FORMA CI.KIU. — PART. I
Triilomiuidooroloproescripla, ne facile :u- passim. siiie uUo iloloclu pra^ormittaHlnr , oiuittanliirvo. ( Concil. Mcdiol. iv, part, ii, lit. Qnw twrlhwnt ad sacraiiirn^Am orditiis. )
ART. n. — Cur intcrslitia scivanda ?
Sfxtio PRiMv. — Vt probetur ordinandus.
• Moneiitc Apostolo atque diccnlc : Et In autem vrobeutur primum et sic miuislrcnl. ( / 77m. m, 10. ) Qiiid aliiul inlclligondiim in hoc piilanius? Nisi ut in liis proveclionibiis laborum mérita cogilomus, ne aul a baptisnio rudibus, aut a sicculari' actu repente convorsis, olliciiim pastorale crcdainr ; cum omnis gradus militiai Chrislianaî de in- «.Tcinenlis profeciuum debeal scstiniari, an possint ciiiiiuam majora committi. ( S. Léo, episl. 87, Ad episc. Afric, c. 1. )
Tempora a niajoribus constitnta servcntnr, nec cito quilibet iector, cilo acolythus, cilo diaconus, cite sacerdos liât : quia in minoribus oflkiis si diu perdurent, et vita eorum pariter et obsequia comprobanlur : ut ad sacerdotium posthac emensis slipendiorum merilis veniant, nec pra;ripiant quod vila probata nieretur accipere. ( Innocent. I, cpisl. 4, Ad Felic, c. 5. )
In unoquoque munere juxta proescriplum episcopi se excrcoant... atque ita degradu in gradum ascendant, ut in eis cum a;late vitse nieritum et doclrina major accrcscat ; quod, et bonorum morum exemplum, et assiduum in Ecclesia ministerium, aique major erga presbytcros et superiores ordines reverentia, et crebrior quani antea corporis Christi conumunio maxime comparabunt. ( Concil. Trid., sess. 23, c. \\, Dereform.)
Quemadmodùm fil ut metallicas matcrias Ignis probet : ita et cleri exacta probatio mortalium animos secernit atque internoscit : ac si quis est vel iracundus, etc., \el alio quovis animi niorbo obsessus, id omne detegit, ac latente stalim morbos dénudât. ( S. Chrysost., lib. vi De sacerd., c. 5. )
Keniini stalim manus imposueris. Diu proba illum antea , quia in morando poteris vitam ejus cognoscere. ( S. Anselm., in haec eadem D. Pauli verba. )
Sectio SECiNDA. — Ut erudiatur.
Minores ordines iis saltem qui Latinam linguam intelliganl , per temporum interstitia , nisi aliud episcopo expedire magis videretur, conferantur. Ut eo accuratius , quantum sit hujus disciplinae pondus possint edoceri. ( Concil. Trid., sess. 23, c. l\, De reformat. )
Alia quoqtic nobis res est valde detestabilis nuntiata , quod quidam ex laico habitu per appctitum gloriai temporalis, defunctis episcopis tonsurantur, et fiunt subito sacerdotes : qua in re jam notum est qualis ad sacerdotium venit, qui repente de ' bico habitu ad sacrum transit ducatum. Et qui luibs nunquum exslitit , dux rcligiosorum ticri
non perlimescil. Quam istc pncdicationem liabi turus est , qui fortiissc nunquam audivit aiienam? aut qiuuido aliéna niala corrigat , qui necdum sua llevit? ( S. Grec, lib. iv, epist. 51, Ad Viryil. Arelat. episc.
Naulicam legem laudo, qu» gnbernatori futuro primum remos tradit : dcindead proram eum collocal ; sicque prioribus muneribus ipsi commissis, tandem eum post diuturnam remigationem ac ventorum obscrvationcm, ad gubernacula constituit. (S. Grec. Naz., orat. 20. )
Quemadmodùm dux, nisi antea miles optimus fttcrit, ne dux quidem esse aliquando poterit ; ita et doctor. (S. CiiRVSOST., boni. ,5, in 1 Epist. ad 77m., c. i.)
Si clcricatus te titillât desidcrium, discas quod possis docere. Et rationabilem hostiam offeras Cliristo : ne miles antequam tyro , ne prius magister sis quam discipulus. ( S. Hier., epist. 4, Ad Ruslicum. )
Unde magister qui elementorum ignorai initia ? unde gubernalor qui intcr nautas sua servitia non monslravit ? Ignorai quœnam ratio magistris debelur, qui ad obedientiam sua corda non flexit. (Félix Pap. IV, Ad Cœsarium Arelat., epist. 3. )
Sectio teutia. — Vt certior sit vocatio, et ordmalus vitam ducat angelicam.
Merito sanctorum Palrum venerabiles sanctiones, cum de sacerdolum electione lotpierentur, eos deiniMii idoneos sacris administrationibus censuerunt, quorum omnis iclas, a puerilibus exordiis usque ad provecliores annos, per disciplinai ecclesiasliœ Etudia cucurrissel, ut unicuique teslimonium prior vita praiberet : nec posset de ejus provcctione dubitari, cui pro laboribus nmltis, pro moribus castis, pro actibus strenuis, celsioris loci pnenuum deberelur. (S. Léo, epist. 87, Ad episc. Afric, c. 1.)
Prudenter adniodum et divinitus factum est ut per toi gradus ad sacerdotium ascenderent Ecclesia; ininistri : in quibus si, punctalim servatis temporum interstitiis, consistèrent promoli exercitiis, ordinum proxime susceptorum sedulo vacantes, angelicae profeclo vit» viros ecclesiaslicos haberemus. {Concil. Durdigal., ann. 1624, c, 6, n. 5.)
Sectio quarta. — iVe pereat, aut ordinatus errel.
Hœreditat ad quam festinatur in principio in novissimo be7iediclione carebit. {Prov. xx, 21.) Yvo Carnot., epist. 58, Ad canonic. Setion.)
Ordinale ad ordines ascendenduinest ; nam casum appétit qui ad summa loci fastigia, postpositis gradibus, per abrupta qu;erit ascensuni. (S. Grec, lib. VII Reijistr., indict. 2, epist. UO, al. 112, Ad Sijayr.)
INecesse est ut quamvis inculpati quisquam sit meriti, ante tamcn per dislinctos ordines ecdesias licis exerceatur ofliciis, vidcat quod imitelur, discal quod doceal, infornietur quod teneat, ut poslea non debca*. crrare oui cliuitur viam crrantibus démon-
sirare. (S. Grkc, lib. vu Regislr., indict. 2, epist. HO, al. 112, Ad Sijagr.)
Nequaquam lutum est iniperito ac gregario milili ad gladiatoruni certanien dcscendere. (S. Joan. Cli- MAC, grad. 4, De obedientia, c. 5.)
Si ergo cujus vita talis constiterit, ul dignus sit promoveri, prias ministerio Ecclesiae débet deservire, quatenus longo exercitationis usu videat quod imitelur, et discat quod doceat, ne forte onus reginiinis conversalionis novitas non ferai, et ruinai occasio de provectus immaturilate consurgat. (S. Grec, lib. VII, epist. 5.)
ART. III. — Quid siytt interstitia?
Quicunque se Ecclesiaî vovit obsoquiis a sua infantia, ante pubertatis annos baplizari, et lectorum ministerio débet sociari. Qui abaccessu adolescentiae usque ad vigesimum setaiis annum, si probabiliter vixerit, etc., acolythus et subdiaconus esse debebit, postque ad diaconi graduni, si se ipsum prirnitus contiiicntia praeeunie dignum probaverit, accédât. Lbi si ultra quinque annos laudabiliter minislraverit, congrue prcsbyleriuni consequatur. Exinde post decennium episcopalem cathedram poterit adipisci : si tamen per haec tempora integritas vit;B et fidei ejus fuerit approbata. Qui vero jam œtale grandœvus melioris, vitae conversatione provocatus, ex laicoad sacram militiampervenire festinat, desiderii sui fructum non aliter obtinebit, nisi eo quo baptizatur tempore, statim lectorum aut exorcistarura numéro societur... et qui dum initiatus fuerit, explolo biennio, per quinquennium aliud acolythus et subdiaconus liât, et sic ad diaconatum, si per liœc t-mpora dujiius judicatus fuerit, provehalur. Exinde jam accessu temporum, presbylerium vel episcopatum, si eum cleri ac plebis revocaverit electio, non immerito sortielur. (Syricius Pap., Epist. ad IlytneriiimTarrac, c. 9, et refertur dist.77, c. Quicunque.)
In singulis gradibus haec tempora sunt observanda. Si ab infantia ecclesiasticis niinisteriis nomen dederit, intcr lectores usque ad vigesimum aîtatis annum continuata observatione perduret. Si major jam grand;evus accesserit, ita ut post baptismum statim se divin:e militiae desideret mancipari, sive intcr lectores, sive mter exorcistas quinquennio leneatur; exinde acolythus vel subdiaconus quatuor annis, et sic ad benedictionem diaconalus, si meretur, accédât; in quo ordine quinque annis, si inculpale se gesserit, ha;rere debebit. Exinde suffragantibus stipendiis, per tôt gradus, datis fidei propriae documentis, presbyterii sacerdotium poterit promereri : (le quo loco si eum exactior ad bonos mores vita perduxerit, summum Ponlificatum sperare debebit. (ZoiiM. Ad Hesycliium Salonit., epist. 1, c. 3.)
Si quis nulla suspicione aHd)itionis, vel honoris S[>c tactus, sed recta honcstaquc inductus, in clcricum aut monachum attonsus est, pcrquc omnes gradus ecclesiasticos delinitis tcmporibus, vilain agendo inculpatam transiisse reperiatur, ad episcopatus ho- (lorcm evchaiT, sic ut in Icctoris nuinerc annum,
in subdiaconi duos, in diaconi 1res, in sacerdolii quatuor annos expleat. Pie vero diuque in clericorum et moiiachorum ordine versatis, tcmpusabepi- , scopis qui eo icmpore fuerinl, contrahi potesl. Si quis prseter hanc sanctionem ad supremium episcopatus honorem provectus fuerit, penitus rejicialur. {Concil. Const. iv, act. 10, can. 5.)
Secundum priscorum canonum conslituta, vel synodalium epislolas prsesulum, nulli dcinceps laicorum liceat ad ecclesiasticos ordines, praetermisso canonum prxfixo tempore, etc., ad summum sacerdotium aspirare ac provehi ; sed eum per canonum conscripia tempora, ecclesiasticos, per ordinem, speciali opère desudando, probatce vitse adminiculos comitante, conscenderit gradus, ad summum sacerdotium, si dignitali vita responderit, auctore Domino provehalur. {Sijnod. Barcinon.. ann. 699, c. 3.)
Qui se divinae militia; desiderat mancipari, sive inter lectores, sive inter exorcistas quinquennio leneatur : exinde acolythus, vel subdiaconus, quatuor annis, et sic ad benedictionem diaconalus, si meretur, accédai, in quo ordine quinque annis si inculpale gesserit, adhscrere debebit, el postea si probus fuerit, sacerdos efficialur. (Ex. Capitul. Carol. Magn.. lib. VII, c. 27.)
Minores ordines per temporum interstitia, nisi aliud episcopo expedire magis viderelur, conlerantur. {Concil. Trid., sess. 25, c. Il, De refortn.)
Hi vero non nisi post annum a susceptione postremi gradus minorum ordinum, ad sacros ordines provehantur, nisi nécessitas aut Ecclcsi» uliUtas judicio episcopi aliud exposcat. [Ibid.)
Subdiaconi et diaconi ordinentur habenlesbonum teslimonium, clin minoribus ordinibus jam probali, etc.Promoti ad sacrum subdiaconatus ordiiîcni, si per annum saltem in eo non sinl versali, ad altiorem gradum, nisi aliud episcopo vidcalur, ascendere non permittantur. {Concil. Trid., ibid., c. 13.)
Qui pie et fideliter in minisleriis anteactis se gesserinl el ad presbyteralus ordinem assumunlur, bonum habeanl teslimonium ; et hi sinl qui non modo in diaconalu ad minus annum inlegrum, nisi ob Ecclesiae utililalem ac necessilatem aliud episcopo viderelur, ininislraverinl. {Concil. Trid., Ibid., c. 14.)
CAPUT Mil.
De ordinibus in (jenere.
Sapienliu œdificavil sibi domum; excidil columnas septem. {Prov. ix, 1.)
Cum aulein divina res sit tam sancti sacerdolii ministerium, consenlaneum fuit quo dignius, et majori cum vcneralione exerccri posset, ul in Ecclesiai ordinalissima disposilione, plures et diversi essent iiiinislrorum ordines qui saccrdotio ex oflicio doscrvircnl, ila dislribuli ut qui jam clericali lonsnra insigniti essent , per minores ad majores ascenderent. (Concil. Trid., scss. 23, c. 3.)
CiUm bine {n minoribus scilicct ordinibus) ad altiores gradus cl sacratissima mystcria sit ingressus, neiuo