‹ Œuvres complètes d'Ambroise Paré [electronic resource] (volume 2)Chapitre 140 sur 515 · CHAPITRE XX · texte numérisé non relu

CHAPITRE XX

DES REMEDES TOPIQVES OV PAIITICV- MERS l'OVH MATIERE FKOIDE.

Maintenant il nous faut descrire lesfertiedeâ locaux, où particuliers, pour contrarier à chacun humeur.

Èt premièrement noteras , que les remèdes topiques apportent peu do pi'oflt, si lé corps du goûteux n'est pur et net des excremens : ioint qu'il y a dangei'jde renuoyef la fluxion et le virus aux parties nobles par les foi ls fepercussifs , dont s'ensuit mort subite , comnie "on l'a veil aduenii' plusieurs fois; Parquoy il faut que les choses vniuerselîes précèdent les particulières. Or nous traiterons premièrement de la douleur causée de pituite, ou phlegme^ par ce qu'elle adulent plus soutient que de rtiatiere chaude. Au commencement faut vser de remèdes repercussifs domestiques, ayans faculté d'astreindre et seicher, non toutesfoiseil la sciatiqlië.

Cataplasme reperaussif,

'if, Foliorum sabinœ m. C .

Nucis cupressi g . iij.

Aluminis rochœ § . j.

Gummi tragacanthi § . iiij Mucilaginis psyllij, et cydonioiuni quan . lum sullicit.

Fiat calaplasmai

Autre.

"îf. Stércoris bubull rccentls tb. j.

Mellis rosatl § . lîij.

Oiei rosati et ticeli una § ; ij.

Biitlianl simili pai-um, fiai cataplasmîi.

If. Oiei rosati et myithini ona § • 'J- Pulueris niyrriiuj, alocsana §.j.

Acaciaî I . ij. fi .

LE VINGT-VNIÉME LIVRE

Incorporenlurcum aqua gallarum coclarum, et flal vngueulum.

filtre remède.

Aceli quantum sufTicit, in quo coques saluiam, flores camomillae, meliloti, absynlhij et ebuli ana m. j.

Faut tremper la partie en icelle décoction chaude, et l'y laisser assez longuement : ce que i'ay expérimenté plusieurs fois auec bonne issue. Ce remède repousse l'humeur et le consomme , et si fortifie la partie : et le faut faire plusieurs fois, encor qu'il y eust chaleur.

Le marc des oliues récent appliqué dessus, sede la douleur : aussi font les orenges seiches et bouillies en vinaigre, et puis broyées.

"if. Medij corticis vlmi tti. G.

CaudiE equinœ, slœch. consolidœ maioris ana m. & .

Aluminis locbœ, Ihu. ana § . iij.

Far. bord. 5 . v.

Lixiuij comm. quantum sufficit.

Fiat cataplas. ad formam pultis satis liquidae secundum artem.

Lors que la partie est enflée, la douleur cesse le plus souuent, à cause que la vertu expulsiue a ietté l'humeur du centre à la circonférence, c'est à dire du dedans au dehors : ce qui nous appert en ceux qui ont vne extrême douleur aux dents : lors que le visage s'enfle, on voit subit la douleur cesser. Après auoir ainsi vsé de repercussifs, il faut venir aux résolutifs et euacualifs : car toute fluxion arrestée sur vne partie demande vacualion. Et ne se faut esuierueiller si on ne resoult tost la maliereconleiine aux ligamens , membranes , el parties nerueuses, par-ce qu'elles

sont solides, et non aisées à résolution comme sont les parties charneuses.

Exemple des résolutifs.

■if. Radicis bryoniœ, sigilli bealae Mariae

ana § . iiij.

Bul. in lixiuio, postea terantur et colcnlur pcr cetaccum, addendo :

Far. bord, elfabarumana 5.j.

Oiei camomiil. S . iij- Fiatcataplasrna.

Autre.

"if. Farinae bord, el lupinorum ana 5 •

Sulphur. viui el salis comm. ana § j.

Mollis communis 3 . v.

Pulu. aloës el myrrha; ana 3 . G .

Aquœ vilœ § . j. Et cum lixiuio fiai cataplasma.

Autre.

%. Succi caulium rubrorum , aceti boni ana g . iiij.

Far. bord. 5 . j. G.

Puhieris bermodaclylorum § 6.

"Vitellos ouorum numéro iij.

Olei camomiil. § . iij.

CroclS. ij.

Autre.

■}f. Radiées et caules brassica; , vre, el misée cinerem cum axungia suilla et puluere ireos, el ûal medicamenlum.

Autre.

■if. Lactis vaccini tt>. ij.

MiCcB panis albi quantum sufficit.

BuUiant simul addendo :

Pulueris sublilis florum camomillœ meliloti ana m. fi.

Croci 9.j-

Vitellos ouorum numéro iiij.

Olei rosarum 5 • ''J- IJulyri rccenti s 5 • Terebenlbinic § • ij- Fial calaplas, ad formam pultis satis liquida.

Or il faut noter quece cataplasme est propre à toutes douleurs de goules, soit au comuiencemout, à l'accroisse-

DES GOVTES.

nient, estât, ou en la fin et en toutes températures : etdoitestre renouuellé doux ou trois fois le iour. Le thcriaque (lissoult en vin et appliqué sede grandement la douleur. On peut aussi vser d'emplastres, onguens, cerots et linimens.

Exemple d'emplaslre.

"}(.. Gummi ammoniaci , bdellij , slyracis ana g ij.

Cum aceto el aqua vilœ dissolue, et addc :

Far. fœnug. 5 . fi .

Ole! camomill. et anethi ana g. ij.

Cera; quantum sulTi.

Fiat emplastrum molle.

Aalre.

If. Radlcis bryoniae et sigilli beatae Mariae ana g . v.

Bulliant in lixiuio complète, et colentur per celaceum, addendo :

Olei camomilliE g . iij.

Seui hircini g , iiij.

Cerae noucB quantum suCBcit.

Fiat emplastrum molle.

Aiitre.

^. Gummi ammoniaci, opopanacis, gal-

bani ana § . ij.

Dissoluanlur in aceto , postea colentur: et adde:

Olei lilioriim, lerebenih. Venet. ana g . j. Picis naualis et cerœ nouœ quant, suff.

Fiat emplastrum molle.

Autre pour résoudre el apprdser les douleurs , el roborer les ioinlurcs.

'if. Succorum radicum enulaî campanae et ebuli ana § • Radiais allheœ ft.fi.

Coquantur, et colentur persetaccum, addendo :

Flor. camomil. mclilot. sambuci, rorismarini, et hyperioi an. p. ij.

Nuces cuprcssi numéro iiij.

Olei chamaimcli, aneti, hypcrici, liliorum, et de spica ana § . ij.

Pingiicdinis anatis, gallina; , et anseris ana g . fi .

Ranas virides viuas numéro vj.

Catcllos duos nuper natos.

DuUiant omnia simul in Ib ij. fi. vini odoriferl el vn;i aquœ vita; ad consumplionem succorum et ^\\\\ , ac ossium catellorum dissolutioncm, et fortiter exprimantur : expression! adde :

Terebenthina; § iij.

Cerœ quantum suDBcit.

Fiat emplastrum molle.

On peut vser pour mesme effet à résoudre des emplastres de Vigo, oxycroceum.'de mue il a g ini bus, de mdiloto , el autres semblables : lesmeslant ensemble, et les liquéfiant auecbuiles et axonges resolutiues, diminuant ou augmentant leurs forces, comme on verra eslre nécessaire, el que le mal le requerra.

Exemple d'ongueni.

"îf. Anserem pinguem , el impie catellis ij, de quibus deme culem , viscera , caput et pedes.

Item accipe ranas numéro x.

Colubros detracta cute in frustula dissectos nnmero iiij.

Milhridalij et theriacae ana g fi.

Foliorum saluiœ, rorismarini , thymi , ruthœ, ana m. fi.

Baccarum lauri et iuniperi concassata-

rum ana § . j.

Pulueris nucis moscatœ, zinziberis, ca-

ryopliyllorum, piperis ana c. j.

Et du degoutsoit fait onguent on liniment auec cire ou lerebentbine de Venise, y adioustant vn peu d'eau de vie. Tel onguent appaise à mcrueilles la douleur faite de cause froide.

Aulre.

"if. Gummi pini et ladani, ana g iiij. Gummi clemi ctpicis naualisana 5 -j. fi . Terebent. Vencta: clarai 5- vj.

238 LE VlNGT^VlSlimii MVUE,

OIci chamjcmell et de UUo ana § , iiij. "Vini rubri 11> j.

Sem. aqiiœ yilic et saluia; aiiO 3 . \j. Omnia simul dissoliianlMr lento igne , baculo somper agilanclo, PeiriUe adilc : Puliicris iieos Florcnlia', baccai um laurl

et hermodaclyloriim ana 3 , ij.

Sefnin, rnastioliBs , mynbae et oUbanl

ana 5 , jj,

FaiinîB fabarum 3 . iiij.

Omnia simul incorpprenluF, et flat vngyentum molle.

uiulre.

'if. Miiccaginis seipinis fœnugraeci in aceto extiaclœ quantum volueris.

Page 1