‹ Urbain de HercéChapitre 184 sur 196 · BORIK · texte numérisé non relu

BORIK

Rennes, le 19 février 1788.

(Arch. DEPART. d'Illk-etVilaine : (I. 3895.)

BREK NOMMANT MS"" DE IIERGE (UtA.M) AUMONIER DE L ARMEE (lATHOLKJIIK ET ROYALE ET VICAIRE AI'OSTOLIOIIE

Venerabili Fratri

Urbano episcopo Dolensi,

Pms Papa VI.

Komte, 25 januarii 1794.

Venerabilis frater, salutcm, etc. Ex litteris ad venerabilem fi'atrem archiepiscopum Damiatensem nostrum nuntium ad Tractum Rlieiii abs le datis die 28 novembris prîoterili anni, et ex litteris etiam a tlileclo lilio marchione de Dresnay ad eumdem nuntium die 21 proxim inensis decembris conscriptis, et Nobis a nuntio ipso una cuin pra.-clai'a utriusque laude communicatis, intellexiiuus non sine ingenti animi nostri voluptate, prœdictum marchionem delectum fuisse ad imperandas catholicorum et regiorum militum copias, et ad excrcendam omnem illamauctoritatem,qua opus est ad redintegrandum rerum ordinem, et antiquam provinci;i; Britanniaj constitutionem. Noslru! auteiii voluptati magna etiam facta accessio est, ubi ex ci-

lAtis litteris claie perspexinius, dilectuni marchioneiii onus hujusinodi veliemens et grave in se suscipientem arbitrari in id praeserlim nitendem sihi esse atque incunibendum,ut catholica restiluatur religio, imperii basis et fundamentum ; et hanc ipsamob causam ab ipso considerari ac perpendi gravissima illa detrimenta, quœ illata hactenus sunt, quu>que inferuntur quotidie pra-dictis catholici regiique exercitus militibus a (îiiillot de Folleville parocho Dolensi, dum ad se rapere ausus est notiien auctoritatemque episcopi Agne, et vicarii apostolici, dumqiie utiiusque muneris hujusmodi nulliter exercuit otiicia etiam post nostras in forma Brevis litteras diei .{1 julii ejusdem anni 1793, quibus episcopos et fidèles monuinius, ut a parochi hujus fraudibus sibi caverent, eidemque parocho imj)eravimus, ut nuUa interjecla niora utramque dignitatem temere ticcupatamexueret. Horum damnorura intuitu, qu;e vel ipsi Galliarum antistites in insula Ca'sareio commorantessibi exposueruni, ingénue marchio profitetur, e raedio tollendam omnino esse sacrilegam invasionem hujusmodi; hinc ipse minime dubitans, memoratum <;uilIot natum in diœcesi Dolensi, et rectorem alterius ex parochiis ejusdem civitatis fugam arrepturuni statim atque legitimum pastorem suum conspiceret, auctor fibi fuit, ut una secum te in Britanniam conferres; cujus quidem voluntati ita alacri promptoque anime es assensus pro tuo in religionem studio, ut omni rerum discrimine posthabito sis illuc una cum marchionejam iler aggressus. Signiflcas vero, assentiente etiam ipso marchione, catholicas regiasque militum copias non semper in tua diœcesi permansuras, in qua uti legitimuspastor spirituali jurisdictione polleres,sed in alias quoque direceses facili negotio transgi^essuros tum Britanniœ, tum aliarum provinciarum,in quibus nullatibi esset jurisdictio, nec satis commode posses, quoties opus fuisset, ad hanc Sedem confugere : hinc ut adeo religiosum opus felicius absolvatur, postulat marchio a Nobis, tuque enim postulas, ut omnes tibi tribuantur facultates, <[u;e de more vicariis apostolicis tribuntur, quo magna cum utilitate possis legitimo ministerio fungi et apud milites, et apud fidèles earum diœcesium, atque provinciarum in quas erunt milites prolecturi. Non possumus equidem satis mérita laude prosequi vestrum utriusque ardorem ac studiuni, petitionesque vestrœ consentaneœ Nobis videntur esse illi declarationi, quam nos omnibus Galliarum episcopis patefecimus citatis nostris in forma Brevis litteris diei 31 julii, his, quœ sequunlur verbis : « Si iniquorum hoininum )' insectatio eo devenerit,ut vestras curas inutiles aut irritas fecerit, » ita ut quidam sitlocus,qui careat legitimo superiore ecclesiasticu, » iuinc adeant apostolicam Sedem ii, qui tanta cum laude causam

478 URBAIN DE HERGK

» sacerdotii defendere se gloriantur; nos eiiim promplo ac légitima » occurremus auxilio, quod locum habebit, donec vos diœceses ves- » tras regere, atque adininisU^are possitis. » Hinc certi Nos de necessitate pelitaruni lacultatum, volentesqueiino eodemqiie temporc déclaration! nostni' adlia-rpre, et aliorum confratrum jura sarta tectaque servare, opportunum ducimus distinguera catholicarum copiarum milites a populis alienarum did'ccsium, in quas pra'dictîi' copiae proficiscentur. Ad fidèles quod attinet,qui militia; isti nomen aut jani dederunl, aut dabunt, sequentes Nos consuetudinem in catUolicis regnis, te eligimus ac destinamus in totius exercitus ordinarium ad instar Cappollani Majoris, ita nt possis sive perte ipsuui, sive per alios idoneos ministi'os a te delegandos jurisdictioneui exercera in fidèles omnes istius exercitus in quacunque ditecesi positos cum omnibus facultatibus, quœ Cappellano Majori régis utriusque Sicilia?, dum milites in actu expeditionis sunt, a Henedicto XIV, felici recordationo, concessa? fueiunt ronslitutione Convcnit pridie nonas julii i741, et inotu proprio lY idus novembris ejusdem anni, (|norum exemplar bis alligatum litteris accipies; et |)Ossis item ubique locorum exercere in memoratos fidèles extraordinarias qnoque lacultates tibi aliisquc Galliarum episcopis Iributas indultis diei 19 marlii, et 13 julii anni 1792, qua^ bis litteris pariter adjunguntur. Ad alios autem fidèles (juod pertinet alienarum diœcesium, ad quos se exercitus conferet, tibi facullatem impertimur apostolica auctoritate consulendi spirituali dictoruur fidelium bono etiam juxta memorata indulta, quoties taman t.a alienarum diœcesium loca careant legitimo supei'ioreecclesiasliro : ita ut si tempore advenientis exercitus ibi jamesset, aut postea illuc accederet proprius ordinarius, aut alius ecclesiasticus vir, légitime per ordinarium ipsum, aut per metropolitanum, aut per banc apostolicam Sedem delegatus, te debeas a quacumque jurisdictione exercenda abstinere, relicto eisdem libero jurisdictionis usu, sive ordinaria sit, sive delegata. Denique illud etiam declaramus, ([uod tam destinatio tua in ordinarium totius exei'citus, (juam usus extraordinarium facultatum in alienis diœcesibus, légitime pastore destitutis, sit tantummodo inti'a limites uni us anni circonscriptus, si tamdiu calamitas temporum perduraveril, nec aliter per aposlolicam Sedem provisum fueril. Faxit Deus, cujus misericordi;i' non est numerus, et bonitatis inlinitus est thésaurus, ut felix rerum eventus respondeat votis cum tuis, tuni dicti marcbionis, pra«cipue spectantibus ad revocandam et constabiliendam in Galliarum regno catbolicam religionem, veluli Nos futurum confidimus, cum ves- Irum uterque palam profileatur se nihil omissurum eorum per qua^

possitis in veslniiu gloriusiiiii inctj'[iliiiii cœlesteiu btiit-dictiuinin evocare. Hoc ipsum ut li.il. iinsUas eliani Deooptimo maximu adliibebimus precos cl inleiiiii liM, pruicliclo iiiarchioni, et lidelibiis l!iitanniîB uuiversis apdslolii-.im Ijenedictionem peramanlor iiii|Mitiinur. Datniii Ronui', die 2.') j;iiin;irii ITOi-, pontilicdus nostii ;iiiih> vigesiinci.

[PU VI 1'. M. Epist. ad Principes, un. XIX, fol. I U), pul)l. par Theiner, pi-t'let des Archives secrètes du Vatican : Documents inédits relatifs aux affaires religieuses de la France, 1790 à 1800 : Piiris, is:;7, I. I", n" LXXII.)

.IIT.EME.NT PRO.NONGK P.Ui LA PKEMIÈKE COMMISSIO.N k'aUHAV, LE '.» IIIKK- MIDOK AN III-27 .ILILLET 179.'), CONTKE Mi-"" DE HEKCÉ ET SES CflMI'A- GNONS.

Liberté. Humanité. Egalité. Justice.

« Ce jourd"iiui, neiil' tlieriuidur, i"an troisième de la l'èpuidiijiic mu; et indivisible, Nous Remond Harbaro.x, clief du I""'' bataillon de la (jironde ; DucARPE, capitaine audit bataillon ; Moissev, lieutcnantau premier bataillon du 8*= régiment d'infanterie ; Bouvet, sergentmajor au premier bataillon des quatre-vingt-trois departenn'ns et Pierre Cunit caporal au même bataillon, membres de la commission militaire établie à Auray, nommée par le général Lemoine, commandant la cinquième division, en v(!rtu de la loi du 25 brumaire 3^ année républicaine, et de l'arrêté du représentant du peuple Blad, en datte du trois du courant, pour juger les prisonniers faits ledit Jour trois dans la presqa"isle de Ouiberon ])ar l'armée républicaine;

» Etant réunis à la salle d'audience du tribunal civil, avons l'ait extraire des prisons pour comparoître devant nous les dénommés ci après.

)) Sav(jir :

» Urbin-René de Hersé (1), âgé <le soixante-neuf ans, ci-devant Évoque de DAIes depuis le commencement de l'année soixante-

(1) Urbaia-Kené de Hercé, évêque de Dol-de-Bretagne.

/l80 1 niJAIN DE HERCK

sont, ii.ilir (!<• la ville dr Mayenne, domicilié à Dôles, département de l'Islé Vilaine, (ils de l'eu de Hersé et de Françoise Tanquerel.

; Mené I.alandkl(I), àgéde 36 ans, ci-devant lieutenant en second au régiment d'Anjou, natif de Vannes...

•. François Petit-Guvot, âgé de 62 ans, cidevanl capitaine dans le légiment provincial de la Franche-Comté...

» René LELii';vRE, âgé de U'> ans, ridevant maître d'École, domicilié à Nantes...

» .Julien CJAUTiEii, âgé de 29 ans, natif de Pléland, département de rislé Vilaine, domicilié à Treffendel susdit département, ci-devant prêtre et curé de ladite commune...

«Nicolas HocLARD, âgé de 'M ans, cidevant curé de Notre-Damela-lUche, ville de Tours...

» Jacques-Pierre Gourot (2), âgé de l'>(i ans, natif de St (Georges de Montégu, département de la Vendée, curé de la paroisse de S' André sur Mareuil, district de la Roche sur Von...

» François Frottin, âgé de 34 ans, natif de Tuai i3), district de IVjit-Malo, département de l'Islé Vilaine, y domicilié, prêtre desservant ladite par(jisse...

« Jan Baptiste GuÉGUÉ (4), âgé de 3'f ans, cidevant vicaire de la paroisse de i)oix (Vendée)...

» Pierre François Breherec, Agé de 37 ans, cidevant prêtre et curé de Bonchamps, district de Laval...

.'.lean Gérard, âgé de 29 ans, natif de la commune de Montauban, district de Montfort, département de ITslé Vilaine, curé de la jjaroisse <lc S' Mervon, même district et département...

.. Louis René Patrice Légal (5), âgé de 31 ans, natif de la paroisse de Bréal, district de Montfort, département de l'Islé Vilaine, prêtre domicilié à Bréal. .

') François Dominique Castin (6', connu sous le nom de la Magdelaine, âgé de 52 ans, natif de la paroisse de Detouches de Perigné, district de Si Jean l'Angélique, département de la Charente-Inférieure, prêtre et chanoine de Cinthe y domicilié...

^1) René de l.a Landelle. Nous ne reproduisons pas les noms des parents.

(2) Goiu'aud.

(3) Saint-Tual, district de Saint-Malo. Dans la liste du général Lemoine, labbé Frottin porte le nom de Flattin.

(4) Gaignet

(5) Louis-Raymond-Pierre Legall, d'après LaGournerie.

(G) Gastin de Guérin de la Magdelcine, clianoine et grand-vicaire de Saintes, ne aux Touches-de-Périgny, district de Sainl-Jean-d'Angély.

Page 1