‹ Œuvres complètes de Bossuet (volume 3)Chapitre 227 sur 257 · DOUZIÈME PIÈCE, DE L'AN M. CC. VI · texte numérisé non relu

DOUZIÈME PIÈCE, DE L'AN M. CC. VI

Tirée du méme Cartulaire, et imprimée par M. Baluze, tome II des épitres d'Innocent HT, p. 292, et produite au factum de Jouarre.

Dilectis filiis Sancti Justi Belvacensis Dicecesis, et Longipontis Abbatibus, et G. Archidiacono Suessionensi.

Significavit nobis venerabilis frater noster Meldensis Episcopus, quód cüm causam qua inter ipsum ex unà parte, et abbatissam, clerum et populum Jotrenses Meldensis Diœcesis ex alterá, super obedientiá, procurationibus et aliis quæ in monasterio ejusdem loci et Villà Jotrensi idem Episcopus sibi diocesano jure competere asserebat, sub certá formá vobis duxerimus committendam , vos interlocutoriam protulistis, quód dietus Episcopus contra clerum et populum per litteras illas agere non valebat. Quare idem Episcopus vobis dari in mandatis à nobis humiliter postulabat , ut eum tam contra abbatissam quàm dictos clerum et populum audientes, in causá prædictà juxta prioris mandati nostri tenorem procedere ratione prævià curaretis. Cümque dilectus filius Magister P. procurator cleri et populi Jotrensis se opponeret ex adverso, dilectum filium A. subdiaconum et capellanum nostrum ipsis dedimus auditorem. In cujus præsentià idem magister proponere procuravit, quod cüm idem Episcopus contra abbatissam, clerum et populum Jotrensem litteras apostolicas impetrasset de libertatibus vel privilegiis quæ ipsis à Sede apostolicà sunt indulta, quarum Episcopus ipse non erat ignarus, nullà penitüs habità mentione, auctoritate illarum litterarum agere. voluit contra eos, et propter contumaciam fecit in ipsos, post appellationem ad nos legitime interpositam , excommunicationis et interdicti sententias promulgari ; quas postmodüm venerabilis frater noster Cathalaunensis Episcopus, et dilectus filius Trium-Fontium Abbas auctoritate apostolicà relaxantes, partibus certum terminum quo se nostro conspectui presentarent, de mandato Sedis apostolice præfixerunt. .Cümque procuratores utriusque partis termino constituto fuissent in nostrà præsentiá constituti, procurator ipsius Episcopi contra abbatissam intendens nihil penitüs contra clerum et populum proponere procuravit; undé ad suscitandam contra clerum et populum quam semel omiserat quæstionem, admitti iterüm non debebat. Quia veró de præmissis nobis non potuit fieri plena fides, vobis de communi partium assensu per aposto-lica scripta mandamus, quatenüs tam in abbatissam quàm clerum et populum Jotrensem juxta commissionis vobis facte tenorem ratione prævià procedatis. Datum Rome apud Sanctum Petrum, nonis maru, pontificatüs nostri anno octavo.

Cette pièce dont les religieuses se servent, n'est bonne qu'à faire voir qu'apres le chapitre Ex parte et toutes les pièces précédentes, la question dela juridiction pour le fond étoit encore indécise ' entre l’évêque d’un côté, et le monastère, le clergé et le peuple de l'autre, puisque le pape ordonne encore à ses délégués de procéder contre l'abbesse, le clergé et le peuple à la requête de l'évéque.

TREIZIÈME PIÈCE, Tirée du corps du Droit canonique : le chapitre Ex parte, de privilegiis. Innocentius III, Cathalaunensi electo et Abbati Trium-Fontium.

! [nnovatio privilegiorum novum jus non tribuit, sed antiquum conservat.

Ex parte abbatisse ac sororum Jotrensis Ecclesi: nostris fuit auribus intimatum, quód venerabilis frater noster Meldensis Episcopus commissionis oecasione cujusdam, ad venerabilem fratrem nostrum Parisiensem Episcopum et dilectum filium Abbatem de Latiniaco à nobis obtente ; in quà nulla mentio habebatur de ipsarum privilegiis que illas et earum ecclesiam , clerum et populum Jotrensem ad apostolicam Sedem nullo mediante spectare declarant ?, quorum ipse non erat ignarus, eas incepit graviter molestare, obedientiam ab ipsis ac clero et populo Ville Jotrensis, qui secundüm privilegia Sedis apostolice gaudent consimili libertate, subjectionem omnimodam impendendam sibi requirens. Et infrá: Verüm cüm judices et assessores eorum ipsas valdè gravarent, ad appellationis beneficium convolarunt. Ef infra: Sed judices ipsi appellationi minime ? deferentes, nec fragilitati sexüs compatientes earum , in abbatissam et conventum excommunicationis, in clerum et populum Villæ Jotrensis interdicti sententias protulerunt. Sané cüm nuntii Jotrensis Ecclesie prædicta et alia multa in nostrà presentiá retulissent, quibus eas et suos contra libertatem eis concessam gravatos dicebant ,, privilegium nobis apostolicum ostenderunt per quod Ecclesiam Jotrensem constabat ad Romanam Ecclesiam specialiter pertinere. Nos autem eos diutiüs detinentes propter appellationem predictam, quia tandem nullus apparuit idoneus responsalis * qui partem defensa-

1 C'est le sommaire de ce chapitre qui fait voir quel en est l'esprit, et pourquoi il est inséré dans le corps du Droit. — ? L'évéque n'avoit garde d'avoir connoissance des priviléges de Jouarre, dont on n'avoit vu jusqu'alors nulle mention, et que les religieuses n'avoient osé montrer en sa présence, comme il a déjà été dit sur la pièce x, remarques. — ? Parce qu'il étoit dit dans leur commission, pièces vit et Ix, qu'ils procéderoient, appellatione postpositá, et sublato appellationis diffugio. — * L'évéque étoit occupé alors à la poursuite de son droit devant lévéque de Paris et l'abbé de Lagny, comme il paroit piéce x. Dans

ret adversam , licét postmodüm quidam simplex nuhtius super hoc predictorum Parisiensis Episcopi et Latiniacensis Abbatis litteras præsentasset, privilegium apostolice?» Sedis Ecclesiæ Jotrensi * concessum duximus innovandum : ita tamen ut per innovationem ipsius, eidem ecclesie nihil juris plus accrescat quàm per privilegia predecessorum nostrorum obtinuit : cüm per hoe * novum ei non concedere, sed antiquum jus conservare velimus.

Page 1