PARS I
duiit, ca oportct esse niundilia, ut ipsas quoqiic aninuv extremas imagines purgatashabeant. (S. Dio- ,Nvs., De Eccl. hierarcli., c. 3.)
Quoto illuin in ordine collocabimus ? Qiianlam ab 00 integritatem exigemus? Quanlam religionom?.... Qn;\ denique re non puriorem sancliorcmve esse convenit? (S. Chuysost., lib. vi De saccrd., c. 3, al. 4.)
Eas virtules clerc attribuit Aposlolus, qure ad angelicam penc accedunt puritatera. {Concil. Burdig., ann. \6ii, lit. De ordine.)
Quanta illum vii tule non sua tantum unius, scd et cu'losti priïdiluni esse convenit, oui sorte obtigit ut Chrisli Sponsani colat, ornetque ? (S. Chrïsost., lib. m De sacerdot., c. 4.)
Qui cum Dec versatur, ad niaxiinam simililudineni, quoad ejus ficri potest, elficlum expressumque esse oportet. (S. Dio.nvs. Areopag., epist. 8, Ad Déni op h )
Sectio secusda. — Cur maxitna sanclitas debeat esse in clero ?
[§ I. — Prima ratio : Emiuentia illius status.
Vilissinius computandus est, nisi pnçcellal scienlia et sanctitate, qui est honore praestantior. (i, q. l, c. Vilissimiis.)
Quem a laicorum turbis professionis conditio séparât, turpe est. si vel doinestica conversalio laicum esse convincat. (Peth. Dam.,Z)e communi vita canonic. opusc, in Prsfat.)
Vœ his qui prsesident hominibus, nlsi praesideat eis Deus. (Petr. Blés., De institut, episcop., c. 5.)
Nihil est turpius, quam excellentem esse quenilibet culmine, et despicabilem vilitate ! Quid est enira aliud principatus sine meritorum sublimilale, nisi honoris titulus sine homine? Aul quid est dignitas in indigno, nisi ornamentum in luto? Et ideo cunctos qui sacri ordinis suggeslu eniinent, tantum esceliere oportet merito, quantum gradu. (Salv., lib. II Ad Ecctcs. Catholic.)
Monstruosa res, gradus summus, et animus inûmus. Sedes prima, et vita ima. Lingua magniloqua, et manus otiosa. Sermo multus, et fructus nuUus. Vultiis gravis, et actus levis. Ingens auctoritas, et nutans stabilitas. (S. Bern., lib. ii De consid., C.7.)
Qui loci sui necessitate exigitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. (S. Cre(;or., Pastor., part, ii, c. 5.)
Quod sumus professione , aclione potius quam nomine demonstremus, ut nomen congruat actioni, actio respondeat nomini; ne sit nomen inane crimen immane ; ne sit honor sublimis, et vita deformis; ne sit deifica professio, et illicila actio, etc. (S. Am- BROS., De dignit. sacerdot., c. 2.)
Assumptio religiosi hominis, sponsio est dcvotionis. (Salvian., lib. n Ad Eccl. Catholic.)
Cum in sanctorum numéro sint clerici, necessitatem bene vivendi se assecutos esse sciant, non liccntiam peccandi. [Conc. Senon., ann. 1528.)
- DE SACR. CLERl STATU. 1034
Quanto quis honoris gradu atque dignitate praeslal, tanto Civleris omni virlutum génère débet excelhre, etc. Ideoque clerici, etc. {Conc. Burdigal., ann. 1582.)
Irrcprehensibiles esse convenit quos prscesse necesse est corrigendis, nec quicquam ilU déesse porson;ç, pênes (juam adest Rcligionis summa, subsiantia disciplinai. (Hormisd. Pap., epist. 25.) ^ (I. R.vTio SECUNDA : Ministcria cleri ergaCliristiim.
Sancti ermU Deo suo, et non polluent nomen ejus : incensumenimDomini, et panes Dei sui offcrunt : et ideo sancti erunt. {Levit. \\\, G.)
Yerbum prophète est (Isa. mi. H) : Mnndamini qui fertis vasa Domini ; quanto mundiores esse oportet qui in manibus et corpore portant Chrislum, quibus Apostolus dicit (/ Cor. vi,20) : Glorificate et portateCliristum in corpore vestro. (Petr. Blesens. , epist. 123, -4rf Ricard. Londoncns. episc.)
0 sacerdotesl Si anima cujuslibet jusli sedes est Dei, multo magis sedes et tempkim Dei esse debetis mundum et immaculatum. Si sepulcrum ejus gloriosum est, in quo corpus ejus jacuit cxanime, gloriosiora et digniora esse debent corpora vestra, qu;e, qui a mortuis suscitatus est, quotidie inhabitare dignetur. Si beatus est venter qui novem mensibus Christum portavit, et beala debent esse corda vestra, in quibus sibi hospilium quotidie eligit Filius Dei : Si beata sunt ubera quac parvulus suxit, ita débet esse os beatum quod carnem ejus sumit et sanguinem sugit. Carnes ergo vestras cum timoré ejus configite, et vobis diligenler providetc, ne lingua loquendo, quae vocat de cœlo Filium Dei, contra Dominum loquatur : et ne manus quse intinguntur sanguine Christi, poUuantur sanguine pcccati. (S. AuG., citalus a Molina, lib. De dignit. sacerdot.^ tract. 1, c. 5, § 2.)
Considéra quales manus hscc administrantes esse oporleat ? qualem linguam quae verba illa effundat? qua denique re non puriorem sanctioremque esse conveniat animam, qua; tantum illum, tamque dignumreceperit?(S. Chrïsost., De sacerdot., lib. vi, c. 3, al. 4.)
§ III. — Ratio TERTiA : Officia cleri erga populum.
Non débet lemere ducem se aliis divini luminis praestare is qui non omni statu suo et habitu simillimus Deo evaserit. (S. Dionys., De Eccles. hierarcli.y c. 5, in fin.)
Vita clericorum forma est laicorum, ut illi per ardua justitiœ, tanquam duces pracgrediantur : isti vero tanquam grèges sequantur. (Pku.ipp. abb., De dignit. cleric, c. 2.)
Necesseest ut esse munda studeat manus, quie diluere aliorum sordes curât, ne tacta qu«que dcterius inquinet,sisordidain semens lutum tenet. (S.Greg., Pastor., p. ii,c. 2.)
Cum curain populi electus praesul suscipil, quasi ad œgrum medicus accedit. Si ergo adhuc in ejus corpore passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi properat, qui in facie vulnus portât? (S. GuEG., Pastor., part, i, c. 9.)
iOôo
ŒUVRES COMPLETES DE M. TIIO.NSON.
Si hoino apud honiinem, de quo niiiiinie praesutnit, fieri intercessor erubescil ; qua mente apud Doniinum iiUercessoris lociim pro populo arripit, qui faniiliarem se ejusgrarue esse per vitse meritum iiescil ? aut quomodo ab eo aliis veniam postulat, qui uirum sibi fitplacatus ignorai? (S. Gregor., Pastor., part. 1, c. H.)
Yse flliis irae qui fidèles sese mediatorcs pacis, ul peccata populi comedant, mentiuntur. (S. Bern., De conv. adcleric, c.27.)
Idcirco nos elegit, ut simus quasi luminaria, ut magistri cseterorum eificiamur, ut veluti angeli cum hominibus versemur in terris, etc. Nihil opus esset verbis, si hune in modum \ita nostia sanctitatis luce fulgeret. (S. Chrysost., boni. 10 in I Tim.)
Potior sacerdotis praedicatio, exeuiplum pietatis est. (S. Ambr.)
Perpetuum quoddam prœdicandi genus. {Conc. Trid., sess. 25, c. 1.)
Si viris in plèbe positis et raulierculis ipso sexu infirmioribus, tam perfectam Deus vivendi regulam dédit, quanto utique esse illos perfectiores jubet, a quibus omnes docendi sunt ut possint esse perfecti. (Salvian., lib. Il Ad Eccl. Catliol.)
Débet vitam habere imniaculatam alque compositam, ut omnes in illum et in ejus vitam, veluti in fliquodexemplar excellens, intueantur. (S. Chrysost., hom. 10 in I Tim., cm.)
Aliis exemplo virtutum condimentum csse debent. (Concil. Aquisijran., c. 145.)
Forma facti gregis ex animo. (7 Petr. v, 3.)
Intuentium forma et exemplum esse debent. (In.noc. j, in Cane. Rom., c. 5. — Eugen. III, in Conc. Rhem., c. 2.) (118)
.\RT. n. — De sanelitate cleri, per comparationem
, ad alios status.
Sectio prima. — Sanclitas cleri, per comparationem ad populum.
§ I. — Non débet esse minor sanctitas inclero, quam in populo.
Erubesce, Sidon, ait mare. {Isa. xxiii, 4.) Erubescapt sacerdotes, si sacratioris vitae inveniuntur laici (|ui hujus mundi fluctibus sunt immersi.\ (Petr. Blesi;ns.. Ad saeerdot. instjnod., serin. 59.)
Tollus fainili;c ordo nutabit, si quod requiriturin forpore, non inveniatur in capile. (S. Léo, episl. 82, Ad episc. African.)
In nuUo sit minor, qui cunclis est potior. (S. CiiHYSOST-, hora. De eo qui incidit in lalrones.)...
Qualis erit aedificatio discipuli, si se intelligat magistro esse meliorem ? Unde non soluin cpiscopi , l)resbyteri, autdiaconi, debent magnopereprovidere, ul cunctiim popuiuin oui praesident, conversatione, eerraone et scienlia praicedant, veruin etiara et inlorioris gradus, exorcistye, lectores, a^ditui, acolythi, cl omnes omnino qui domui Dei deserviunt : quia Vfchementer Ecclesiain Cliristi destruit, mcliores esse
laicos quam clericos. (S. Hiefk, in Epist. ad. Tit., cap. II, refertur vin, quaest. 1, c. Qualis.)
§ II. — Non su[(icit œqualis.
Hodie sicut populus, sic sacerdos; sicut tenebne ejus, ita et lumen ejus. (Petr. Blescns., epist. 23.)
Quomodo enimpotesl observari a populo, dispar a multitudine?Quid enim in te miretur, si nihil in te aspiciat, quod ultra se inveniat? Si, quae in se erubescil, in te quem reverendum arbilratur, offendat ? (Origen., lib. I Contra Celsum., S. Ambros., epist. 6, Ad Jren., al., lib. m, episl. 20.)
Nihil in sacerdotibus plebeium requirit Z)eus,'nihil populare, nihil commune cum studio, atque usu, et moribus incondila; mullitudinis. (S. Ambros. , epist. 20.)
Nec sufficere ad salutcm arbilremur, si turbis negligentium, aut quorumlibet indoclorum fidei vel actibus adaequemur, quibus sacris litleris unica est credendi pariter et vivendi régula pr3escripta.( Beda, in Matth., refertur viii, q. 1, c. Finali.)
Aliud est quod ab episcopo requirit Deus, et aliud quod a presbytero, et aliudquod a diacono, et aliud quod a clerico, et aliud quod a laico, vel a singulis quibusque hominibus. (S. Ambr., De dignitat. saeerdot., c. 5.)
Salis videtur absurdum, ut clerici quis prsetendat in ordine speciem, et sœcularium teneat vivendo conversalionera : et quem a laicorum turbis professionis conilitio séparât , lurpe est si vel domestica conversatio laicum esse convincat. (Petr. Dam., Ovusc. de vita communi canonic, inilio.)
§ III. — Débet prœponderare.
Quid interesset inter populum et sacerdotem , si iisdem aslringerentur legibus? Débet prœponderare v'ia sacerdotis, sicut pnieponderat gratia. (S. Am.- BROS., lib. X , epist. 82, Ad Vercellens.)
Emendatiorem esse convenit populo , quem necesse est orare pro populo. (Hormisd. Pap. refertur disl. 61 , c. Non negamus.)
Aut coeteris honestiores, aut fabula omnibus sunl. (S. Bern., lib. IV De consid., c. G.)
Attende quod ex quadain obligatione , quac lue annexa est officio, exigilur a te spirilualium frugum mensura propensior, ut sis devotior in oratione, in Icctione sludiosior, in caslitate cautior, parcior in sobrietale, palientior in duris, in risu rarior, suavior in conversatione, gravior in vultu cl geslu et habiln, moderatior in verbis, profusior in lacrymis , in charitate ferventior. (Petr. Blesens., De institut, episc.)
Sobriam a turbis gravilalem , seriam vitam, et singularc pondus dignitas sibi vindicat sacerdotalis. (S. Ambros., epist. 6, Ad Iren.)
Non solum sit sacerdotis operatio utilis, sed ctiain singularis. (S. Grec., Pastor, part, i, c. 3.)
§ IV. — Multum débet prœponderare.
Sacerdotem oporlet tanio omnibus in rébus iis
(118) Vjrf. plura iid'r. i)arl. ii, cap. De modcsla et excmpluri clericorum conocrsalione.
H)KMA l.LElll.
pra'stare, pro q'uibiis iiUcrcodit, qiianto par est, ut subdilos pnKfectus excellât. (S. Chrysost., De sacerd., lib. vi, c. -i.)
Taniuin débet aotionem populi actio transcendera pnvsulis, quantum distarcsolet a grege vita pastoris. (S. GnEG., Pastor., part, ii, c. 1.)
Is prïeficiatur, cujus coniparatione grex coplcri merilo dicantur. ( Concil. Colon., ann. 1536, p. i, c. 7.)
Prodeant qui longe omnibus prcestant , quique TÏrtuie animi tantum reliquos excellunt , quantum corporis magnitudine Saul Hebnvorum gentem universam excelluit , seu potius multo etiam magis. (S. Chrysost., lib. ii De sacerd., c. 2.)
Eum quippe qui regendos alios suscipit, tanta decet gloria virtutis excellere, ut instar solis, cœteros veluli stellarum igniculos , in suo fulgore obscuret. (S. Chrysost., bom. 10 in 7 T/m., c. m.)
Tantum inter sacerdotem ot quemlibet probuni interesse débet , quantum inter ca^lum et terram dtscriminis est. (S. Isidor. Pelus., lib. ii . epist. 205.)
Clericorum status , quemadmodum laicorum ordini dignitate pnvponitur, sic morum honestate et vita; spectabilitate, ut sidéra in hoc terreno Ecclesiae coelo débet prset'ulgere. {Synod. Massensis., ann. 1626, tit. De cleric. moribus et vita. )
Sectio SECtNPA. — Sanctitas clcri , per comparationem ad statum monasticum.
Htec duo in attentiore Chrislianorum devotione praestantiora esse quis ambigat , clericorum officia , et monachorum instituta? Ista ad comitatem et nioralitatem disciplinata, illa ad abstinentiam assuel'acta atque patientlam. Hîec velut in quodam theatro, illa in secreto. Spectatur ista, illa absconditur. Ideo bonus athleta ait : Spectaculum (acli sumus mundo. ( I Cor. iv, 9.) Et merilo eum mundus spectabat, ut mundus imitaretur. Haec ergo vita instadio, illa in spelunca. Haec adversus confusionem saeculi, illa adversus carnis appetenliam.llaec subjiciens , illa refugiens corporis voluptates. Haec gratior, illa tutior. Haec seipsam regens , illa semetipsam exercens. Utraque tamen se abnegans , ut liât Christi. Haec ergo dimicat , illa se removet. Haec illecebras vincit , illa refugit. Huic mundus triumphat, illi exsulat. Huic mundus crucifigitur, vel ipsa mundo, illi ignoratur. Huic plura tutamenta et ideo major Victoria, illi infrequcntior lapsus, facilior custodia. (S. Ambros., lib. x, epist. 82, Ad Vercellens.)
Per sacrum ordinera aliquis, id est clericus , deputatur ad dignissima mysleria , quibus ipsi Christo servitur in sacramento altaris , ad ipiod requirilur major sanctitas interior, quam requirat etiam religionis status. (S. Thom., 2-2, q. 18i, art. 8, inc.) Monasticus ordo débet sequi sacerdotales ordines, et ad eorum imitalionem ad divina conscendere. (S. Dio>YS., De F.ccles. hierarch., c. 0; S. Thom. 2-2, q. 184, art. 8. in t.)
In cavendisvitiis et amplectendis virtulibus canoiricorum et monachorum distare non débet vita. {Coiicil. .1 (jf H isg )•««., c. 115.)
Quanlo major est presbyter monacho in dignitatis ccdesiasticac privilegio, tanto deterior est in peccato. (Pktr. Dam., Opusc. contra cleric. inteniper., dissert. 1, c. 8.)
Skctio TERTiA. — Sanclilas cleri , per comparatio^ nem ad slatum levilicum.
Homo de semine tuo per [amilias qui habuerit maculam, non offeret panes Dco suo, nec accedet ad minislerimn ejus, etc. {Levit. xxi , 17, 18.)
Sacerdotes qui accedunt ad Dominum sanciificen-tur,nepercutiat eos. [Exod. xix , 22.)
Sanctificabor in iis, quiappropinquant milii. {LeviL, X , 5.)
Umbram habens lex futurorum bonorum , non ip' sam imaginem rerum. {Hebr. x, 1.)
Et cerle valde pracposterum est , si illa nunc denegetur reverentia veritati, quae tune adumbratae del'erebatur imagini. (Petr. Dam., Opusc. de com. vitacanonic, c. 1.)
Ministri lune tabernaculi comedebant manna, proculdubio morituri : in Ecclesia vcro Christi sacramenta percipimus, in a^ternitate victuri. {Ibid.)
Cum lex illa data fueril per servum , Evangelica vero gralia sit coUata per Dominum, necesse est ut aliud a levitis Synagogae , aliud nunc a clericis exigatur Ecclesiae. (Petr. Dam., Opusc. contra cleric. inteinp., dissert. 1, c. 2.)
Proh pudor ! Major a filiis Levi servabatur reverenlia Synagogae, quam nunc a minislris Christi deferatur Ecclesiae. (Petr. Dam,, ibid., c. 4.)
c.\PUT m.
De vocatione.
ART. 1. — De divinœ vocationis necessitate.
Sectio prima. — Vocationis divinœ nécessitas, ex ordinatione Dei dcsumpta.
Quos elegeril Dominus, appropinquabunt ei. {Num. XVI , 5.)
Christus est ostium quo intramus, et ostiarius qui aperit. (S. Auc, tractât. 46 in Jean.)
Nec quisquam sitmit sibi honorem, sed qui vocatur a Dca tanquam Aaron. {Hebr. v, 4.)
Ideo et Aaron sacerdotem ipse elegit, ut non humana cupidilas in eligendo sacerdote pn^ponderarct, sed gralia Dei : non voluntaria oblatio, nec pro» pria assumptio, sed cœleslis vocalio. (S. Ambros., lib. X, epist. 82, Ad Vercellens.)
Sic et Christus non semelipsum clarificavit, ut Powtifex (ieret . sed qui locutus est ad eum, etc. {Hebr. v, 5.)
Quatuor sunl gênera apostolorum. L'num a Deo datum ut Moyses. Alterum per hominem et Deum, ut Josue. Tertium tantum per hominem; sicut his icmporibus favore populi et potestatum in sacerdotium subrogantur. Quarlum autcm geiius, ex se est,
iOùQ
sicut pseudo-proplielae et pseudo aposioli. (S. Isi- DOR/, lib. Il De Ecoles, offlc, c. 5.)
Verbum luum est, Domine : Domns mea , dotnvs oralionis, non intrusionis vocabitur {Mattli. \\\, 15) : Domum luani, Domine, decet sanctiludo, non intriisio. (Petr. Bies., epist. 10.)
Videte vocationcm vestram, ait vocatus Apostokis. (/ Cor. I, 26.) Consideremus et nos, an vocati vcnerimus, et vocati a Deo cujus nimirum h^c vocatio est. (S. Bern., Declam., c. 5.)
Lhiges quemcunque monslraverotxbi. {I Reg. xvi, 3.)
Ita est aliquis sacrilegœ temeritalis ac perdit* mentis, ut putet sine Dei judicio fieri sacerdotem? (S. Cypr., epist. 55, Ad Cornel.)
Eos enim rectores Ecclesia accipil quos Spiritus sanctus praeparavit... et dignatio cœlestis gratise gignit. (S. Léo, serm. 2 In die assumpt. suœ.)
Sectio secl'nd\. — Yocationis divince nécessitas, ex
prœsuînptuosa sese ingerentium lemeritute de-
sumpta.
Ipsi regnaverunt, et non ex me : Principes exstiterunl, et non cognovi. {Ose. vin, 4.)
Ex se-namque et non ex arbitrio summi rectom régnant, qui nullis fulli virtutibus, nequaquam divinitus vocati, sed sua cupidine accensi, cuhnen reginiinis rapiunl polius quam assequunlur. (S. Grec, Paslor., part, i, c. 1.)
Ipsi regnaverunt , et non ex me : principes exstite^ runi , et non vocavi eos. Unde tantus praîlationis ardor? unde ambitionis impudenlia tanta? unde vesania tanta praesumplionis huniana;? Audeatne quis veslrum terreni alicujus reguli, non praecipienie, aut etiam prohibente eo, occupare ministeria , pra;ripere bénéficia, negotia dispensare? Nec tu Deun» putes, quai in magna domo sua a vasis irae aplis in interitum suslinet, approbare? (S. Bern., De convers. ad cleric, c. 27.)
Quid istud temeritatis est, imo quid insanise est? IJbi limor Dei? ubi morlis memoria? Sponsa nec cubiculum, nec cellam ingredi, nisi régi introducenie praisumit : tu irreverenter irruis nec vocatus, nec introductus. (S. Berk., Declam., c. 5.)
Uegnum velleservum crimen est, adiré periculum, icmcritas non timcre. (S. Chrtsoi-OG., serm. 25.)
Sponte se ingerere, absurdum ac turpe est. S. C\'- RiLL. , De adorai, in spir. et verit., lib. ii.)
Non sibi complacet Deus in arrogantcr ordinatis. (S. Ei'HR., De sacerd.)
Propterea nolite fieri imprudentes, sed intelligentes, quœ sit voluHlas Dei. {Eplies. v, 17.)
Sectio terti.v. — Vocalionis divinœ nécessitas, ex-
malis Ecclesiœ provenientibus ver sacerdoles non
vocalos.
Qui twH intrat per ostium in ovile ovium, sed asccndit aliunde, illc fur est et lalro... Ego sum ostium, etc. {Joan. x.)
Fur non venit nisi ut furetur, et niactet, et perdat, {Joan. X, 10.)
Latroneset furcs appellat eos, qui se ullro ad non &ibi (latam dcsup( r graliain oblrudunt. {Comment.
S DE M. TUONSON. '010
in Joan., inter opéra S. Cyril. Alex., in c. x, 10.)
Sane qui non fideliter introivit, neque per Christum, quidni infideliter agat et contra Christum?... Faciet ad quod venit, ut niaciet, utique et disperdat. (S. BE^y., Declam., c. 7.) '
Cathedra pastoralis, et WWs indignis ambientibus cathedra pestilcntise, dum sibi et aliis sunt causa ruiiice. (Petr. Blés., epist. 25 init.)
Non ad officia ecdesiastica, cum eos non vocef Dominus, promovendi : unde oinni capite languido, et omni corde raœrenli, ca;tera membra rigent Ecclesiae Dei. {Conc. Burdigal., ann.1624, tit. De ordine, c. 6, num. 2.)
Ecclesia Christi non habens maculam neque rugo«n, reproba cujuslibet ordinatione fœdatur. (Petr. Dam., Opusc. contra cleric. aulicos, c. 4.)
Nemo deterius Ecclesiam lœdit, quam iidem ipsi infidi fidèles, qui ejus diripcre facultates anhelant (Petr. Dam., opusc. 2 contra cleric. auUc, c. 3.)
Heu, heu^ Domine Deus! quia sunt ipsi in pcrsecutione tua priini, qui videntur in Ecclesia tua primatum diligere, gerere principatum. Arcem Sion occupaverunt , apprehenderunt munitiones, et universam deinceps libère, et potestative tradunt incendiocivitatem... Misera eorum conversatio, plebis tuse miserabilis subversio est. (S. Bern., serm. i In convers. S. Pauli.)
Sectio quarta. — Vocalionis divinœ nécessitas , ex miserando statu eorum qui non vocati se ingerunt.
Vœ filii desertores, dicit Dominus, ut facerelis consilium, et non ex me: et ordircmini telam, et nonper spiritum meum, ut adderetis peccatum super pecco" lum... et os meum non interrogatis. {Isa.xw, 1, 2.)
Usurpatl ausus sacerdotii, sacrificium in sacrilegium, et vitam convertit in mortem. (Petr. Blés., epist., 116, et epist. 139.)
Multo dignius mu) toque rectius erat ut ad carcerem vel catastam pœnalem quam ad sacerdotium traheremini. (Gyldas Sapiens.)
Ozias cum esset cinctus diademale, qnoniam erat justus, elatus est animo... Yolo, inquit, adolere incerisum, quia justus sum... Et continuo effloruit lepra in fronte illius. {II Parai, xxvi, 16, 19.) Ubicunque est imprudentia, illic est ultio. (S. Chrysost., hom. 4 De verb. Isa.)
Superbi illi LevilK Core, Dathan, et Abiron Levitie condemnati sunt, ut posteris daretur exemplum, ne quis pnesumptione superbi spiritus, non sibi a Deo datuin munus Pontificatus invaderet. (Auc, serm. 98 De temp.)
Ipsi regnaverunt, et non ex me : Principes exstiterunt. et non cognovi, etc. Iratus est (uror meus in eos. Usquequo non poterunt emundari? {Ose. viii, 4, 5.)
Quœ nolui, elegistis; propter hoc, hœc dicit Deminus : Ecce servi mcicomedent, et vos esnrietis: Ecce servi mei bibent, et vos sitietis, etc. {Isa. i.xv, 12, 15.)
Sivc vir, sive mulier, non vocatus, interius atrium régis iutraverit, absque uUa cuuclalionc statim inler-
FORMA CLEIU. — TA H S I.
finaïur, nisi forte rex auream vmjntn ad eitm tetenderit pro signo licmentiœ, atque ita possil vivcre. (Estherw, 11.)
Qiiod perlulerunt siipcrbi illi Levit;e Coro, Dathan. et Abiroii qui, Domino non jubonte, sibi sacerdotiuni vindicabanl : hoc pahuntur quicunquc se in episcopalus, aut prosbylcratus, vel diaconatTS olTîciiim... inipudenlcr conantur ingcrere : Quomod* combusli sunl illi in corpore, sic isti exurcntur m». corde. (S. Alg. serm. 98 De temp.)
Omnis plantatio quam non plantavit Pater meus, eradicabitur. {Matth. xv, 13.)
Ego vcro obstupesco, fratres mei dilecti, ad ea, qnx soliti sunt quidam insipicntium audorc, qui in>pudenler ac tcmcre scsc conantur ingerere ad niunus sacerdolii assumendum, liccl non adscili a gralia Christi, ignorantes niiseri quod igiiem et mortem sibi accumulent. (S. Ephr., De sacerd.)
Si quis indigne banc ipsani sacerdolii dignitatem sibi usurpare sit ausus, tenebras sibi exieriores, et judicium absque misericordia conciscit. {Ibid.)
Trahe me post te, ait sponsa. Nunc autem trahit sua quenique voluptas , et odorem turpis lucri seclantcs, quiçslura sestimant pielatem, quorum cerla est damnatio. (S. Berm., Déclara., c. 5.)
ART. II. — De stupenda et miserabili quorundam promotione, qui in ira Dei assumuntur.
Dabo tibi regem inftirore meo. [Ose. xiii, U.)
Ecce ego suscitabo Pustorem in terra, qui derelicta non visitabit, dispersiim non quœret, et contritum non Hinabit, et id quod stat non enutriet, et carnet pinguium comedet. [Zachar. xi, 16.)
Paslorum ssepe imperilia meritis congruit subdilorum : qui quamvis lumen scienliae culpa sua exigente non babeant, districlo lamen Dei judicio agitur, ut pcr eorum ignoriinliam, hi eliara qui sequuntur, offendanl. (S. Grec, Paslor., part, i, c. 1.)
Gradus eminentise, quem in ira Dei fortassis adepli sunt. (Petr. Blés., De instit. episcopi, c. 3.)
Ira est, non gralia, cum quis ponitur super venîum, nuUas habeus radiées in soliditate virtutum. {Ibid.)
Sanctitatem sola conferlDei gratia miserenlis : dignitatem vero ira plerumque et judicium irascentis. (PniLiP. abbas, i)e conlinentia cleric, c. 94.)
ART. III. — De insiifficienti, periculosa et illegitima parenlum vocalioiie.
Vuge quem monstravero tibi. (/ Reg. xvi, 5.)
Quem, ait, monstravero tibi, ilJum unges. Qui sunt
qui ungunt quos non monslral Deus, nisi qui car-
nali affcclu ad Ecclesiarum culmen ordinandos du-
ciint, qui non mérita discernunt, sed personas ac-
cipiunt... Quod suum est, faciunl : quod Dei est,
tdlunt. Dei quidem personam monstrare, est ordi-
naloris pracbcre unctionem. (S. Grec, Exposit. in I
Reg. XVI, lib. vi, c. 3.)
Exlraneus de alia tribu cligilur Jésus, ut scire-
mus principalum in populos non sanguini deferen-
dumcsse, sed vilac. (IIieron., in Episl. adTit., c. i, 5.)
- DE SACR. CLERI STATU. îO^i
Non quod caro et sanguis creavit, eligilur, etc* (S. Léo, serm. 2 In annivers. assumpt. suœ.)
Quos dignos et idoneos divina probat electio ; sectmdum vit;e, non generis meritum. (Cypr., Serm. de uuct. clirismatis.)
Accessit ad eum mater filiorum Zebedœi, adorans et pctens... et ait : Die nt, etc. {Matth. xx, 20.)
Maires corpora nalorum suorum amant, animas autem conlemnunl: Desiderant illos valere in saeculo isto, et non curant quid sint passuri in alio... ut oslendant quia corporum sunt parentes, et non ani- U)arum. (S. Chrvsost., hom. 35, Op. imp. in Matth.)
In nulla re profecto magis élaborant hujus Sc-eculi homines, quam ut fdii, prœcipue déformes , ei ad s;ccularia negolia inepti, in sortem Domini assumanlur, in bénéficia certe, non ad officia ecclesiastica, quacunque ratione, cum non eos vocet Dominus, promovendi. {Concil. Rurdig., ann. 1G24, c. 6, De ordine, num. 2.)
Scholares pucri et impubères adolescentuli , ob sanguinis dignitatem promoventur ad ecclesiaslicas dignitates ; et de sub ferula transferuntur ad principandum presbyteris, etc. (S. Bern.. Declam.,c. 5.)
ART. lY. — De verœ vocationis indiciis.
Sectio prima. — Quodquœdam sint vocationis indicia.
Si quisvocaverit nos in honorem cleri, convenire
velim conscientias singulorum. (S. Bern., Declam.,
Ipsum minislerium sanctificalionis sanctum est, imo sanctissimum : ad sancla vero vel sanciissima neminem fas est unquam ingredi, nisi aliqua pra;significatione prseparatum. (Glillelm., Paris., De sacrant, ordinis, c. 2.)
Sectio secuxda. — Quœnam sint verœ vocationis indicia ?
§ I. — Indicium PRiMUM : Innocentia vîtœ.
Oportet episcopnm irreprehensibilem esse. {I Tim. Jii, 2.) Sint crimine. {Tit. i, 7.)
Non eo lantum tempore, quo ordinandus est, sine uUo crimine sit, et prjîterilas culpas nova conversalione dilueril; sed ex eo tempore quo in Christo renatus est , nulla peccati conscienlia remordeatujr. Quomodo enim potest praeses Ecclesisc auferre malum de medio ejus, qui in deliclo simili corruerit? Aut qua libertale corripere peccantem , cum lacitus sibi ipse respondeat, eadera admisisse quœ corripil. (S. Hier., in Tit., c. i.)
Si adversus aliquem fidelera aliqua accusatio inlendatur, vel fornicationis , vel adulterii , vel alicujus allerius prohibita; actionis, et conviclus fuerit , ad clerum ne promoveatur. {Can. apost., tan. 60.)
Quicunque ex lapsis ordinali.... cum compertum fuerit, dcponantur. {Concil. ISicœn. i , can. 10.)
Qui confessi sunt peccala sua Ecclesiasticus
ordo non rccipit. {Concil. Mcœn. i , can. 9.)
Si aliquod peccalum, quod anim;c noccat, invenluin fucril in ca pcrsnna, cl convincitur, duobus vel
lOiô
tribus testibus , cessabit a clero qui hujusmodi est. (Concil. Nicœn. i, can. 2.)
Ex [jOenileniibus, quamvis sit bonus, clericus non ofdinelur. [Concil. Cartliag. iv, c. C8 ; Agatli., c. 45.)
Hi qui ex pœnitentibus sunl , ad sacros ordines aspirare nonaudeant. (Hilar. Papa, in Sijnod. Rom., c. 3.)
Posl pœniludinem ac rc-conciliationem , nulli unquain laico liceat honorem clericatus adipiscL : quia quamvis sinl omnium peccatorum contagione mundati , nuUa tamen debent gerendorum sacramenlorum instrumpnla suscipere, qui dudum fuerint vasa vitiorum. (SiRic, Papa, epist. \, c. 14.)
Ubi pœnilentiae remedium necessarium est, illic ordinationis honorem habcre non posse decernimus. (Inxoc. 1, epist. 22, c. 3.)
Si quis etiam de religioso proposito... ad cléricale munus accédât ; in primis ejus vita praeteritis acta temporibus inquiralur, si nullo gravi facinore probatur infectus.... si publicam pœnilentiara non gessit, etc. (Gelas., epist. 1, c, 14.)
Ita âge et vive.... ut clericus esse merearis,et adolescentiam nulla sorde commacules : ut ad aitare Christi , quasi de thalamo virgo, procédas. (S. Hier., Ad Rusticum , epist. 4.)
Apostolus Paulus quando elegit ordinandos vel presbyteros , vel diaconos , et quicunque ordinandus est ad pra;posituram Ecclesiaî, non ait: Si quis sine peccato est. Hoc enim si diccret , omnis homo reprobaretur, et nuUus ordinaretur. Sed ait : Sine crimine , sicuti est homicidium , adulterium, aut aliqua immunditia fornicationis, furtum , fraus, sacrilegium, et cœtera hujusmodi. Crimen autem est grave peccatum accusatione et damnatione dignissimum. Quolibet itaque horum implicatus ordinari non débet; vel si jam ordinatus , ante tempus , vel si post tempus su» ordinationis aliquid éorum admisisse convincitur, suscepti gradus olficio privabitur. (S. AuG., tract. 41 inJoan., ad cap. viii refertur, dist. 81, c. Apostolus.)
Me autem propter innocentiam suscepisti. {Psal. XL, 15.)
E(jo autem in innocentia mea ingressus sum. In ecclcsiis benedicam te, Domine. (Psal. xxv, 11, 12.)
Elegit sacerdotes sine macula voluntalem habentcs in lege Dei. (I Macliab. iv, 42.)
Quis ascendet in mo7item Domini, aut quis stabit in .oco sancto ejus? Innocens manibus et mundo corde. {Psal. XXIII, 3, 4.)
Errant qui putant Domini sacerdotes post lapsum, si condignam egerint pœnitenliam, Domino niini- .slrare non posse, et suis honoribus frui, si bonain deiiiceps vitam duxerint, et suum sacordotium digne custodierinl. (Calixt. Papa, epist. 2, Ad omncs episc. GalL, c. 6.)
V;c minislris infidclibus, qui necdum reconciliali, rconcilialionis î'ienai negolia, quasi homincs, qui justiliani leccrinl, apprchcndunl. Vie filiis ir.o, qui
se ministres gratis prohtcnlur. V« filiis irœ, qui pacificorum sibi usurpare gradus et nomina non verentur. Vue filiis irai, qui fidèles sese mediatores pacis, ut peccata populi comedant, mentiuntur. Vae qui ambulantes in carne, Deo placere non possunt, et placare velle praesumunt. (S. Berm., De convers. ad cleric, cap. 27.)
Non sunt promovendi ad regimen Ecclesiae qui adhuc viliis subjacent. Neque enim quisque praeficitur, ut subdilorum culpas corrigat, et ipse vitiis serviat, et.c. Reatum quippe culpae geminat, si quis cum culpa ad sacerdotale culmen aspirât. (S. Isid., lib. m De summo bono, c. 34.
Ut sit quisque vere sacerdos, oportet ut, non solum sacramento, sed justilia quoque indualur. (S. Ai^'G., lib. I, q. 1, c. Dominus.)
Horreo, fateor; sic enim tibi, ut mihi loqui debeo quod sentio ; horreo, inquam, considerans unde et quo vocaris : praesertim cum nullum intercurrent pœnitentia; tempus, per quod ulcunque periculosissimus hujuscemodi transitus fiat. El quidem rectus ordo requirit, ut prius propriam, deinde aliénas eu rare studeas conscientias. (S. Bern., epist. 8, Ad Brunon. arcliiepiscop. Colon, electum.)
§ II. — Inuicium seclndum : Idoneitas seu aptitude ad munia ecclesiastica.
Ego sum ostium. Docet scipsum esse principatus doctorem, etc. Cum janua sit sacrai acdivinae .nloe, admittet idoneum ac habilem, et ci qui talis non est, aditum ad intcriora intercludet. {Comment, in Joan. lib. VI, inter Opéra S. Cyrill. Alex., in c. x, 7.)
Idoneos nos fecit ministros JSovi Testamenti, non lil~ tera, sed spiritu. {II Cor. ni, 6.)
Solura idoneos (èTïi-ufjôsiou;) admovet rerum gubernaculis. (Id., Comment, in Joan., \, 8.)
Episcope, elige adjutores tuos... quos ex cuncto populo maxime dignos probaris, et faciles ad vexaliones et molestias in usus ininisterii sustinendas. (S. Clem., Constit. apost., lib. m, c. 15.)
Mihi quidem videtur audax et temerarius, si quis ea sibi sumat, quai sunt propria sacerdoluni, neque metu et pudore a divinorum tractatione pneler cajiluni ac meritum deterretur, etc. INon est iste sacerdos, non est : sed inimicus, fallax, irrisor sui, lupusque in gregcm Domini ovina pelle arinatus. (S. DiONvs. Areop., epist. 8, Ad Demopli.)
Quos dignos et idoneos divina probat electio..: slatuit sacerdotes. (S. Cyi'r., Serm. de uncl. clirismat.)
Nulli tonsura detur nisi idonco. {Statut, sijnod. Ecc.lcs. Rom., ann. 650.)
lliiusquisque suum noril ingenium, cl ad id se ap- Itlicel, quod sibi aptum elcgerit... Et cum alius (lislinguendu; lectioni aptior sit; alius psaimo gralior ; alius exorci/.andis, qui iiialo laboraiit spiritu, sollicilior ; alius sacrario opporlunior iiabetur... (|iiid nii(|uc congruat , id ollicii deputet. Quo eleiiiiii unumquem<iue suum ducit iiigrniuin, aut (|iiod ofli-
iOih
FORMA CLERI
PARS i.
ciuin decet, id majore iniplot gratia. (S. Ambros., lib. 1 Offic, c. 44.)
Ne temerare sacra regimina, qiiisquis his impar est, audeat. ot pcr concupiscentiam cuhninis, duc-alum suscipial perdilionis. (S. Grec, Paslor. part. I, c. 5.)
§ m. — I.NDicuM TERTiUM : Propri't episcopi assumptio.
Dicit domimis vineœ procuratori suo : ^'oca operarios. (Matllt. xx, 8.)
Sicut non est procuralor nisi conslitutns ab ipso Domino litis seu causse : iia non est sacerdos procuralor Eoclesia\ quantum ad interpollendi oflicium, nisi ab Ecclesia coustilutus... ÎSunlium non facit deportalio lillorarum, sed missio. Virlus et fortitudo bellica non facit militem, sed adscriptio ducis et instilutio : Nec potestas super dccem milites decurionera, sed ipsa principis eleclio et constitulio. fCriLLEL., Paris., De sacram. ordinis, c. 4.)
Nullus débet ordinari qui judicio sui episcopi non sit ulilis aut necessarius suis Ecclesiis. {Concil. Trident., sess. 23, c. 16, De reform.)
Sanciam graduum ad quos promovendi sunt et noniinum ordinandorum signationem poptifex proclamât , hoc mysterio signante, quod pontifex Dei amans, interpres sit divinœ electionis ; qui non ex favore proprio, eos qui ordinandi sunt ad divinam ordinationem adducat, sed a Deo impulsas. (S. DiONYS., De Eccles. Inerarch., c. 5.)
Sacerdotis dignilas magna est, et quae rêvera di- \ina sententia comprobanda sit, ut quis ea dignus adducalur in médium. lia et pridem ficbat ; ita nunc quoque fit, quoties absque humana passione hujusmodi elecliones celebramus. Quam nihil omnino saîculare, nihil temporale intuentes, neque ad graliam neque ad odium facimus. (S. Chr\sost., hom. 5 in I Tint., c. i.)
Sicut arbores non soient temere esse positse, aut bue illucque projectîc, sed suislocis et ordine dispositaî ; sic clerici non debent temere huic se sacramento ordinis inferre, atque arroganter vineam Domini iugredi ; sed oportet eos esse plantatos ab cpiscopQ, per legilimam manuum impositionem ; atque ad illud munus electos et vocatos a Domino tanquam Aaron. {Arcliicpiscopalc Bononiens., p. m, Serm. de sacram. ord.)
§ IV. — Indicilm qlartl'm : Intenlionis rectitude. I. — Non ob temporale commodum. •
Quo affecta ac proposito accédant ordinandi, videndum, accurateque investigandum est : Num videlicet Dei causa tantum, an poliussuae commoditatis gratia ad ordines capescendos aspirent, quacrentes quae sua sunt, non quce .lesu Christi ? Quid est enim sua quairere, et non qua; Christi sunt? Nisi cum taies non gratis Deum diligunt, nou Deum propter Deum qu.xrunt, temporalia commoda seqaentes, lucris inhiantes, honores ab hominibus cxpetentes. Quisquis ergo talis est, îion Dei fiHus, nec ovili Christi idoneus
pastor futurus, sed mercenarius est. [Concil. Colon., ann. 1556, p. i, c. 21.)
Qu;erilis me, non quia vidistis signa, sed qnia ex panibus meis manducaslis et saturati estis. Per eorum personam Dominus illos intra sanctam Ecclesiam dotestatur, qui per sacros ordines ad Dominum propinquantes, non eisdem ordinibus virlutum mérita, sed subsidia vit?e prœsentis exquirunt, nec cogitant qui vivendo imitari debeant, sed qua; compendia percipiendo satientur. (S. Grec, Moral., lib. xxiii, c. 17.)
Tanquam non virtutis exemplum, sed victus parandi occasionem et subsidium, hune ordinem esse judicantes. (S. Grec Naz,, orat. 1.)
Ipsi regnaverunt, et non ex me ; principes exstiterunt, et ego non vocavi eos. {Ose. vin. 4.) Univcrsos si quidem in ordinibus ecclesiasticis, caelerisque ad sanctuarium pertinentibus, honorem quaerentes proprium, aut divitias seu corporis voluptalem, postremo quae sua sunt, non quce Jesu Christi ; manifeste prorsus et indubitanler, non ea qua; Deus est charitas, sed aliéna a Deo, et qua; omnium raalorum radixcupiditasintroducit. (S. Bern., Déclamât. ^ c. 5.)
Si gradus ecclesiasticos eo quserit animo, eoque intuitu, ut hujus vit* habeatnecessaria, evangelizat ut manducet, et perverso nimis ordine cœlestibus lerrena mercatur. {Ibid.)
Quam certe dignius ampliusque consentaneum rationi, ut pro carnali victu carnalia magis opéra et negotia exerceret, nec fieret inversor rerum, aut inhonoraret ministerium suum. {Ibid.)
Hodic in promotione quorumdam prima qurestio est, qua; sit summa redituum, non qua; sit conversatio subjectorum : verumtamen Deus non irridetur. (Petr. Blesens., epist. 15, Ad episc. Carnot. electum.)
Obsecro itaque, et repetens iterum iterumque nionebo, ne officium clericatus gentis antiquse militiae putes, id est, ne lucra sœculi in Christi qua;ras mililia. Ne plus habeas quam quaiido clericus esse coepisti; et dicatur tibi : Cleri eorum non proderunteis. Nonnulli enim sunt ditiores monachi, quam fuerunt saîculares, et clerici, qui possideant opes sub Christo paupere, quas sub locuplete ac fallace diabolo non habuerunt : ut suspiret eos Ecclesia divites, quos mundus tenuit ante mendicos. (S. Hier., epist. 2, Ad Nepolian.)
H. — Non propLer honores, aul otium.
ISon liabitavit in medio domus meœ, qui facit superbiam. {Psal. c.)
Non aliter quam profanos magistratus et banc affectamus dignitatem : nimirum ut glorificemur et honoremur apud homines, perdimur apud Deum. (8. CiiRYSOST., hom. 3 in Acta.)
Impossibile est ut ex amara radiée ambitionis, suavis fructus prodeat charitalis. (S. Bern., De convers. ad cleric, c. 30.)
Si altiorem, qua.n meliorcni esse delcclal, not
prsemium, sed prœcipUiiim exspectamus. (S. Ber>.,
episi, 27, Ad Ardution.)
Qualera, oro, fructum potest producere corrupla radix, mens cupida honoris, aviditate dominandi accensa?Nec Dei gratia u quaerere, neque proximoriim valet «tililatibus insistere : humana et divina gloria simul stare nequeunl. Quamobrem propriam negligat, qui illain condiloris concupiscit. (S. Lau- BKNT. JusTiM.vN., De coniplancl. Christian, pcrfect., circa med.)
Et ipse dédit quobdam qnidem apostolos, quosdam ttutem proplietas, alios vero evamjelistas, alios etiam pastores el doctores, ad consummationem sanctorum, in opus ministerii, in œdificationem corporis Cliristi. {Ephes. IV, H, 12.)
Ille ad ovile ovium inlrat per ostium, qui culmen reginiinis ad officium portandi oneris suscipit, non ad appetitum gloriae eltransitorii honoris, (S. Greg., hb. vu, epist. 48.)
Non propter laborem operis desiderant episcopâtum; sed propler quietem, dicentes cum diabolo: {ha. XIV, 15.) Ascetidam in cœlum, super astra cœli exaltabo solium meum,sedeboin monte testamenti ; in que notatur appetitus quietis et dignitalis. (Hugo Card,, in I Tim. m.)
0 impudicus et impudens! millia millium minislrabantei, el decies centena millia assislebant ei; et aliis stantibus, solus sedere praesumis? (S. Bern., apud Hugon. card., ibid.)
Curritur in clcro passim ab omni œtate, et ordine 4> doclis pariter et indoclis ad ecclesiasticas curas, lanquam sine curis jam quisque victurus sit, cum ad curas porvenerit. (S. Ber5., epist. 42, Ad Henric. Senon., c. 7.)
111. — Sed propter Dei cultum, animarum salutem, el minislerium Ecclesiae.
Yerus altaris minister Deo, non sibi nalus. (S. Am- BROS., in Psal. cxviii, octon. 8.)
Prima tonsura non inilientur.... de quibus probabilis conjectura non sit, eos non sœcularis judicii fuglendi fraude, sed ulDeo Qdelem cullum praestent, hoc vitae gonus elegisse. {Concil Trid., sess. 23, 1)e reformai., c. 4.)
Nemo débet ad hoc ficri clericus, ut serviat voluptati, sludeat curiositali, inhiet ambition!, née aliud qua'ral, nisi ut Dcum iKcreditalc possidcat quem elegit, et a quo eleclus est, quarido in clcricum assumptus est... L'nde qui per clericalus oflicium aliud quicrit quam Deum, nec a Deo eleclus est, nec Deum elegit, qui in sorte sua croaluram Creatori, aut pr*posuit, aul ;cquiparavit. (\vo Carnol., Serm. de excellent, sarror. ord. Pontifie. liom. vetîis, in Exhort. ad lonsuiam.)
Quo affectu ac proposito accédant ordinandi, vidfMidum accuraleque invcsligandum ; num vidclicet Dei causa lantun». {Concil. Col., ann. 155G, pari, i, c. 2.)
Quis ea inlcnlione gradus ecclcsiaslicos et minibicria bancluarii qu.cril, imoquacrilur (quxri ncmpc
quam quaerere ipse debuerat) ut sine curis sœculi in sanclimonia cordis el corporis illuminandus accédai ad Dominum, el suani pariter ac proximorum operetur salutem, oralionis studio, dedilus, cl verbo prsedicationis? (S. Bern., Déclamât., cap. 5.)
Sane non honor, aut quaestus débet esse ordinis occasio, sed Chrisli charilas et animae salus. (Petr. Blés., epist. 123, Ad Richard, episc. Londun.)
Qui sacerdolio iniliandus est, non alio alTectu accedere débet, quam ad submillendos humeros non
dignilati externaî, sed magis publico muneri, vice Chrisli in Ecclesia gerendo. [Enchirid., in conc. provinc. Colon, edit. sub Herm. episc, ann. 1556, tit. De sacr. ordin., ad fin.)
Qui alio affectu sacros ordines ambiuut, etc., hos Scripluranon mitti, sed suo nomine venire dicit; ac lupos, fures etlatrones appellat, qui non intrantper ostiura, sed aliunde ascendunt, maximi criminis rei, quod ingens ullio tandem ccrlo certius subsequelur. {Ibid.)
% V. I.VDiciiM QUiNTUM. — Inculpatus ingressusl