V. — Superioribus et directoribus
Quibus non est gubernatio, décidant ut folia : Salas autem in multo concilio. {Prov. xi, 1-4.) ISon dicit, in multo concilio, quasi velit ut unumquc«nque quis consulat, sed ut in omnibus eum consulat, cui plenissimam adhibere débet fidera. (S. Doroth., doct. S.)
Quicunque rêvera voluntatem Dei addiscere volunt, patrum animas summa cordis humilitate, et sine cogitationum hœsitatione interrogent. (S. Cli- MAC, grad. 26, c. 4.)
Obsecro vos, nolite scqui cordis vestri judicium ; nolite abundare in sensu vestro, ne vos tanquaui rudes adhuc versutus ille venator decipiat. Nam silvestribus illiset beslialibus bestiis [sœculares homines loquor) apertos satis ex-pandit laqueos, utpote quos facile capicndos esse non dubitat. Vobis autem qui tanquam prudentiores... subtiliores occultai laqueos, et callidiora fraudis suiie argumenta conquirit. Unde, obsecro vos, humiliamini sub potenii manu Dei Pastoris vestri, et eorum acquiescite consiliis, qui melius norunt venatoris illius versulias, edocti diuturno longi lemporis exercitio, et crebris experimentis tam in se, quam in muliis. (S, Bern., serm. 5 in psal. xc, 1, Qui habitat.)
ART. VI. — De modo obtemperandi divinœ vocationi, per supradicta indicia et média manifestutœ.
Sectio prima. — Prompte.
§ I. — Sine ulteriori consultatione,
Quantos enim mundi sapientia maledicta supplantât, et conceptum in eis exstinguit spiritum, quem voluerat Dominus vehcmenter accendi ! Noli, inquit, prsecipitanier agore, diu considéra, diligentius intuere. Magnum est quod proponis, et opus habens multa delibcratione. Experire quid possis, amicos consule, ne post factum pœniterc contingat : haec
405o OEUVRES COMPLETES DE M. TRONSON
sapientiamnndi teirena, animalis, diabolioa, iniinica salutis, siifforatrix vit*, nialer Icpiiiilatis, quae solet Deo vomitiim provocare. (S. Deux., Declam., c. 11.)
Cuni a Deo verbnm esse non dubiles, quid opus est deliberatione ? Yoeat niagni consilii Angclus, quid aliéna consilia pruestolaris? Quis enini fidelior, quisve sapicntior illo? Deduc me. Domine, et deducar : fortior esto etinvalesce. (Ibid.)
Amicos consulat, qui non legit : Jnimici hominis domestici ejus. [Matlli. x, 56.] {Ibid.)
Vihi certa est Domini voluntas, omnino nostra sequatur. (S. Bern., serm. Quomodo voluntas nostra tripliciter subjici debeat.)
§ II. — Sine dilatione vel minima.
Novi quaenam sint quae oportet fieri cite. Ab ore putei gebennse eripior; et inducias petam, et rctardabor, et cunctabor exire si forte intérim fiât aliquid. Abscondi ignem in sinu meo, et exusto jam lalere, jam nudatis visceribus, jam sanie defluenle, diu mibi et deliberandum est an exspergiscar, an excutiani, an ab'iciam illum? (S. Bern., Declam. c. 11.)
Magnum omnino estquod offerlur; sed eo utique libentius et festinantius suscipiendum, et obviis arripiendum manibus cum fervore et bilaritate. {Ibid.)
Probet autem se ipsum, qui de propria virtute priEsnmit; nam divina omnino probata est. {Ibid.)
Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te, etc. Dignum plane apostolica fide et devotione verbum, etc. Vere Simon, vere obediens in audil'one auris, sine pacti conventione : ad unius enim jussionis vocem Petrus et Andréas, relictis omnibus, secuti sunt Redemptorem. {Ibid.)
Velociler currit sermo Dei, et velocem habere desiderat scquenlcm... Fidelis obediens nescit moras, fugit erastinum, ignorât tarditatem, prseripit praccipientem : parât oculos visui, aures auditui, linguam voei, manus operi, itineri pedes; lotum se coliigit, ut impcrantis colligat voluntatem. (S. Bern., Scrm. de virtute obed. et ejus (jradibus.)
Sectio secunda. — Ilumiliter.
Non perlinaciler recusare, sed inviliis obedire.'
Humililas, si ca^leris quoquc virtutibus cingitur, tune anle Dei oculos vera est, cum ad respucndum lioc quod viriliter snbire pnttcipitur, pertinax non est. (8. Grec, Pustor., part. r,c. G.)
Vere humiles cum sibi rogiminis culmen iniporatur, si jam donis pryevcntus est quibus'ct aliis pnesit, et ex corde débet fugcre et invitus obedire. (S. Greg., Paslor., part, i, c. G.)
Ne aut non purgatus adiré quisquc minisleria sacra audeat, aut quem superna gratia eligit, sub liiimilitatis specie superbe contradicat. (S. Grec, Paslor., part. I, c. 7.)
Moyses utrumqtie miro opère cxplmil, qui pneosse tniitai mullitudini et nolnlt, et obedivil. Supcritus enim fortassc essct. si ducatum plobis innumcne
sine irepidalione susciperel : et rursum superbu;; exsisteret, S' auctoris imperio obedire recusarct. {Ibid.)
Utrobique ergo humilis, utrobique Moyses subjectus : et pra;essc populis semetipsum metiendo noluit, et tamen de imperanlis viribus pracsumendo consensit. {Ibid.)
Si quam operam vestram mater Ecclesia desideraverit, nec elatione avida suscipiatis, nec blandiente desidia respuatis ; sed mili corde obtemperetis Deo. (S. Auc, epist. 81.)
Virtutibus pollens coactus ad regimen veniat : virtutibus vacuus, nec coactus accédât. (S. Grec, Pastor., part, i, c. 9.)
Sectio tertia. — Confidenler.
Elsi necessarium est trepidare de merito, religiosum est tamen gaudere de dono : quoniam qui honoris est auctor, ipse mihi fiet administrationis adjutor ; et ne sub magnitudine gratis succumbat intirmus, dabitvirtutem, qui contulil dignitatem. (S. Léo» serm. 1 In die assutnplionis suœ.)
Respicicns ad exiguitalis meae tenuitatem, et ad suscepti muneris magnitudinem , etiam ego illud propheticum debeo proclamare : Domine, audivi auditum tuiim et timui ; consideravi opéra tua, et e.xpavi. {Habac. m, 1, 2.) Quid enim tam insoiitnm, tam pavendum, quam labor fragili, sublimitas buniili, dignitas non merenti ? Et tamen non desperamus neque deficimus, quia non de nobis, sed de illo prsesumimns qui operatur in nobis. {Ibid.)
ART. VIL — De modo reparandi defectuni divinœ vocationis in clericis non vocatis.
Sectio prima. — Secessus.
Beato Grcgorio teste, qni in ovile ovium, non per ostium sed aliunde ascendit, ad «ternae salutis bravium in vanum se fatigat, nisi honorem in quo deliquit, ponilus derelinquat. (Petr. Blés., epist. 44, Ad Arnnlpli. Lexoviens. episcop.)
Dicitur quod ab adolescenlia cœpistis ecclcsiasticos honores olfaccre. . . . Currite ergo ad conscienlias vestrae teslimonium, et si inveneritis vos minus canonicum habuisse iiigressum , sitis solliciti de egressu, nam hic resignatio habct locum. {Ibid.)
Sancta et saUibris est cogitatio facta de opiscopatus cessione, privatam eligere vitam, si recolitis conscientiam vestram, jam dictai promotionis obtentu fuisse vel in modico vulneratam. {Ibid.)
Qui commisit prohibita, sibimet abscindcre débet ctiam concessa. {S. Grec, hom. 54 in Evang.)
Sectio secunda. — Panitentic.
Etiam pravissimi criminis reis, si ex toto corde... pœ.'iitcntiam gérant, saciamenti cœlestis refundcnda gratia. (S. Amrros. lib. ii De pœnit., cap. 3.)
Tanta est pœnitontia; medicina, ut miitarc vidoatur Deus suam seiitontiam. {Ibid., cap. 6.)
0 Pœnitcntia, tpia! statum restauras, honorcm rénovas, lidiiciain d:is, graliain abuiidanliorem rcfun dis! (S. CimvsosT.,Sc'rHj. de pœnit.)
iO.=>7 FORMA CLERI. — PART, I.
QwMu magna tleliqniiiuis, laiu grandiler doneanms. Allô vulncri diligens et longa mcdicina non desit : Pœniientia criniine nùiior non sit. (S. Cypr., De Inpsis.)
Redi ad conscientiani luam, et exige de te pœnas, crticia teipsuin. . . Sacrificium Dco spirilus contribulatus, cor contritum ei hnnùliatum Deus non spernit. Humilia cor tuum, conlere cor tuum, crucia cor liiuni, et tu teipsum eniendabisin niiscricordia. (S. Alt.., in psal. cxl.)
Sec.tio tertia. — Bona opéra.
Satagite ut per botta opéra ccrlam vestram vocaliotietu et electioneiti faciatis. (II Petr. i, 10.)
Bonas fac de cietero vias tuas et studia tua, et ministerium sanctum. Si vitic sanctitas non prœcessit, scquatur sallem. (S. Bern., epist. 27, Ad Ardiit. episcop. Ceben. electiivi.)
Praîcinge sicut virlumbos tuos, bonas facito deinceps vias tuas, et studia tua, quatenus novissima tua antiqua sopiant, et delicta juventutis tuae deleat vespertina correctio. (lo., Ibid., epist. 28.)
Et facta tua, et studia tua, in nullo prorsus visa sunt l)uic convenire olficio. Quid lamen ? Non potest Deus de lapide hoc suscitare filium Abrahsf, ? Non potest facere Deus ut quic praeire debuerant bona. Tel subsequantur ? [ibid.)
Sic i.e praepara, sic lege, sic slude, sic vive, sic loqueie et exhortare , ut voceris a Deo tanquani Aaronquem elegit ipsum. (Petr. Blés., epist , 140, Ad Petr. cleric. régis Anyliœ.)
CAPLT IV.
De probatiotie ante ordines.
A.RT. I. — Prcevia coiisideratio necessaria.
Sectio primv. — Quanlttm necessaria prœvia coiisideratio.
Pensandum valde est ad culmen quisque regiminis qualiter veniat : atque ad hoc rite perveniens, qualiter vivat : et bene vivons, qualiter doceat : et recte doccns, infirmitatem suam quolidie quanta valet consideralionc cognoscat. (S. Grec, Pastor., prolog.)
Cum multi etiam interdum inhabiles et indigni, non vûcati sancta Dei vocalione, sed potius satanai dolis decepti, prsetextu devotionis et pietatis, rem quidera sacram et divinum niunus, intempestive lamen et inordinate affectantes, scu temporale aliquod commodum vel lucrum sibi proponentcs, vel niniia simplicitate et imperitia, malitiavc aut fraude ad suscipiendum clcricalem caracterem, aliosque ordines lemcre se ingérant. Debent se episcopi palerna charilate et prudentia eorum saluti qui s;epe ncsciunt quid pelant, melius etiam quam ipsimet postulant et salubrius consulcre, nec tam quid flagilent, quara quid expédiai, considerarc. (Sixxcs V
— DE SACR CLERI STATU. inSS
Papa, in buUa Contra clericos maie promotos, édita ann. 1588.)
Sectio secunda. — Ctir illa prœvia consideratio necessaria ?
% I. — Ob sublimitatetn stattts.
Magna sublimitas raagnam débet habere cautclam ; honor grandis, grandiori débet soUicitudine circumvallari. (S. Ambros. , De dignit. sacerdot.^ c. 3.)
Prius discile quid quycralis, ne dum vosmctipsos metiri nogligclis, tanto fœdior vcslra rcprehensibilitas apparoat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce fcstinalis. (S. Grec, Pastor., part, i, c. 8.)
Curritur passim ad sacros ordines, et reverenda ipsis quoque spiritibus angelicis m+nistcria homines apprchendunt sine reverentia, sine consideralione. (S. Bern., De convers. ad cleric, c. 29.)
§ II- — iVe indignas aut insufficiens accédai.
Ipse qui ordinatus est, dicere non potest se sibi ut et aliis fuisse incognitum : sicut ergo is graviori supplicio puniendus est, quam illi a quibus ascitus, productusquc est, ita débet sui ipse accuralius quam illi periculum facere. (S. Curysost., lib. iv De sacerdot., cap. 2.)
Quisquis sacerdotium non ad elationis pompam. sed ad utilitatem adipisci desiderat, prius vires suas cum hoc, quod subilurus est, onere metiatur, ut si impar est, abstineat; et ad id cum metu, etiam cui se sufficere existimat, accédât. (S. Grec, lib. vu, epist. 110, al. 112.)
Qui rcgimen sacerdoiii contendit appetere ; anle in se discutiat, si vita honori sit congrua : quod si non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur, accédât. Realum quippe culpie geminal, si quis cun> culpa ad sacerdotale culmen aspirai. (S. Isidor. Hispal., lib. II! Sentent., c. 54; apud Conc. Aquisgran., c. 15, ann. 8iG.)
Ante, juxta consilium Salvatoris, sedisse debuil; ante a;stimasse opus, metiri vires, pondérasse sapienliam, mérita comparasse, sumplus computasse virlulum. (S. BERN.,Ub. ii De considérât., c. 6.) § m. — Ob periculum infelicis exitus aut aposlasiff.
Quis ex vobis voletts turrim œdificare, non prius sedetts coinputat sutnptus qui necessarii stint ad perftciendum, ne posteaquatnposueritfundame.ntum (119), etc. {Luc. XIV, 28.)
Utinam magis turrim inchoaturi sedenles compularcnl, ne forte sumplus non habeani ad pcrficiendum. Ulinam qui conlincre non valent, perfectionem icmerarie profiteri, aut caelibatui dare nomina vercrentur. Sumpluosa siqiiidem turris est, et verbuni grande , quod non omnes capere possunt. (S. Bern., De conv. ad cleric, cap. 29.)
Juxta evangelicam parabolam, prius scdcns compula sumplus tuos : et cum rege congressurus, re-
(I I9j Vid. infr., col. 1062 et cap. 7, art. 3, num. 4.
OlUVRF.S COMPI. OE M. TRO^SON. I.
io:i9 a:uvRES completf
eense copias tuas domi, ne incauta proposili assiiniptii) tibi iii erubescentiam convertalur. (Petr. Bios., De iusiit., cpist. c. 2.)
ART. II. — Longa probatïo requisitn.
Slctio prim.v. — Qiiod lon:j:i probatio sH necessaria.
Nullus laicus ad quemlibet gradum ecclesiasticinn rcpciile promoveatur, nisi post niutatuni habitmii saicularein , diiiturna conversatione inter clericos fuerit coinprobalus. (Conc. Rom., ann lOoO, can. 13.)
Maiius cito ncmuii imposucris (/ 7"<'w. v. 2"2) , clsi sapiens et religiosus videatur. {Gloss. ordin. in end. verb. 1 Tim. v.)
Merilo Patnnn bcarorum venerabiJes saiîclioncs, cuni de electione sacerdolum loqucrentur, eos dcnmni sacris administrationibus idoneos censueruiit, qiioriini oninis a^las a puerilibiis exordiis usque ad perfeclionis annos, per disciplin;\i stipendia ecclesiaslica^ concurrisset. (S. Léo, epist. 87, c. I .)
Quod illis Levilis fuit nasci, hoc nobis inibiii. lilos tabernaculo dabat nalura, nos allaribus parluril disciplina. (HoKMisD. Papa, epist. 25, cap i.)
Ciun ad sacros ordines Paulus apostolus ncopliytimn venire prohibeat, scicndnni nohis est, quia sicut neophytns tune vocabatur, qui adhuc noviter erat planlatus in fide, ita nnnc inter ncophytos deputanuis, qui adhuc novus est in sancta conversatione. (S. GuEC, lii». iv, epist. oO, al. 51, Virgilio episc. ArcUil.)
Saulus faclus repente Paulus, repente vas electionis, repente doctor gentiuni. [° Haecmutatio dexierc Excelsi ; 2^ ideo niiserieordiani conseculus quia iqnorans , ipso teste, peccavit, nianens in incredulitate; 5° non tam cxenipluin quani miraculum. (S. Beun., epist. 8, Ad Brunon. episccp. Colon, elect.)
Si occurrat de Anibrosio, quod de tribunalibus ad sacerdotiuni raptus fuerit, non me valde confortât, cum a puero niundam in mundo duxerit vitani ; et sic etiani fuga et latebris, multisque dissimulationum niodis declinare conatus sit. [Ibid.)
Video lamen Matthteumde telonio ad apostolatus culnien assuniptum ; sedhoc me conturbat quod non prins audierit... Ile prœdicare Evangclium omnicrcalurœ , quam egeril pœnitentiam, mullo tempore ac labore sequcndo Dominuni quocunque ierit, permanens cum eo in tentationibus suis. {Ibid.)
Sectio seclnda. — Cur longa probatio sit reqnisila ?
§ I. — Ob excellentiam status.
Omnis vil;c inslitutio hœc ad id quod tendit, se ratione, confirmât. Qui minime liltcris operam dederit, pf;l;ceptor esse non potest lilterarum. Qui non per singula stipendia creveril, ad emerittnn stipendii ordincni non potest pervenire. Solum sacerdotium inlcr ista, rogo, vilius est, quod facilius Iribnilur, cum dilïicilius implcaiur? (Coei.f.stin. Papa, epist. 1,
S DE M. TROXSON. lOtîO
Ail episcopos provinciœ YienneJisis et Carbon., c. 3.)
Si nd honores mundi sine sulîragio temporis, sine nierito laboris inUignum est pervenire, et notari ambitus soient, quos probilatis documenta non adjuvant; quam diligens et quam prudens habenda est dispensatio divinorum muncrum et cœlcstium dignitatum ! Ne in aliquo apostolica etcaiionica décréta violentur, et his Ecclesia Domini regenda credatur, qui legitimarum institutionum nescii , et lotius humilitatis ignari, non ab infirmis sumere incrementum, sed a snmmis volunt habere principium. (S. Léo, epist. 87, Ad cpisc. Africcm, c. i.)
Quis est qui veritatis propugnatorem unius diecule, velut e luto statuam fingit? lllum, inquam, qui cum angelis stabit, cum archangelis glorilkabit, cum Christo sacerdotio fungetur ; et ut quod majus est, dieani, qui deils crit, aliosque deos eiricict. (S. Gueg. Nazianz., orat. 1.)
Non neophytum. Perquam enim ineptum etaosurdum est, si cumemptitium servum introducimus domum, non prius illi aliquid domesticae supellectilis tradimus, quam longo experimento sententi;c su;e atque volunlatis plurima indicia dederit, in Ecclesia Dei non eadcm utatur diligentia. Caîterum noviliuni adhuc in primo constituimus ordine, antequam fidei suai atque vitse dederit documenta. (S. Ciikysost., hom. lu in 1 Episl. ad Tim.)
§ II. — Ob sanctitatcm et functiones illius status.
Longa débet vitam suam probatione monsirare, cui gubernacula committuntur Ecclesiae. Non neganms esse in laicis Deo placitos mores, sed milites suos probatos sibi quserunt instituta fïdelia... Longa observatione religiosus cultus tradatur, ut luceat, et clericalibus obsequiis erudiendus inscrviat, ut ad vcnerandi gradus summa perductus, qui sit fructus humilitatis oslendat (120). (IIoumisd., epist. 25, Ad cpiscop. per Uispan. constitut., c. 1, refert dist. GJ, c. 2 et 5.)
Ignorât momentancus sacerdos humililatem et mansuetudinem riisticorum, ignorât blanditias Chrislianas , nescit seipsum coniemnere. De dignitale transfortur ad dignilatem, non jejunavit, non flevit, non mores suos sœpc roprehendit, et assidua medilatione correxit, non substantiam pauperibus erogavit: de cathedra quodammododucitur adcathedram, id est, de superbia ad superbiam. Judicium aulem et ruina diaboli, nulli dubium quin arrogantia sit. i
Incidunt in eam qui in puncto hor;«, nccdum discipuli, jam magistri sunl. (S. Hier., epist. 83, Ad Occanum.)
§ III. — Ne detrimentnm paliantur populi.
Cum scriptum sit, ut prius quis probetur, et sic minislret, nnillo amplius ante probandus est, qui populi intercessor assumitur, ne fiant causa ruina; populi, Saccrdoles mali. (S. Grec, lib. vu, epist. 110, al. 112, Ad Siimig.)
Quidam instinctu glori;e inanis illecti, ex laico
(120) Vu/, siipr. col. 1031.
1001 FORMA CLEHl. — PART. I.
repenie liabilii, sacerdolii honorein anipiiinl : l'i quod licore piidet, et grave lacère esl , regendi redores, et qui docendi siint, doolores uoc erubescuiit fieri, née ineluunt : ducaliun aiiiiuarum iinpiidcnter assiinuinl, quibiis via omnis ignola ductoris est, et (|»() \v\ ipsi gradiantiir, igiiari suiU. Quod quain pravuni, qnam sit lomerariiim, s;i;culari etiain ordine el disciplina nionslratur : nain dum dux exercitus, non nisi labore et soHiciludinc cxpertiis eligitnr qualos aniniaruin diiccs osse doboant, qui ad culnieu imniatura cnpiunt feslinalione conscenderc ? Hujus sallem rei coniparalione considèrent, et aggredi repente inexpcrios labores absiineant, ne coeca honoris ambilio et ipsis in pœnam sit, el aliis pestifera erroris seniina jaeiat ; quippc qui non didicerunt, quod ipse doceaut. (^S. Gueg., in lieg., lib. vu, epist. 114, al. 110.)
§ IV. — Ne scandalum putiatur dents.
Non elaboratus, sed recens ad dignitalem, Simul salus et editus, sicut poetae giganles finxerunt. (S. Grec. Nazianz., oral. 20.)
Uno die sanctos velul ex argilla fingimus, eosque sapientcs el eruditos esse jubemus, qui nihil didicerunt, nec ac sacerdolium qnidquam conlulerunt praeter velle. (Ibid.)
Discipuli simul, magistri, qui pielalis creanlur.... Heri sacrilcgi , hodie sacerdoles : heri profani , hodie sacrorum anlistiles : veleres vilio, pietale rudes ei récentes (Id., oral. 21.)
Hori cathecuinenus, hodie pontifex ; heri in amphJtheatro, hodie in ecclesia. Vespere in circo, mane in allario. Duduni faulor hislrionum, nunc virginuni consecralor. (S. Hier., epist. 83, Ad Oceanum.)
Modo idiola, modo clericus, deinde parvum aliquod tempus praleriens episcopus apparet. (Justi- NUN., aulhent. Quomodo oporteat episcop.)
Sic evenit ut indigni quique honores suscipianl pcclesiaslicos, et admiitanlur ad clerum, qui nec iuter laicos quidcm dignuni locum habere mererenlur. (Innocent. I, epist. 6.)
§ V. — Ne indigiius ordinetur, aut ordinatus deficiat.
Non neophytum ; ne in superbiam elatus, etc., quia quod nec parvo lempore didicerunt, in longo tempore servare non possunt. (S. Ambros., De dignit. iacerdot., c. 4.)
Pulli avium si anle pennarum perfectionem volare
appelant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Strucluris reccntibus nec dum solidalis, si lignorum pondus superponitur, non habitaculum, sed ruina fabricatur. Conceptas sobolcs feminse, si prius quam pêne formenlur, proferunt, nequaquam domos, sed turaulos replent. (S. Grec, Pasior., part. 111, c. 26.)
Idcirco in altum silvsc lignum succidimus, ul hoc in aedificii tegmine sublevenius ; sed tamen non re-
pente in fabrica ponilur, ut nimirum prius vitiosa ejus viridilas exsiccelur, cujus quo plus in indniis humor excoquitur, eo ad summa soiidius levatur. {Ibid., c. ùli.)
. Cur ergo hoc non subliliter in hominibus custoditur, quod in lignis quoque ac lapidibus tanla consideraliono perpondilur ? (Id., lib. iv, epist. fiO, Yiigilio episcop. Arelut.)
Ne unquam hi qui ordinati sunt perçant, videri débet quales ordincntur ; ut prius aspiciatur, si viia corum continens in annis plurimis Cuit, etc. (Id., lib. III, epist. 26.)
Diu ergo religiosa meditalionc polialur ut placeat, et sic lucerna super candelabrum posita luceat, ut adversa ventorum vis irruens, conceptam eruditionis flammain non exstinguat ; sed augeat. (Id., lib. vu, epist. 120, Ad Syagrium.)
Nemini cito inanus imposueris. (I Tim. v, 22.) Quid sibi Vult, ne citius imponas nianus. Quia débet antequam concedatur (dignitas) longa sub deliberatione tractari. (Félix Pap. IV, epist. 3, Ad Cœsariiim.)
Laus inanis cui tribuitUr, hedil, ad elationem nutriens magis quam ad operam ven« virtulis, {Ibid.)
Sectio tertia. — Quid sit longa probalio?
Nemini cito manus imposueris, neque communicaveris peccatis alienis. (/ Tim. v, 22.)
Quid est manus cito imponere, nisi ante aetalein matnrilatis, anle tempus examinis, ante meriluin laboris, anle experienliam discipliniie sacerdolaleni honorem iribuere non probalis ? (S. Léo, epist. 87, c. 7, dist. 78, c. Quid est.)
Quid est illud cito? Non ex prima probalione. nec secunda, nec tertia, sed ubi consideratio diulurna prœcessit, cxactissimaque discussio, tune iinponito manus; neque eniin ea res periculo carev. Eorum quae ille peccaverit, tu quoque pœnam dabis, qui initiuin dedisti etiam pra;cedentiura delictorum. (S. Chrysost., hom. 16, in I Epist. ad Tim., c. v.)
ART. IH. — Probata virtus et firma expetenda.
Sectio prima. — Quod probata virtus et firma . requiralur.
Ut sit quisque vere sacerdos, oportet ut non soluin sacramento, sed etiam juslitia induatur (121). (S. Ait,., Contra liltcr. Pelilian., lib. ii, c. 50.)
Mérita debent pncire bonoruin operum, ut dignus habeatur ad ordinalionem. (S. Ambros. in I Epist. ad Tim., c. v.)
Viros probatos oportet deligi non probandos. (S. Bern., lib. IV De consid., c. 4.)
Non singuli in ea œtate debent ad sacros ordines assumi, sed digni duntaxat, et quorum probata vita
(121) Vid. infr. p. m, cap. i.
seneclns sil. {Concit. Trident., sess. 25, ca}). 12, De reforma t.)
Gralia fidci omnibus prœstatiir ; gratia aulem clericatns, non omnibus, sed dignis : quia in illa causa saUitis 'est ; in ista autem dispensatio minislerii. (S. Chrysost., hom. 53 in Mnlth., Op. imp.)
Ex anleacla ergo vita se unusquisque inveniat, ne in appctitu se culniinis imago cogitationis illudat. (S. Grec, Pastor., part, i, c. 9.)
Sectio seconda. — Cnr probata virtus et firma requiratur.
§ I. — Illucl exiijit ordinatio divina.
Et locuîus est Dominus ad Moysen, dicens : Qnem ex lus elecjcro, germinabilvirçja ejus... Regressus Motjses invenit germinasse virgam Aaron in domo Levi, et tin-gentibus yemniis erupcrant flores qui foins dilatatis in amigdalas deformati snnl. (Num. xvii, 5, 8.)
Non accedet ad offerendum dona Dei bomo crccus vel claudus. Ineptus igitur est ad sacerdotium claudus, id est, qui ad perfccte incedendum parum firmus est. Nam claudicatio fractsc debilisque molionis signum est. (S. Cyrill., De adorât, in spiril. et verit., lib. XII, qui est De sacerdotio.)
l]|)i nos (Jésus) in vita divina perfecerit, donat habitum, et eflicaciam, id est, vim seu potestateni divini sacerdotii. (S. Dionys. , De écoles, hierarcli., init.)
pitio pedeni ponant (122). (S. Grec, Paslor., pan. I, c. A.)
Nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis posilus non desinit superbire. Noscit laudem cum suppetit suffugere, qui ad banc didiciî cum deessel anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorunisustentationem tenditur bis, oui sufficere propria nec soli potuerunt. {Ibid.^ cap. 9.)
Illud postulat perfectio in cleri statu requi-
Sltil.
Si clericatus te titillât desiderium, discas quod possis docere, et ralionabilem bostiamoflerasChristo; ne miles antequam tyro ; ne prius magister sisquam discipulus. (S. IIieron., epist. 4, AdRustic.)
Qui discipulus non fuit, inconsiderata ambilione magister edicilur... Sacerdotium lantummodo gerit in noniine. Nam laicus in sermone pristino persévérât et opère. (S. Grec, lib. iv, epist. 55, c. 97.)
0 quam pnesumptuosa temeritas! Ule pneponitur ovili divino, qui nescit adhuc dominari spiritui suo. (NicOL. Papa, epist. 2.)
Qui nec in subdilorum classe referri debent, bi ad doctrine tbronum prosilire minime verentur : et sacrario dominari se putant, qui nec scipsos quidcm in poteslate tenent. (S. Isidor. Pelus., lib. m, epist. 259.)
Capui valentissimum quidem esse oportct, ut pravas exhalationes ab inferiori reliqui corporis parte rursum ascendentes dispensare; easdemque rite atque ordine componere possit : cum enim per se caput infirmum est, ac fumorum insiiltus illos niorbilicos inipeDere minime polens, tum fit ut ipsuin ctiam inlirmius in dics reddatur : tum autem rcliquum corpus secum perdat. (S. Chrysost., lib. ii De iucerd., c. 8.)
§ m. — Illud requiril periculmn casus.
Ne imperfecli quiquc culmen arriperc rcgiminis audeunt, ne qui in i)lanisstantes titubant, in prïci-
