‹ Une chaire de médecine au 15e siècleChapitre 119 sur 126 · PucciNOTTi(Francesco).—Storia delta medicinsi. Livomo · texte numérisé non relu

PucciNOTTi(Francesco).—Storia delta medicinsi. Livomo

Après avoir parlé des médecins de la première moitié du xv^siècle, 1 auteur cite les différents auteurs de Consilia : Montagnan^ professeur à Padoue, auteur d'un ouvrage fort intéressant par les planches et les gravures dont il est illustré; Antonio Girmisone, professeur a Padoue et à Pavie; Ugo Bmci, professeur à Padoue; enfin

(p. î)82, vol. II) « G 10. M.vTTiA Fekraiu bk (jHadi que la ducliesso Maiio-Blancbe Sforza eut pour médecin; il enseigna la m<5decine ù Pavie cl. fut l'auteur de Consilia basés sur la méthode d'Avicenne ».

101. PuscHMANN. — Geschichte des mediciiiisclieii Untorriohts. Leipsig, 1889.

Contient des matériaux d'une grande iuipoilau' c iiuur la connaissance des doctrines médicales ot de leur enseignement au XV* siècle. — Universités italiennes; résumé des ouvrages de Taddeo Alderotti, Dino et Tommaso di Garbo, Bartolomeo Varignana, Torrigiano, Giacomo délia ïorre, Giov. etMarsilio di S. Sofia, Giacomo di Dondi, Francesco di Piedimonte, Jacques Despars, Simone di Genova, Matteo Silvatico, Gughelmo Gorvi, Niccolo Faleucci, Michèle Savonarola, Antonio Guaineri et enlin Matteo Ferrari de Gradibus « beliandelte einen Studenten der am Schreibkiampf litt. und beobachtete die mit Verzerrung des Gesichts verbundene Lahmung des N. Facialis, Ilallucinationcn des Gesichts und hartnâckigen Scheichelfluss ».

102. Ragnisco (P.). — Nicoletto Vernia. Studi storici sulla filosofia padovana nella 2^" meta del secolo decimoquinto [Atti del R. Istituto Veneto). Venezia, 1890-91, bérie VII (T. ÏI, p. 241 et 617).

Étude des doctrines philosophiques et médicales du siècle. — L'Université de Padoue. — Coutumes (de 1445 et 1504) pour l'élection des professeurs; leurs traitements, l'élection des i^ecteurs, la fondation d'une bibliothèque (p. 255).

A propos de Vernia, l'auteur étudie les rapports qui existaient au xv^ siècle, entre les études philosophiques et la médecine.

103. Remaclus (F. Fiisch). — Illustriummsedicorum, quisuperiori saeculo floruerunt et scripserunt, vitse, ut diligenter ita et fideliter excerptaî per Remaclum F. (Fuschium) lyraburgensem. Parisiis, L. Gro?norsus, 1S41, in-12. — Seconde édit., 1542.

Paris, Bibl. Nat. (T8)2.

De Mathias de Gradi mediolanensis academiœ Ticincncis sua œtate monarcha et medicus celeberrimus. Hic enim magnis sudoribus in nonum Almanzoris Praxim scripsit qua) à vertice ad plantara pedis uniuscuiusque particularis œgritudinis, signa causas et curas absolutissime discutit. Scripsit Consiliorum opus, non minus pra3clarû g eruditum. Item de febribus.

104. Renan (Ernest). — Averroès .et l'Averroïsme. 1 vol. in-8. Paris, G. Lévy.

405. Renouahd. — Histoire de la médecine depuis son origine jusqu'au xix*^ siècle. Paris, J.-B. Baillière, 1846, 2 vol. Age de rénovation période érudite, xv" et xvi° siècle).

Paris, Ribl. Fac. de médecine, u° 32586.

106. Renzi (Salvatore di). — Storia délia medicina in Italia. Napoli, 1845-1848, 5 vol. in-8. T. II, p. 378.

Daremberg a reproduit l'opinion de Renzi sur Matheus Ferrari, ainsi qu'on le constatera en comparant le passage de l'Histoire des sciences médicales avec ce qui suit :

« Sprengel, al suo solito dice che i Consulti non meritino alcuna Iode 0 attenzione e certamente e facile rlconoscere che Matteo idolatrava soverchiamente gli Arabi ; ma non di rade lascia travedire uno spirito osservatore.

« Gli scrittori arabi trovarono nel xv secolo numerosi comentalori. E dovea essere cosi porche in alcune Universita erano stabilité délie catedre espressamente per tali Comenti come era quella di Padova sul testo di Avicenna. E si arrivo a tanta smania per queste cose che Andréa Mongajo da Belluno dopa avère studata la medicina con queir amore che rende leggiero ogni sacrificio che si fa al progresse dell arle veggendo scorretto e guasto il testo di Avicenna mosse per Damasco, ove si diede con somma fatica a studiare la lingua Araba a ricercare Codici del suo prediletto Aultore, ed a riputirne ed emendarne le traduzioni. Lascio un comento sopro Avicenna anche Jacopo de Zantini o de Zanettini, atalo dal Savonarola, e quindi dal Facciolati, come uomo di molto ingegno et dottrina et pratico assai famoso ne' suoi tempi. Nicolas di Santa Sofia convento il libro dello stesso Avicenna sulla dieta, il primo canone dello stesso autore fu consentato da Giacomo da Turre, il terzo canone da Antonio Vacca, Giovan. Matteo de Gradi scrisse le esposizioni sul vigesirao seconde fen del canone di Avicenna, e scrisse i Consigli medici ordinati secondo le vie di Avicenna... Le opère di Rhazes vennero esaminate da Giammateo Ferrari de Gradi il quale nel comentare il nono libro con ampliazoni ed addizioni vi aggiunse le sue nuove osservazione anatoraiche. »

— Il convient aussi de citer les paragraphes relatifs aux médecins et aux professeurs italiens du xV siècle.

107. RoBOLiNi. — Memorie appartenenti alla storia délia sua patria. Pavia, 1836.

108. RoMAM. — Contrib. alla storia ricostituz. del ducato milanese sotto Filippo-Maria Visconti. {bi Archiv. stor. lomb. 1897.)

409. RoMANiN. — Sluj Kl uocumeiiUila di Venezia. T. IV, 1855. Venise, 10 vol. in-8.

A propos de la consiiltuiiuii <in loi Louis M, voy. la dépêche de François Piètre Santé, à Jean-Galôas, duc de Milan (pn^c 'ifi^.

HO. Sangiorgio (P.). — Cenni storici siille duo università di Pavia e di Milano e notizie intorno ai più cclebri medici, chirurghi e speciali Milano. Milano, 1831, 3 vol. in-16.

A la pag. 40, tome P"", commence un chapitre intitulé : « l'Université de Pavie et ses premiers professeurs ». Pag. o2 : Vie et ouvrages des plus illustres médecins de Milan : Pietro Maineiio, M.^tteo

SlLVATlCO, (lUlDOTTO MaGE.NT.V SECOiNDO, GlOVANM DE CaPITAM, MaTTEO

DE CapitaiNM, Giovaxni da Co.ncorezzo, Simone MAor.ENTA. A la page 60, on trouvera la biographie de Giaumatteo Ferrari avec l'indication des titres de ses ouvrages et de leurs différentes éditions.

111. Sa VIGNY (Charles de). — Histoire du droit romain au moyen âge, traduit de l'allemand, 1839, 4 tomes in-8.

Travail d'érudition et de critique judicieuse sur l'histoire politique, littéraire et scientifique du moyen âge. On trouvera dans le chapitre xi,pp. 5i5 à 688, consacré aux Universités, un grand nombre de renseignements sur le fonctionnement des Universités, les rapports de l'Université avec l'État, les privilèges des professeurs et des étudiants, les usages et la vie universitaire.

112. SiLVATicus (J.-B.). — Gollegii mediolanensium medicorum origo, antiquitas, nécessitas, utilitas, dignitates, honores, privilégia, et viri illustres. Milan, 1607, in-4.

(Bibl. Nat. (T«) 438.

lo. Matth^us de Gradi.

Primus lo. Matthœus ex nobilissima Ferrariorum familia ortus in Villa amfcnissima Gradi dicta ab urbe mediolani duodecim raillia passuum distante, in qua natus est, de Gradi dictus, Eo seculo vixit, quo litterarum decus a multis seculis Barbarorum tyranide conculcatum, crigi quadantenus caepit. Non insignis tantum doctrinaj, sed prœ excelleuti etiam ingenii fœcunditate vir, primum inter illius œvi medicos locum meritus Ticinensi in Gymnasio, publiée multis annis multa cum lande docuit. Blancaj Mariai Vicecomiti Ducis mediolanensis uxori longo tempore medicinam fecil. Multa ad artis medicee ornatum, honestioremque cultum scripsitprecipueq morborum humanû corpus affligêtium omnium cura, tivam methodum, qua Practicam interscripist et magnum Cousiliorum medicinalium volumen quorum dignitatem et excellentiam summam cognoverunt medici semper. Seculo enim suo quo gra-ca medicina, longo ctiam ante tempore in Golhicis sepulchris jacebat inculta in eis solis videbatur ars medica conservata; ab omnibus

legébantur observabanlury : lioiiorifice : alque hoc jjeve in omnium pariter manibus vert antur, piisUnam retinenles dignilatem sa'pius in multis Italia> locis impressa.

Conoessit qiiidem naturao bene senexanno Cbristi MDLX, sed ita concessit ut nunc eliam in medicina vivat, atque ea perdurante aîlernum victurus.

113. SiTONus (Joannes). — Chronicon insignis collegii nobilium medicoriim Med. ab anno 1288, ad annum 1706. Mediol. (V. part. II, art. 36.)

lii. Sprengel. — Historia doctrinae medicorura organicae. Halle, 1790, in-8.

Cité par Daremberg comme ayant parlé des Consilia de Math &us.

115. S TANPEis. — Liber de modo studendi seu legendi in medicina. Vienn, 1520, p. 201, 202.

Page 1