DE CAMBRAI
Reati, 6 août 1198
Atrebatensi episcopo et decano Cameracensi. Sicut ex parte dilecti filii nobilis viri ducis Lotharingise nostris fuerit auribus inthnatiiiii [quod], quando nobilem mulierem Mathildem. neptem Philippi quondam comitis Flandriai, sibi matrimonio copulavit, idem cornes redditus quinquagenta talentorum percipiendos annuatim in terra Bolonnu pnefato duci assignavit in dotera, quœ post obitum ipsius comitis nullatenus potuit obtinere; et insuper ipse cornes eamdem terram obligavit ei pro trecentis marcis et septem millibus talentorum : quia igitur prescripta terra ad proprietatem estcarissimi in Christo filii nostri Philippi, illustris régis Francisa, devoluta, et dos pertinet ad conjugium, quod est magnum in ecclesia sacramentum; nos qui, secundum A tolum, sapientibus sumus et insipientibus debitores, discretioni vestrae per apostolica scripta mandamus quatenus regem ut super p r;LM h issis memorato duci satisfaciat, ut tenetur, moneatis diligenter et effîcaciter inducatis ; alioquin, partibus convocatis, audiatis causam, et eam sine debito terminetis. Quod si ambo... tu f rater episcope. .. Datum Reati, VIII ldus Augusti.
Lettres d'Innocent III, H. F., XIX, 364 a.
CHARTE DE GUILLAUME, ARCHEVEQUE DE REIMS, DE LAMBERT, ÉVÊQUE DE THÉRO L'ANNE, DE THIRAUT, ÉVÊQUE D'AMIENS, DE PIERRE, ÉVÊQUE d'aRRAS, SUR LA I I DÉLITÉ QUE REXAUD A JURÉE AU ROI
Hesdin, avril 1198 Willelmus, Dei gratia Remensis archiepiscopus, titulo Sancte Sabine cardinal is, apostolice sedis legatus, et L[ambertus], Morinensis episcopus, et T[heobaldus], Ambianensis, et P[etrus], Atrebatensis episcopi, omnibus ad quos présentes littere pervenerint, lalutem in Domino. Notum vobis facimus quod fuimus Hesdini
PIÈCES JUSTIFICATIVES
ubi in presentia nostra dominus rex fecit exhiberi et legi cartam Renaldi, comitis Bolonie, nomine et sigillo suo subsignatam in hune modum : (suit le texte de la charte donnée par Renaud à Compièfjnecn 1 196 sur la fidélité qu'il avait jurée au roi. ) Productif vir cornes Bolonie in presentia domini regiset nostra, et in presentia comitis SanctiPauli, Galcheri deCastellione, Guillelmides Barres, Mau . de Rai. . . Guillelmi de Gallandes, Auberti de Hangest, Eustachii de Noviila, Galteri camerarii, Radulphi de Sarto, Bartolomei de Roia, et multorum aliorum, recognovit quod cartam predictani fecerat,et quod bona et légitima erat, et quod eam firmiter observaret. Albericus autem, cornes Domni-Martini, pater dicti comitis Bolonie, posuit terram suam in ostagium erga dominum regem, sicut in carta comitis Bolonie continetur, et constituit in plegium super emendationibus quas cornes Bolonie fecerat domino régi. Preterea cornes Bolonie posuit in ostagium erga dominum regem feodum et hominium, quod cornes Sancti Pauli tenet ab eo, et cornes Sancti Pauli de voluntate et precepto comitis Bolonie hoc concessit eo modo quod quoeiens cornes Bolonie interceperit adversus dominum regem, ita quoeiens interceptio illa manifesta sit, cornes Sancti Pauli cum toto feodo et hominio quod tenet a comité Bolonie veniet ad dominum regem usque dum interceptio illa domino régi fuerit emendata. Et post emendationem domino régi factam, cornes Sancti Pauli reddebit ad comité m Bolonie cum feodo et hominio suo; si autera interceptio illa manifesta non fuerit, dictus cornes Sancti Pauli non veniet ad dominum regem cum feodo et hominio suo donec perjudicatum fuerit in curia domini régis, et cum in curia domini régis perjudicatum fuerit, predictus cornes veniet ad dominum regem cum toto feodo et hominio quos tenet a comité Bolonie. Hanc autem conventionem cornes Bolonie se firmiter observaturus juramento flrmavit. Actum Hesdini, anno Incarnationis M° C° XC octavo, mense Aprilis .
A. N., Très, des Ch., J. 792.
RENAUD DE DAM MARTIN
CHARTE DE HUGUES, COMTE DE SAINT-POL, QUI SE DONNE EX OTAGE POUR RENAUD, COMTE DE ROULOGNE
Hesdin, avril 1198
Ego Hugo, cornes Sancti Pauli, notum facio omnibus ad quos prosens scriptumpervenerit, quod Renaudus, cornes Bolonie, posuit in ostagium mecum feodo et hominioquodabeo teneo, me présente et concedente, erga dominum regem Francie, eo modoquod si cornes Boloniensis non serviret domino régi sicutcarta suaquam dominus rex habet testatur, et si inaliquo interciperet erga eum, ita quod interceptio illa manifesta esset, ego ad dominum regem cum feodo ethominio quod a dicto comité teneo venirem, usque dum illa interceptio domino régi emendata esset ; si vero interceptio illa manifesta non esset, ego cum feodo et hominio quod a comité teneo ad dominum regem non venirem, donec judicatum esset in curia domini régis quod venire deberem ; quando autem judicatum esset, ad dominum regem cum feodo et hominio quos a comité teneo venirem. Et quotiens predictus cornes Bolonie erga dominum regem interceperit, ego tociens ad dominum regem sicut dictum est veniam donec interceptio emendata sit, et quando emendata fuerit, ad dominum meum comitem Bolonie rebido. Quod ut ratum sit sigillo meo presens scriptum confirmo. Actum apud Hesdinum anno ab Incarnatione Domini M* C* nonagesimo octavo, mense Aprilis.
A. N., Très, des Ch., J. 792; JJ. reg. 31, f 66, n» 9.
CHARTE DE PHILIPPE, ROI DE FRANCE, QUI REÇOIT HUGUES, COMTE DE SAINT-POL, EN OTAGE POUR RENAUD, COMTE DK ROULOGNE
Hesdin, avril 1198
Philippus, Dei gratia Francorum rex. Noverint universi ad quos littere présentes pervenerint,quodRenaudus, cornes Bolonie, posuit erga nos in ostagium comitem Sancti Pauli, ipso présente et concedente, cum feodo suo quod a comité Bolonie tenet, eo
PIÈCES JUSTIFICATIVES
modo quod si cornes Bolonie non serviret nobis sicut in cartasua quam habemus continetur, et in aliquo interciperet erga nos, ita quod interceptio illa manifesta esset, cornes Sancti Pauli ad nos veniret cum feodo suo usque dum illa interceptio nobis emendata esset. Si vero illa interceptio manifesta non esset, cornes Sancti Pauli ad nos cum feodo suo non veniret, donec judicatum esset in curia nostra quod venire deberet. Quando autem judicatum esset, ad nos cum feodo suo veniret, et, facta nobis emendatione, cornes Sancti Pauli ad comitem Bolonie redibit. Quod ut ratum et farmum permaneat, présentent paginam sigilli nostri munimine fecimus roborari. Actum Hesdini, anno Incarnationis dominice M" C° nonagesimo octavo, mense Aprilis.
A. N., Très, des Ch., K. 26, n» 28.
