TH AVERS DU ROI ET DU COMTE DE SAIXT-POL

Haec est inquisitio quse facta fuit apud Capiacum scilicet de traversis régis et comitis S. Pauli coram B[artolomeo] de Roya, et A[lbei*to] de Hangest, et P[etro] episcopoAmbianensi, etNevel, majore. Hanc inquisitionem fecerunt burgenses Atrebfatenses], Bapalm[enses], et Pontjivenses], de Roya et Cotnpendio et Montedesid[erio], et Ambian[enses], et servientes qui tenebant pedagia tempore comitis Flandriœ, et dixerunt quod avéra quae exeunt de terra Flandr[iae] sive in Flandria (corr. Francîa), sive in Burgundia, sivein Campania, sive ultra montes, sive in Provinciam, debent peda^ium apud Bapaumum, et omnia vina venientia de Francia vel Burgundia in Flandriam euntia, debent pedagium apud Bapal mis. Teru[annenses] vero et Bonon[ienses], et Norm[anni], et Corbi[enses], Ambian[enses], Pontivjenses], Belvac[enses], Tornac[enses]. Camerac[enses], et Falkemberg[enses] , omnes isti vadunt quo volunt, reddendo suas rectas consuetudines; sed si isti apportarent avéra de Flandria in terras praedictas, ip8ireddent pedagium apud Bapalm[is], sicut alii ut de portando vina sicut dictum est.

Bib. Arsen., Ducange, Titres do Picardie, ms. 4103. — B. N., ms. coll. Moreau XC111, 118 (traduction latine faite sur une mauvaise lecture).

CHARTK HE HENRI , DUC DE LOUVAIN ET PROCUREUR DE HOU- LOGNE, AUTORISANT L KTARLISSSEMEXT D UN PORT A CALAIS

Ego Henricus junior, dux Lovanie et procurator Bolonie, notum

PIÈCES JUSTIFICATIVES

facio tam futuris quam presentibus, quod scabini et burgenses de Calais, comrauni consilio et assensu ad nie venientes, portum universo opido et in eo manentibus utilem per me et assensu meo sibi fleiï pecierunt. Ego vero tocius opidi predicti et in eo manentium in hoc utilitatem considerans, eorum juste acquievi peticioni et, sicut pecierant consilio baronum ethominum meorum, portum ibidem fieri eis concessi. Ut autem hoc ratum habeatur et incommutabile permaneat, scripto et sigilli mei appositione ac testium subscriptione eis corroboravi. Signum comstabularii de Ermelengem. S. Balduini Busket, S. Alardi Roye, S. Eustacii cantons, S. Manasseri, S. Eustacii de Deverna, S. Arnold i notarii. S. Leonii, ducis Henrici officialis, S. Willelmi deecclesia Sancti Audomari. Actum annodominice incarnationis M' C LXXXX\ Original parchemin, sceau perdu.

Arch. dép.du Pas-de-Calais, A 5*. ch. d'Artois.

LETTRE d'ÉTIENXE DE TOURNAI A GUILLAUME, ARCHEVEQUE DE