XI* GROUPE-MALADIES DISPARUES
§. i 4 - 5 o. Pronostic et traitement. — Le développement ou la manifestation de la plique chez des individus atteints de paralysie ou d’autres maladies graves a plusieurs fois paru salutaire. Lorsque la plique est abandonnée à elle-même, les symptômes fébriles ou précurseurs disparaissent au bout d’un certain temps; par suite de l’accroissement des poils, la plique s’éloigne de la peau, dans l’espace d’un ou plusieurs mois et même d’une année; en même temps l’exsudation de la plique diminue et finit par cesser. C’est alors seulement que la généralité des Polonais et des médecins conseillent de la couper. La fontaine, Schlegel, Hartmann assurent que la section de la plique, pratiquée avant cette époque, a été suivie d’amaurose, de convulsions, d’apoplexie,d’épilepsie et même delà mort. Effrayés ou instruits par de semblables accidens,les gens du peuple gardent quelquefois la plique jusqu’à ce qu’elle tombe, ou pendant toute leur vie.
Divers moyens ont été essayés pour diminuer la gravité de la plique ou en obtenir la guérison; les résultats des expériences faites avec les amers et les fortifians, avec les préparations antimoniales, avec les lotions, les bains et les fumigations paraissent peu concluans.
§. i 45 i . Historique. —Parmi les travaux publiés sur la plique, on distingue surtout ceux de Lafontaine ( Traité de la plique polonaise, in-8, Paris, 1808, trad. de Jourdan, fig.) et celui de Scblegel (F. J. A.)
( Ueberdie Ursachen des Weichselzopfes , etc. 8° Jenai8o6). Le docteur Burkard Éhle {Die Lehre von den Haaren, 2 vol. 8°. Wien, i83i) a donné une note bibliographique qui complète celle de Lafontaine. M. Sédillot ( Nouvelles considérations sur la plique 8°. Paris 1802) etM. Brière de Boismont {Arck. gèn. deméd. t. xxxxn, p. 66) ont publié récemment quelques observations sur l’état actuel de la plique.
XX e GROUPE. — MALADIES DISPARUES.
§. i 452 . J’ai réuni , dans ce dernier groupe, plusieurs maladies qui n’existent plus aujourd’hui, au moins avec les caractères qu’elles ont présentés lors de leur apparition.
Suette anglaise.
i 453 . La description de John Kaye est regardée comme la plus exacte : « Ad decimum septimum càlendas màias anni quinquagesimi
SUETTK ANGLAISE.
primi supra millesimum et quingentesimum à Christo uato, eùm jam inaltâpace omniaet tranquilla essent, necullisperturbâta molestiis, subita et insueta nostris bominibus Eegritudo, Salopiœ (clari munitique ad Sabrinam flumen oppidi) irrepsit, cujus et nom en et natura primo suo ortu multos fefellerunt. Sed hi posteà malo docti, et veteris injuriæ memores, sudorem, quem britannicum dicunt, esse tandem intellexerunt. Is tamen inclementer populum hahebat, ut propè dicam omnes per ea loca et vicina illis prosterneret. Quosdam enim in viâ, cum iter facerent, sustulit ; quosdam domi ostia et fenestras reserando interemit ; quosdam per lusum atque jocos partira joculariter jugulavit ; per jejunia quosdam, quosdam per saturitatem abripuit; in somno aliquos, nonnullos vigiles interférât : usque adeô, ut ex multis ejusdem familiæ, pauci à febre incolumes perstiterint : ex paucis, nulli plerumque intacti evaserint. Ex bis alios brevi momento, alios unius, duarum aut trium, alios quatuor, aut eo ampliùs borarum spatio, postquam sudare cœperant, devitâ sustulit. Sæpissime qui in prandio hilares erant, sub cœnam morlui fuerunt. Sed nemo qui devicto malo superfuerat, ante ho ras viginti quatuor quam citissimè mali molestiâ et periculo liberatum se gloriari potuit. Itaqué extalibus initiis in dies ingravescentibus, ubi acerbiora incrementa, longiùs latiùsque se fundente malo, subsecuta sunt, vix credas quis pavor, quantus metus omnes Britannos invasit,- præsertim cüm ejus conditionis miserandæ, quæ tum urgebat, contemplatio funestaque mortis imago nullis spem vitæ (cujus usura omnibus solet esse carissima) non ademerit. Neque enim morbo ulla clementia fuit, necullum miseris mortalibus securum refugium. Etenim nusquàm non populabatur, nusquàm non sæviebat malum. Alios qui se vivos ab bominibus relegarunt, eosdem mortuos in publicum revocavit. Alios conclusos ac penè abditos, contagione enectos in apertum reduxit. Neque sensere id malum fæminæ aut servitia, plebesque bumilis aut media solum, sedproceres etiam cüm notum sit æquo pede nobiliumque turres bumiliumque casas id puisasse iniquis taraen modis, ut dicemus posteà. Ineobic conquerebaturse siti premi, ille ardoribus consumi, omnes sudore confici. Hune rursùm amentiaccepit, bunc gravis sopor oppressit, bunc inquietudo exagitavit. Hicmoribundus ingemuit, ille animam expiravit. Et qui valebat dudùm jam febrescebat, versâque vice, qui ante morbo laborabat, nunc alterius sanitatem procurabat. In surnmâ, ita nulli ferè
910 X* GROUPE. — MALADIES DISPARUES, hominum perpecit,itain orbem crudele malum rediit, ut quialios opéra officioque juvissent priùs, eos vicissim ab illis subsidiumoffi. : ciumque mutuum petere; et contra, qui ab aliis essent adjuti, eos sinequiete, magna fatigatione operammutuam præbere, inque vices gravi periculo colla sub jugum mittere cogeret. Jam verô de fugâ (quæ alias in pestiferis morbis solet esse præsidio) cogitare aut in alium locum commigrare, inane et supervacuum plané fuit. Nusquàm enim tutus portus nostris , nulla ex mutato loco securitas erat, quod nulla malo oberranti omnia requies esset. »
L’auteur décrit ensuite le désordré affreux occasioné par cette cruelle épidémie. Il dit qu’il ne sait pas combien elle a fait périr d’individus, mais il ajoute (page. i 5 ) : cc In unâ civitate pauculis diebus plus minus sexaginta suprà noningintos crudeli morbo intercidisse. »
Plus loin il s’exprime ainsi sur l’origine de la suette anglaise : «tic enim morbus, hic ut adventitius non est, ita novus non est. Si quidem ex historiis britannicis inlelligo, malum hoc ex Britanniâ ortum esse (quantum scire licet), in exercitû Henrici regis Angliæ ejus nominis septimi, quem partim ex Galliâ tune nuper secum adduxerat, partim a Walliâpropter Milfordiam , quo classe appulit conscripserat : exercuisseque nostros per anteacta tempora, aftlixisseque eo quo dixi modo per intervalla quinquies : anno scilicet i 485 , primo ab Aùgusto mense inito, ad octobrem ultimum; iterùm i 5 o 6 , æstivo tempore. Tertio i 5 i 7 a julio mense, ad decembrem medium ; quarto i5z8 , per omnem æstatem ; quinto denique, anno hoc quinquagesimo et altero suprà sesquimillesimum, ad menses quinque et eo amplius.
§. 1454. Le tableau des symptômes de là maladie offre plusieurs passages remarquables (pag. 23 ) « Primo insultu , aliis cervices aut scapulas, aliis crus aut brachium occupavit. Aliis sensus erat veluti spiritus, aut flatus ■ calidi per merrïbra ea discurrentis. Una cum his subitus et sinemanifestâ causa huic morbo insuetis, largus sudor manavit. Interiora calebant primo , postea ardebant ,.calore jamindè adextimas corporis partes diffuso. Sitis ingens, jactatio inquiéta. Cor, jecur, atque stomachum malè morbus habuit. Omnia subsecutus est gravis dolor capitis, vanum loquaxque delirium, post marcor, et inexpugnabilis penè dormiendi nécessitas.
Rursùm, aliis principio cohibitus sudor est, frigebant memhra
leviter. Atposteà erupit idem promotus, sedodore gravis, calore
ÉPINYCTIDE. gu
in alio alias pro humoris ratione,- quantitate subindè diminutus, subindè copiosus, substantia erassus. Aliis nausea, aliis vomitus erat, sed perpaucis, et penè solis ex cibo saturis. Omnes spîritum gravem ac frequentem, vocem gemebundam expedivêre.Urina colore tincta leviter, substantia crassior, levamento ambigua (nulla enim erat naturæ régula propter veneni impetum) ,cætera pro naturali. Pulsus, si quis prætentet, concitatior, frequentior ; hæc certa morbi indicia erant. (Joannis Caii Britanni De Ephemerâ Britannica. Liber unus summâ cura recognitus. Londini, 1721, in-8°, p. 9.) Yoy. Y analyse des recbercbes de Hecker sur la suette anglaise, par Ch. Martins. {Revue médicale, août, 1834.)
Epinyctide.
§. i 455 . Hippocrate fait mention d’éruptions nombreuses d’épinyctides (xal emvuxT$o; ïtoXXr; j De aere, locis et aquis), et d’ulcères consécutifs à des èpinyctides {Prorrhet. lib. 11, sect. 2, p. g 5 ).
Celse s’exprime ainsi : « Pessima pustula est quæ étuvujctîç vocatur : ea colore vel sublivida, vel subnigra, vel alba esse consuevit. Circa hanc autem vehemens inflammatio est ; et cùm adaperta est , reperitur intùs exulceratio mucosa, colore humori sUo similis. Dolor ex eâ supra magnitudinem ejus est ; neque enim ea fabâ major est. Atque hæc quoque oritur in eminentibus partibus, et ferè noctii, undè nomen quoque à Græcis ei impositum est. In omni verô pustularum curatione primum est multumambulare, atque exerceri; si quid ista prohibet,gestari. Secundum estcibum minuere, abstinere ab omnibus acribus, et extenuantibus 5 eadem quoque nutrices facere opportet, si lactens puer ita affectus est. Præter bæc is qui jamrobustus est, si pustulæminutæsunt, desudare in balneo debet, simulque super eas nitrum inspergere, oleoque vinum miscere, etsicungi; tùm descendere in solium. Sinibil sicproficitur, autsimajuspustularum genusoccupavit, imponenda lenticula est, detractâque summâ pelliculâ ,ad médicamenta lenia transeundum.Epinyctispostlenticulamrectèherbâ quoque sanguinali vel viridi corian dro curatur. Ulcéra ex pustulis facta tollit spuma argenti cum semine fœni Græci mixta, sic ut bis in vicem rosa atque intubi succus adjiciatur, donec mellis crassitudo ei fiat. Propriè ad eas pustulas quæ infantes malèhabent, lapidis quem pyriten Græci vocant, cum quinquagiata amaris nucibus miseeturj adjiriuntur-