Sie et Jesum filium Josedec

Quiin diebus suis ædificaverunt domum, et exaltaverunt templum sanctum Domino, paratum in gloriam sempiternam.

15: Et Nehemias in memorià multi temporis, qui erexit nobis muros eversos, et stare fecit portas et seras, qui erexit domos nostras.

16. Nemo natus est in terrà qualis Henoch : nam et ipse receptus est à terrá.

17. Neque ut Joseph, qui natus est homo princeps fratrum , firmamentum gentis , rector fratrum , stabilimentum populi :

18. Et ossa ipsius visitata sunt , et post mortem prophetaverunt. ,

19. Seth et Sem apud homines gloriam adepti sunt: et super omnem animam in origine Adam.

13. Quomodo amplificemus : Grec. magnificemus : Zorobabel. 14. Jesum filium Josedec , 15, et Nehemias. Nulla hic Esdræ mentio. Quód

tantüm commemoret prophetas et poputi duces; quo etíam nomine veniunt sacrorum præsides, ut diximus, ad XLIV, 3,4; sane Esdras scribe, sive doctoris 5 non prophete nomine insignitus : Zorobanel autem dux gentis. Quas? signum in dexterá manu, res conjunctissima, lectissima, diligentissime custodita : ab Aggæo repetitum, I1, 24; ubi de Zorobabele dicitut : Ponam te, quasi signaculum , quia te elegi. Quo sensu in Canticis, viui , 6: Pone me ut signaculum super. brachium tuum. De Jesu filio Josedec summo sacerdote et de Nehemià notum, ex Agg«o, II, 24. Zacharid, VI, 11; primo et secundo Esdrz. ;

16. Qualis Henoch. Redit ad eum, à quo exorsus est, xLIV, 16, tantum virum, ut ortum licet à terrá , terra tamen non caperet; eique conjungit velut extra ordinem Josephum , Seth et Sem.

41. Qui natus est homo princeps : à nativitate destinatus : sed Græc. aliter ac simplicius. 3

18. Ossa ipsius visitata sunt : translata sunt ab /Egypto, quemadmodüm ipse praeceperat. Gen., L, 23,24; Exod., xu, 19. Post mortem prophetaverunt : impleta sunt de ejus ossibus vaticinia , quæ ipse vivus ediderat. Ibid. :

49. Seth et Sem : Seth à quo ortus Noe et piorum progenies, ii scilicet qui ante diluvium filii Dei vocabantur. Gen., VI, 2, 4. ldeó conjunctus cum Sem, qui et ipse à diluvio origo pie gentis, Abrahami et Abramidarum parens, à Deo pre ceteris fratribus benedictus. Gen., 1x, 26, 27. Super omnem animam : ideo præ cseteris Adami filiis clari et excelsi habentur. Adam autem nonnisi in filiis memoratur, neque alià ullà laude donatur : quippe peccati, ut generis humani, auctor.

529 ECCLESIASTICUS.

PPIAPUSIUUAPUNSPUS IUIUS PSU TIUS INI SPSPSSEN

APUAPPRIUAPUS PUPPI PU PES TSINPUNSUTS

Simon Oniæ filius, ejus oratio : adhortatio ad orandum : duæ gentes invisæ ; tertia nec dicenda gens : libri auétor.

VERSIO VULGATA. | SIXTINA VERSIO.

1. Simon Oniæ filius, sacerdos| Simon Oniæ filius, sacerdos magnus, qui in vità suà suffulsit do- | magnus, qui in vità suà suffulsit mum, et in diebus suis corrobora- | domurr, et in diebus suis corrovit templum. , : boravi! templum.

2. Templi etiam altitudo ab ipso | Et ab ipso fundata est altitudo fundata est, duplex ædificatio et|duplids, reparatio excelsa amexcelsi parietes templi. bitüs templi.

3. In diebus ipsius emanaverunt| In diebus ipsius imminutum putei aquarum, et quasi mare adim- | est receptaculum , æs quasi ma-

pleti sunt supra modum. ris perimetrum.

4. Qui euravit gentem suam, et| Curam gerenspopuli sui à casu, liberavit eam à perditione. et fortificans civitatem ad obsidendum.

1. Simon. Duos pontifices hujus nominis fuisse iu Præfatione diximus : Simon I justus, Seleuco Nicanore Syrie, Ptolemæo Lagi filio Æoypti regibus, in ipsis imperii Macedonici initiis, floruit : cujus xepos Simon II, post Eleazarum ac Manassen patruos et Oniam II, parentem octoginta feré annis, postquàm avus cœperat, Antiocho Magno ae Ptolemæo Philopatore Syri? et Ægypti regibus, viginti annos præfuit. Hunc miris extollit laudibus , recente viri memorià ; ad conciliandam quoque gratiam Oniæ III, ejus filio viro maximo, ex paternarum virtutum ac beneficiorum commemoratione, adversüs intrusos nefarios sacerdotes Jasonem, Menelaum, Lysimachuw , à quibus ille sacerdotio exutus, ut in eâdem Praefatione dictum. In vità suû : in diebus suis. Sic de mortuis loqui solent. Idem, vers. 3; vide Præfat. Su/fulsit; Græc. sarcivit : domum :iemplum.

2. Fundata est : fulta est, suprà, Xx, 19. Duplex ædificatio. Duplex murus in ambitu templi ad muniendum locuni. Græc. ab ipso fundata est altitudo duplicis, dis, supple, bmorernoewc, subst/uctionis, muri (quod est) munimentum excelsum ambitüs templi. Horam aucem et aliorum operum, vers. 3, 5, nulla præterquàm hiec, memoria. Templum sub hae tempora, munimenti instar fuisse videas in Machabaicis passim. à

3. Putei aquarum : Græc. imminutum est aquarum receptaculum : ( sive plurali numero, imminuta, receptacula) ces quasi maris ambitus, id est, aquarum receptacula (putei , aquæductus, éætera ejusmodi ad lavandi et potandi usum), cüm anteà imminuta essent, hujns pontifieis tempore facta sunt ut mare illud æreum amplissimum in templo collocatum , II Reg. vir, 235.11 Paral. 1v, 2. Alia lectio indicat mare illud æneum factum esse tripliciter majus.

4. Liberavit eam à perditione. Qui Ptolemæum Philopatorem Ægypti regem ; negato à Judæis sanetuarii aditu , extrema intentantem, ac propè jam sævientem , precibus ad Deum fusis sacro loco prohibuit, quo initio regis victorià tumidi fracta superbia, mutataque mens in melius , non modo salvis Judæis et ab omni vi tutis, verüm etiam oppressis, qui eos ad vincula cædemque poscerent. Scriptum Il Mach. antiquo sanè libro, licet non canonico, cap. I, II, VI, VII. Græc. breviüs : qui curam | gessit populi sui à casu, sive ab excidio (liberandi).

Quàm glorificatus est in eon-| 5. Qui prævaluit amplificare civiversatione populi , in egressu do- |tatem , qui adeptus est gloriam in müs velamenti ? conversatione gentis : et ingressum

! domüs et atrii amplificavit.

Quasi stella matutina in medio | 6. Quasi stella matutina in medio nubis : quasi luna plena in die- | nebule , et quasi luna plena in die-

bus. bus suis lucet.

Quasi sol refulgens super tem- | 7. Et quasi sol refulgens, sic ille plum Altissimi : et effulsit in templo Dei.

Quasi arcus refulgens inter nu-| 8. Quasi areus refulgens inter nebes glorie : quasi flos rosarum | bulas glorie, et quasi flos rosarum in diebus vernis, quasi lilia su- | in diebus vernis, et quasi lilia quæ per transitus aqua : quasi ger- |sunt in transitu aque, et quasi thus men Libani in diebus æstatis : |redolens in diebus æstatis.

5. Qui prevaluit : Græc. qui munivit civitatem ad obsidendum : (si obsideri contingeret : )quó etiam quidam referunt antecedentia, nempé Simonem populo eavisse ab excidio; eó quód munimentis additis , urbem difficiliorem oppugnatu fecerit. Sed aliud postulant ipse Simonis res; ipsaque verborum vis; quibus gens non à futuro ac remoto, sed ab imminente exitio liberata fuisse videatur; ex similibus locis Lr, 3, et aliis : praesertim. si attenderis ad antiquam lectionem quam Vulgata secuta sit, cujus vel maximam haberi oportere ralionem, in aliis quoque locis haud paucis vidimus. In conversatione gentis : conversionem intellexit, pro quo proclive librariis conversationem reponere, ut suprà MI11, 24. Quid autem est Simoni obtigisse gloriam : in conversione gentis ? nisi eum claruisse cüm res populi é tranquillo statu in trepidum ac turbidum verterentur, quà in conversione Simonem illustrem habitum etiam sequentia demonstrabunt. Alioquin certum est Simoni obvenisse gloriam ez conversatione gentis, quam dicto audientem , et legi obsequentem semper habuerit. Grac, éy meptiorpowÿ Àmcó, quod etiam verti potest : im circumstantid populi : quà interpretatione ista pars versüsin Græc. sic habebit : Quam glorificatus est in multitudine populi circumstantis , in egressu domus velamenti, id est, cüm stato die ex Levit., xvi, 15, sanctuarium ingressus, ex velamento domüûs templi, id est, ex ipso adyto, rursüs exiret ad multitudinem! cui sequentia congruunt.

6. Quasi stella matutina. Pontificem ex adyti velo, ac templo prodeuntem convenientissimé comparat lucifero inter nebulas exorienti, ac velut noctis vela rumpenti; ceterisque rebus splendidis posteà referendis, vers. 7 et seqq. Conjicere autem datur, Simonem unum prz cæteris, quorum meminissent pontificibus, insigni decore sacris operatum, specie sacerdotio dignà. Sané commemorat pre cæteris cæremoniis ingressum in adytum, quod solus pontifex eo honore polleret. Nec absurdum Simonem in eà cæremonià clariorem visum cæteris, quód is sacri adyti religionem, ac pontificiam prærogativam magnifice defenderit à Ptolemæi conatibus, ut vidimus. Quæ quidem ; recentissiqét memorià, enarrata iis qui viderant, afficere solent animos lanti splendoris dignitatisque memores. bif

7. Quasi sol : Græc. quasi sol refulgens supra templum Altissimi : supra celum qui est Dei sedes, ipso templo repræsentata.

8. Quasi arcus refulgens. Hæc et sequentia pertinent ad commendandas pontificias vestes, colorum varietate, ac splendore gemmarum. Quasi thus redolens. 9. Quasi thus ardens. Pontifices, quód Deo thymiama adolerent, arcamque et tabernaculum et altare, aliaque templi utensilia oleo perlinirent , prodibant et ipsi odoratissimo vapore ac liquore perfusi. Exod. xxx, 30.