‹ Un collège de jésuites aux XVIIe & XVIIIe siècles [microform]: le Collège Henri IV de La FlècheChapitre 459 sur 476 · PHYSIC · texte numérisé non relu

PHYSIC

I Duo sunt prima principia inirinseca essenlialiter constitutiva corporis naturalis in facto esse, eaque sunt matcria et forma substantialis; cum Aristotele admittimus corporis naturalis in fieri tria principia materiam, formani et privationem, modo ea vox principium intelligatur ut débet.

II. Materia prima est ingenerabilis, incorruptibilis, est pura polentia passiva, indifff^rens ad quamlibet formam, naturaliter existere non potest sine forma, polest supernaturaliler existere sine illâ, nec audiendi thomistae dum negant materiam primam non habero propriam existcnliam. et consequenter non posse existere sine forma.

m. Proprietales formas quatenùs est principium corporis naturalis sunt opposilaî proprietatibus materiae, est enim generabilis, quod iiitelligendum de forma materiali, et non de spirituali, qualis est anima ralionalis, est corruptibilis et definitur actus primus substantialis materiam primam informans et cum eâ constituens corpus naturale.

IV. Cai-tesius multa ingeniosè excogitavit, sed multo majora promisit quamreipsàpraestitit; promiserat ea physicœ fundamenla, de quibus nemo verilntis amans contendere posset, cujus promissionis inanitatem, et modo et in decursu physicae demonstraturi sumus.

V. Refellenda videlur hypothesis Cartesii quod ejus elementa etiamsi essent possibilia non prima esse principia corporis naturalis, anima belluarum est aliquid cognitione praeditum, et consequenter non potest ex principiis constare quae sunt pura materia. Maie belluis vim cognoscendi adimit Carlesius.

VI. Doctrina Cartesii de lumine non potest stare cum ejus princi* piis, nec ea quam tradit de motu planetarum et terrae, quae etiam docet ille cum levitate et gravilate corporum non benc conveniurit cum ejus principiis, undè meritô dixerim doctrinam illam Cartesii quem solum et non Cartesianos hic impngnamus, nec ut thesira nec ut hypothesim admittendam.

METAPHYSIC^

I. Vox illa ens non est aequivoca à casii respeclu Dei et creaturse ; nec est analoga analogia proportionis, nec altributionis, sed est univoca ; idem dicendum de illâ voce, ens^ respectu substantiae et accidentis, quid senserit in eâ quaestione Aristoteles, non patet. Quippe illam vocem, modo univocam modo œquivocam dixerit.

IL Dantur relationes reaies, quae non distinguntur realiter à fundamenlo. Deus habet relationem realem ad creaturas, gradus metaphysici non distinguntur nec realiter, nec virlualiter, nec formaliter ex naturâ rei. Hinc rejicimus praecisiones objectivas, formates admittimus quibus unus conceptus rei habetur aliis per quos potest cognosci non habitis.

III. Universale ita dictum est quasi unum versus alla, id est unum respiciens alla multa, haecdefmitio omnium optima est; usitatior aflerri solet ; unum aptum inesse multis univocè et divisim ; non omnes banc definilionem intelligunt eodem modo. Scotistœcum Thomistis volunt hanc vocem (To inesse) idem significare ac inexistere.

IV. Nos cum nominalibus volumus hanc particulam (To incsse) nihil aliud signiflcare quam praîdicari, sive inesse per praedicationem. Unde existimamus illos conceptus esse uniyersales; non item naturam sive antè opus mentis, ut Scotislae, sive post opus mentis ut Thomistae volunt, universale in cssendo idem ac in prsedicando.

V. Universale fit per eam operationem per quam repraesentalur natura sine différentes. Dum est universale in repraesentando, est etiam univeisale in praedicando per eam operationem, per quam repraesentalur sine differentiis, non est tamen proxime praedicabile nisi per nolitiam comparativam termini universalis cum ejus inferioribus.

VI. Quaestio inter Nominales et alios philosophos, qui Reaies dicuntur, utriim res praedicentur per se immédiate, an Conceptus sint objectum immediatum praedicationis. Nos cum Nominalibus volumus res praedicari médiate in ipsâ praedicatione Conceptuum, sed volumus primo et per se Conceptus praedicari.

Page 1