el a;vo, Sic ait : Immensa est linemque potenlia coeli Non habet : et quidquid Superi voluêre , peraclum est. Quôque minus dubites , tiliaî contermina quercus f^llibus est Phrygiis, modico circumdata miiro Ipse locum vidi : nam me Pelopeia Pittheus
Misit in arva, suo quondara regnata parenti. Hauc] procul hinc stagnum; telliu habitabilis oliin; Nunc celubres mergis, fulicisque palustribus undce. Jupiter liuc, specie rnortali , cumque parente Venit Âllantiatles positis caducifer alis. Mille doinos adiére, locum requiemque petentes ; Mille domos clausêre sene.iTamen una recepit, Parva quidem , stipulis et canna lecta palustri : Sed pia Baucis anus, parilique œtate Pnilemon lllàsunt annisjuncli juvenilibus, illâ Consenuére casa : paupcrialemque fatendo Effecôre levem , nec iniquA mente ferendam. Nec refert, dominos illic , famulosne requiras; Tota domus , duo sunt . idem parentque jubenlque Ereo abi Cœlicolae parvos tetigêre pénates . Submissotiue humiles intrârunt verlice postes; Membra senex posito jussit relevare sedili : Quo superinjecit textum rude sedula Baucis. Inde foco tepiduin cinerem dimovit : et ignés Suscitât hesternos; foliisque et cortice sicco Nutrit ; et ad flammas anima producit anili : Quodque suus conjux rifjuo coUegerat horto, Truncat olus foliis.(-Furcâ levât iîle bioorni Sordida terga suis, nigro pendentia tigno : Servatoque diù resecat de tergore partem Exiguam ; sectamque domat ferventiJaus undis Intereà médias l'allunt sermonibus horas, Sentirique moram prohibent. Erat alveus illic Fagineus, curvâ clavo suspcnsus ab ansâ. Is tepidis impletur aquis, artusque fovendos AccipiL In medio torus; est de mollibus ulvis Impositus lecto , spondâ pedibusque salignis. Vestibus hune vêlant, quas non nisi tempore feslo Sternere consuêrant : sed et hfec vilisque vetusque Vestis erat, lecto non indignanda saligno. Accubuére dei. Mensam succincta Iremensque Ponit anus; mensœ sed erat pes tertius impar : Testa parem fecit. Quse postquam subdita clivum Sustulit, œquatam menthcc tersêre virentes. Ponitur h(c bicolor sincerœ bacca Minervae, Conditaque in liquida corna autumnalia fsece, Intubaque, et radix, et lactis massa coacti, Ovaque, non acri leviter versata favillà; Omnia tictilLbus. Post bœc ceelatus eâdem Sistitur argillà crater, fabricataque fago Pocula; quà cava sunt, flaventibus illita ceris. Parva mora est ; epulasque foci misère calantes ; Nec longjE rursus referuntur vina senectae, Danique locum mensis paulùm seducta secundis. Hic nux, hic mixta est rugosis carica palmis. Prunaque, et in patulis reaolentia mala canistris, Et de purpureis collectse vitibus uvae.
Candidus in medio favus est. Super omnia vultus Accessère boni ; nec iners pauperque voluntas. Intereà, quoties haustum crater a repleri Sponte sua, per seque vident succrescere vina, Altoniti novilate pavent, manibusque supinis Concipiunt Baucisque preces, timidusque Pbilemon Et veuiam dapibus, nullisque paratibus orant. Unicus anser erat, minimie custodia villae, Quem dis hospitibus domini mactare parabant : Ille celer peunà tardos œtate fatigat : Eluditqne diu , landemque est visus ad ipsos
EXEMPLES. 43. 2fS9
Cîonfugisse deos. Superi vetuêre necari :
« Dique suraus; meritasque luet vicinia pœnas
« Impia, (lixerunt. Vobis iramunil)us hujus
« Esse mali dabilur : modo vestra rflinciuite tecta,
« Ac nostros comitate gradus, et in araua inonlis
n Ilesimul. » Parent ambo, baculiNque levali
Nitiintur longo vestigia ponere clive.
Tantùm aberant summo, quantum semel iresagitta
Missa polest, flexère oculos , et mersa palude
Caetera prospiciunt : tantirm sua tecla manere.
Dumque ea mirantur, dum défient fata snorum ;
nia vêtus, dorainis etiam casa parva duobus,
Vertitur in templum : l'urcas subiére columnaj;
Stramina flavescunt; adopertaque marmore telius,
Ccelataeque fores, aurataque tecta videntur. [Talia lum placido Saturnius edidit ore : ^« Dicite, juste senex, et femina conjuge justo
« Dig"na, quid oplelis. » Cum Baiicide pauca locutus
Judicium superis aperit commune Philemon :
n Esse sacerdotes, delubraque vestra tueri
« Poscimus; et, quoniam concordes egimus annos,
« Auferat hora duos eadem, nec conjugis unquam
« Busta meee videam, neu sim tumulandus an illâ. »
Votalides sequitur. Templi futela fuére,
Donec vita data est; annis aevoque soluti
Antè gradus sacros cum starent forte , (ocique
Inciperent casus; frondere Philemona Baucis,
Baucida conspexit senior frondere Philemon.
Jamque super geminos crescente cacumine vultus,
Mutua, dura licuit, reddebant dicta: Valeque,
O conjux, dixêre simul; simul abdita texit
Ora frulex. Ostendit adbuc Tyaneius illic
Incola de gemino vicinos corpore truncos.
Hsec mihi non vani (neque erat cur fallere vellent)
Nairavére senes. Equidem pendentia vidi
Serm super ramos; ponensque rescentia, dixi :
Cura pii dis sunt, et, qui coluére, coluntur.
{Méiam., 1, viu.)