SENTENCIA CONTRA MAGISTRUM NICOLAUM DE ORDEOMONTE PROBATA

Universis presentes litteras inspecturis. Capitulum ecclesie Parisiensis ad Romanam ecclesiam nullo medio pertinentis. ejusdem absente decano et in remaotis agente, salutem et regni celestis premium promereri. Sammi providentis principis peculiarem popuium quem prefecerat aliis gracie privilegio specislis fovebat manua misericordie ac ricoris virga gerebat beneticiis ailuens ulcionihus nan remissus. verum in maligna positus mupdus malicie. dum impunitas scelerum per campum licencie discurrit effrenis claustra juris infripcit. additum pandit injuriis legem dampnat

honesti privilegium submittit errori et dum spem impunitatis ad alios prorogat ad culpam nonnullos invitat, sic que fit penalis impunitas cum penis servet majoribus puniendos et per impunite transgressionis exemplar blanditur aliis ad offensam. Et ea propter, quanquam nobis affuerit lamentacionum materia, et ploratus uberes oculis resolutis in lacrimis excreverint, cum proth dolor audivimus (f. 10) magistrum Nicolaum de Ordeomonte canonicum nostrum Parisius in claustro ac juridiccione spirituali et temporali nostris commorantem per gentes regias occasione cujusdam conspiracionis monopolii seu sedicionis per nonnullos ut dicebatur sua presumpta temeritatis audacia contra dominos de sanguine regali, regis officiarios, ac incolas civitatis parisiensis et hujus regni reipublice commodum nuper inite tamque dicte conspiracionis monopolii seu sedicionis conscium et culpabilum de die martis vicesima prima mensis Aprilis nouissime preterita fore prisionarium et detentum in Bastida Sancti Anthonii Parisius nichilominus ut justicia in judicium conuertatur, injuria confusa succumbat, racio graciosa triumphet, et lex libera reddat unicuique quod debetur, prefatum magistrum Nicolaum de Ordeomonte concanonicum ut preferetur ac justiciabilem et subditum nostrum insolidum per nos juxta sui casus exigenciam puniendum aut absolvendum ad personam domini nostri regis die mercurii vicesima secunda dicti mensis in oratorio sue capelle domus de Sancto Paulo Parisiensis exeuntis requisivimus, et data nobis responsione quod nostram in scriptis requestam poneremus et eam eidem domino nostro regi dum primo foret in suo consilio traderemus, ipsum nostram requestam in scriptis redegimus, quam supervenientibus nonnullis impedimentis minime presentare potuimus. Die vero veneris immediate sequenti vicesimaquarta ejusdem mensis, nonnulilis nostris concanonicis ad hoc specialiter per nos cum nostra potestate deputatis in Castalleto Parisiensi bora quasi quinta post meridiem ipsius dici ad mandatum regis venientibus et cameram feodorum in qua nobilem et magnificum virum dominum Tanguidum de Castro, militem, prepositum seu gardianum prepositure Parieiensis associatum, magne auctoritatis viris maegistris Roberto le Maczon, cancellario regine, Petro de l'Esclat, domino Johanne Louvet, presidente Prouincie, milite, Radulfo Aucher, locum tenente dicti prepositi, Roberto de Tuillieres consiliariis, Stephano de Mauregard, Roberto Maliere secretariis, Johanne Virau procuratore ejusdem domini in Castalleto ac pluribis aliis notabilibus viris, repperierunt intrantibus et per eosdem nostros deputatos super hoc requisitos dictis dominis declarato quod ipsi nostram plenariam potestatem habebant nostris eisdem deputatis dictum inter cetera fuit quod dominus noster rex ob reverenciam Jhesu Christi et honorem ecclesie parisiensis cujus libertates franchisias jura conservare vellet et augere et pro conseruacione justicie ordinauerat et sibi placebat quod ipse magister Nicolaus nobis qui jam ut prefertur ipsum requisieramus ut ejusdem magistri Nicolai processum tamquam de subdito nostro faceremus traderetur et liberaretur realiterque nobis et dictis commissariis nostris propter hoc fuit ibidem. Idem magister Nicolaus traditus et liberatus, verum quia secundum ordinacionem pre-

dictam rex volebat quod processus ipsius magistri Nicolai fieret per nos in Bastida predicta, prefatus magister Nicolaus per gentes regias et nostros deputatos ad dictam Bastidam unde venerat fuit reductus. Die quoque dominica sequenti vicesima sexta dicti mensis ad Bastidam predictam nonnulli concanonici nostri infrascripti cum certis licteris nostre commissionis specialis super hoc eis facte cujus tenor talis est : [Capitulum ecclesie Parisiensis] (etc. prout supra) presentibus pluribus dominis prelatis et aliis de consilio regis hora quasi tercia dicte diei dominice post meridiem simul convenientes prefatum magistrum Nicolaum ad eorum presenciam adductum examinaverunt ; quiquidem magister Nicolaus juramento per eum de dicendo veritatem super facto dictarum conspiracionis monopolii seu sedicionis prius prestito totum factum dicte conspiracionis modo et forma quibus ac totum et quicquid inde sciebat ut asseruit recitavit ore propria et confessus est, cujus confessio in scriptiset verbis latinis ut moris est judicium ecclesiasticorum fieri per notarios subscriptos ad hoc specialiter electos pro parte redacta propter vesperum et horam nimis tardam non potuit totaliter in scriptis redigi per ipsos nolarios (f. 10 v‘). Quapropter dicti commissarii seu deputati nostri die lune sequenti vicesima septima mensis ejusdem de mane ad dictam Bastidam accedentes presentibus pluribus dominis de consilio regis prelatis et aliis ipsum magistrum Nicolaum iterum ad eorum presenciam mandaverunt eteidem magistro Nicolao lecta dicte sue confessionis parte que fuerat hesterna die post prandium ut in mediate dictum est per dictos notarios in scriptis redacta ut ejusdem confessionis residuum perficeretur et hujusmodi tota confessio in scriptis verbisque vulgaribus ad voluntatem et peticionem dictorum dominorum de consilio regis hoc requirencium redigeretur ad roboracionem, eciam validacionem et approbacionem eorum que fuerant ipsa hesterna die, que dies dominicalis ex literat, qua tales actus per judices ecclesiasticos non consueverunt exerceri, juramento per eumdem magistrum Nicolaum de veritate dicenda iterum in forma prestito, post relacionem et dictum dicti magistri Nicolai prefati notarii ejusdem magistri Nicolai deposicionem et confessionem in scriptis et verbis vulgaribus ut prefertur redigerunt et scripserunt et hujusmodi deposicione seu confessione sic per dictos notarios in scriptis redacta prenominati commissarii seu deputati nostri ad nullos ulteriores actus donec ad horam quartam post meridiem ejusdem diei qua ibidem redierunt progressi sunt. Quibus loco et hora simuil dicti commissarii nostri congregati concluso prius inter eos matura deliberacione precedente proviso et actenta confessione dicti magistri Nicolai per eum sponte facta, que satis ad eum condempnandum vel absoluendum eis ampla et sufficiens videbatur. considerataque sue persone debilitate non erat contra dictum magistrum Nicolaum ad actus extraordinarios procedendum, sed ibidem coram eis dictus magister Nicolaus mandaretur eadem sua confessio ut per eum si corrigi deberet corrigeretur, prout scripta fuerat verbis vulgaribus legeretur unde dicto magistro Nicolao coram dictis commissariis nostris, assistentibus dictis dominis de consilio regis, quo superveniente et existente fuit eidem hujusmodi sua con-

fessio tractim et intelligibiliter lecta et per eum in nonnullis ejusdem coufessionis passibus correcta, et post ejus correccionem, nolens idem magister Nicolaus in illa aliquid addere vel minuere, nulla violencia precedente tamquam veritatem continentem per eum approbata, post cujus confessionis approbacionem tam per dictos dominos de consilio regis quam per nostros deputatos extitit ordinatum quod ad mondatum regis et preces nostras significaretur pluribus valentibus viris et notabilibus clericis in civitate Parisiensi constitutis practicis et aliis, qui cum ipsis dominis prelatis de consilio regis atque nobis, die crastina in capitulo nostro ad videndum hujusmodi dicti magistri Nicholai confessionem interessent, et suas opiniones quid agendum esset in materia dicerent et deliberarent. Et igitur dicta die crastina, que fuit dies Martis XXVIII* prefati mensis, campana nostra capitulari summo mane puisata et convenientibus nobiscum in dicto nostro capitulo nonnullis dominis prelatis et aliis de consilio regis atque plurimis clericis notabilibus practicis et aliis « visa pluries et audita lectura confessionis dicti magistri Nicholai, omnes fuimus in unum concordes, auditis opinionibus singularum scilicet que ex nostris et dictis clericis practicis et aliiseligerentur ; octo vel decem qui eadem die in mediate post prandium in dicto nostro capitulo convenirent et materiam hujusmodi confessionis invicem per modum argumentacionis discuterent et quicquid eis in materia videretur agendum, in crastino de mane, nobis et ipsis supra dictis dominis prelatis et aliis de consilio regis presentibus et in eodem nostro capitulo per organum alterius eorum referrent : Quare dicta dicta die Martis post prandium quam plurimi de nostris et aliis clericis notabilibus supradictis plures [in nostro supra dicto] post prandium in nostro capitulo predicto convenerunt et hanc materiam inter se digerentes per modum argumentacionis discussi sunt, et eam ibidem nobis reflerri die crastina de mane presentibus omnibus quibus supra per organum alterius eorum ordinaverunt. Qua die crastina que fuit dies (f. 11) mercurii XXIX:* dicti mensis, campana nostra capitulari de mane pulsata, omnibus et singulis aut saltim majori de multo parte eorum qui prius in nostro capitulo fuerant, tam dominis prelatis quam aliis in eodem nostro capitulo presentibus, et materia ibidem eleganter aperta et declarata, singulis votis et votibus omnium presencium diligenter prescrutatis et inquisitis in una sententia, videlicet prefatum magistrum Nicholaum de Ordeomonte visa sua confessione spontanea fore criminosum criminis lese majestatis, sedicionis, conspiracionis necisque machinate plurimorum : Et ea propter ipsum ab omnibus offciis et beneficiis ecclesiasticis deponi et ad carcerem perpetuum ecclesiasticum in pane et aqua per nos condempnari, et publice populo predicandum exhiberi debere convenimus; pro quaquidem sentencia proferenda et execucioni debite per nos ut de hoc instanter, requirebantur demandanda atque tradenda. Nos, die jovis immediate sequenti, que fuit ultima dies pretacti mensis, inter decimam et undecimam boras dicte diei de mane ad barram claustri ecclesie nostre, nobis ibidem pro tribunali sedenti prefatum magistrum Nicholaum per gentes regias illuc de dicta bastida Sancti Anthonii nobis adductum nostros carceres

280 APPEODICES

intrare, et eum ibidem sub tonsura diaconali radi, et immediate post rasuram sibi factam ipsum magistrum Nicolaum ad nostram presenciam in auditorio nostro ad dictam barram existente, quo pro similibus sedere consuevimus, adduci et exhiberi fecimus ; in quoquidem loco contra dictum magistrum Nicolaum et in ejus personam nostram sentenciam in scriptis diximus et protulimus et per organum magistri Jacobi Trousselli archidiaconi Parisiensis concanonici nostri, tunc absente decano nostro presidente, dici et proferri fecimus sub hac forma.

In nomine Domini, Amen. Ut nostrum de vultu Dei judicium prodeat bonis ac recte agentibus et obedientibus in premium, perversis ac reprobis in penam et ceteris cedat in exemplum, te, Nicholaum de Ordeomonte, dyaconum, concanonicum, justiciabilem et subditum nostrum criminum lese Majestatis, sedicionis, conspiracionis necisque machinate plurimorum reum, ut ex tua confessione sponte coram nobis emissa clare constat, ab omnibus officiis et benceficiis ecciesiasticis declaravimus te privatum et privamus et ad sustinendum penitenciam de predictis, per te comissis, publice populo exhibendum, et eorumdem tuorum criminum detestacionem publicam sustinendum, et demum ad ecelesiasticum carceremex certis causis juxta domini nostri Regis beneplacitum per nos eligendum in pane tristicie et aqua doloris quo comissa defleas et deflenda de cetero non commictas, tecum misericorditer agentes per hanc nostram sentenciam quam de proborum jurisque peritorum consilio in hiis scriplis pro tribunali sedentes ferimus perpetuo condempnamus gracia et moderacione nostris ac nostrorum superiorum semper salvis. Quaquidem condemnacione sic facta prenominatum magistrum Nicolaum in par visio ejusdem ecclesie nostre in loco seu scafaldo ad hoc disposito nobis in simili et propinquo loco convenientibus et presentibus populo in maxima multitudine illac assistenti exbiberi, et suam confessionem publice predicari et declarari jussimus, quemquidem magistrum Nicolaum prenominate gentes regie que nobis eumdem magistrum Nicolaum de dicta bastida adduxerant ipsum iterum ad dictam bastidam quousque nos de carceribus ecclesiasticis in quibus ipse magister Nicholaus suam penitenciam agere debet et juxta domini nostri regis beneplacitum ordinassemus reduxerunt. In cujus rei testimonium presentes nostras litteras per notarios suscriptos in hanc formam publicam redigi et apponi jussimus sigilloque nostro capitulari mandamus communiri. Datum et actum Parisius, in locis quibus supra, sub anno Domini millesimo quadrinagentesimo decimo sexto, indictione nona, mense diebus et horis superius declaratis, presentibus nobilibus et magne auctoritatis viris dominis cancellario Regine et Presidente Provincie, prenominatis, necnon domino Radulpho domino de Gaucourt, milite, Guidone, Thome, Johanne de Alneto scutiferis, (f. 11 v°) et aliorum dominorum nobilium ac magistrorum ecclesiasticorum et sccularium populariumque multitudine copiosa.

N. SELLARNH. D. Mocwe.

Ad processum autem supradictum et prolacionem dicte sentencie fuerunt notarii presentes Nicolaus Sellarii et Daniel Moche presbiteri in originali dicte sentencie in thesauro parisienses ecclesie subscripti et signati. :

Ita est : N. Seccarti. D. Mocue.

«Boubiers

Magny . Velznne

FS$ Longquesse MANTÉNI A eMontfort-

Montjhéry.

re La Remarde x SArpajan Abli Gal/ardo D gun A 659° Auneau DT»: À 0 10 20 3% Echelle :

Possessions de la

{ Les noms des localités dans lesquelles le à!

Eeyee eTournen

oBrie-Comte-Robert

Ole Châtelet

«féricy Mechault

amille d’Orgemont.

mont possédaient des biens sont en ilaliques.)

INDEX ALPHABÉTIQUE