Qui perficit primus

affluens : Græc. deest.

qui primus dedit operam sapientis :

et infirmior :

Grec. postremus ; ubi etiam totus versus sic habet : Non consummavit primus scire ipsam , et sic ultimus non investigabit eam, sapientiam scilicet, quam neque primi, neque postremi sapientes, aliorum licèt instituti preceptis, capere potuerunt.

39. A mari enim :..... ab abysso : tanquam à mari, tanquam ab Oceano : cogitationibus velut à profuhdo, atque inexhausto mari deduetis.

40. Effudi flumina : et que paradisum, et quæ mentes hominum tantà copià irrigarunt,

144 Ego (sapientia loquitur) quasi trames , quasi fossa. Quasi. fluvii Dioryx : alia versio ; dioryx enim fossa.

43. Trames : Græc. et facta est mihi fossa in fluvium , et fluvius in mare ( cres-

cente et exundante doctrinä.) . à 44, Doctrinam , quasi antelucanum : Græc. fanquam crepusculum matutinum

134 ECCLESIASTICUS.

antelueanum, illumino omnibus; et | lucanum, illuminabo , et ostenenarrabo illam usque ad longin- | dam eam usque in longinquum. quum.

45. Penetrabo omnes inferiores partes terre, et inspiciam omnes dormientes, et illuminabo omnes sperantes in Domino.

46. Adhuc doctrinam quasi pro-| Adhue doctrinam, quasi prophetiam effundam , et relinquam il- | phetiam effundam; et relinquam lam quærentibus sapientiam: et non | illam in generationes seculorum. desinam in progenies illorum usque in eevum sanctum.

41. Videte quoniam non soli mihi| Videte quoniam non soli mihi

laboravi, sed omnibus exquirentibus | laboravi, sed omnibus exquirenveritatem. tibus eam.

ortum : i/lumino : accendam ; illustrem faciam. Et enarrabo illam : Greec. doctrinam : ostendam, declarabo illa, quæ dixi, precepta sapientis.

45. Inspiciam omnes dormientes : penetrabo usque ad mortuorum sedem.

46. In progenies : in generationes seculorum. Usque in &vum sanctum : in sempiternam vitam reservatam sanctis.

41. Videte : quod videtur dicere, non jam ipsa sapientia, quee hactenüs locuta est, sed hujus libri auctor : ut infrà, xxxii, 18.