CAPUT XVI

De fortitudine.

ART. I. — • Quid sit fortiludo.

Vera, quando unusquisquc se ipsum vincit.

Iran) conlinet. Nullis illccebris eniollitur atque inflcclitur.

— Non adversis perturbalur, non cxlollilur secundis.

— Sola défendit ornauuMita virlulum omnium. — Judicia cuslodit. ■ — Inexpiabili pra;lio adversus omnia vilia decertat, et omnia perscquitur, tanquam virlulis venena. — Invicta ad labores. — Fortis ad pericula. — Rigidior adversus voluptates. — Dura adversus iilccebras , «piibus nec , ave , dicat. (S. Ambros., Offic, lib. i, c. 50, 39.)

Panis cœleslis qui Eliaiu in deserto pavit. — Sanclorum Patruin lorica et zona. — Clavis qua domus Dei patescit et aperitur. (S. Auc, serin. 13, Ad fratr. erem.)

Via regia a qua déclinât ; ad dcxleram, qui tcmcrariuseslct pcrtinax, ad sinistrain, qui formidolosus est el pa\idus. (S. Hitn,, lib. xvi in Isa., c. LVii.)

Quid excelsius et inagnificentius, quam exercere mentem, ailligere carnem, el in servilutem redigere, etc. ? Htec prima vis forlitudinis. (S. Ambros., lib. i Offic, c. 36.)

Fortitudinem gentUium mundana cupiditas : fortitudinem Christianorum Dei charitas facit. (S. Auc, lib. I, Oper. imp., contra Julian.)

Est considerata periculorura susceptio, el laborum perpessio. (Id., lib. lxxxiu Quœstion., q. 31.)

Animai aÛ'ectio qua nullas adversilales morlemve formidat, quid aliud quam fortiludo dicenda est? (Id., De musica, lib. vi, c. 15.)

Omnis sapiens fortis est. (Id., De vita beata , disp. 5 diei.)

Fortis dicitur qui neminem limet. (Id., serin.214. De tempore.)

Qui vera virtule fortis est, nec temere audet, nec inconsulte limet. (Id., episl. 29, Ad Hieron.)

ART. II. — Qitod in clero gloriosa et necessaria.

Noli qnœrere fieri judex, nisi valeas vîrtute irrumpere iniquitatcs. {Eccli. vu, 6.)

Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi polentias impiorum. Dominus enim erit in latere tua. {Prov. m, 23, 26.)

Ne formides a facie eorum. Nec enim ttmere te faciam vultum eorum. Ego quippe dedi te hodie in civitatem munitam. {Jerem. i, 17, 18.)

Noiite timere opprobrium hominum, et blaspliemias eorum ne metuatis. {Isa. li, 8.)

Ne timeas a facie eorum, quia tecum ego sum, et eruum te. {Jerem. i, 7.)

Quis est (lui vobis noceat si boni œmulatores fueritis? Timorem eorum ne timueritis, el non conlur" bemini. {I Petr. m, 13, li.)

Didicimus Chrisli servuli non timere. Non timenlibus nunquam est gravis terror. (S. Ambros., lib. v, episl. 32, Orat. in Auxentium.)

{Non ctuudum.) {Levit. xxi, 18.) Neque enim decel eum qui Deo dicalus est, mutilam illi fortitudinem ac debilitalam firmilalem aflerre, et tanquam ex parte langucre, sed viriliter agere et confortari. (S. Cyrill., lib. XII De adorât, in spirit. et verit., qui est De sacerdot.)

Vas elcctionis milii est isle, ut porlet nomen meum coram gentibus et regibus. {Act. ix, 15.) Quemadmodum enim hi qui in bello regia signa circumferuut, magnis laboribus indigent et viribus, maximacpie pcrilia, ut ne m1 hoslibus prodant: lia el qui Chrisli nomen portant, non in bello solum, verum eliam in pace suinmis viribus indigent, etc. (S. Chrysost., hom. 3 in Epist. I ad Tim., c. i.)

Posilus es inlcr principes populorum, quibus dati sunt gladii in manibus eorum ad facieudam viudi- <:lam in nationibus. Exsurge igitur, lioiuo Dei ; ex advcrso ascende ; ad opus forlitudinis te acriugeus, succurrc plagyc Ecclesiai Dei. ( PtTR. Blés. , De institut, episc.)

Vigoris esse dignoscilur ncquaquam ccdcre Iribu-

FORMA CLERl. — PARS 11.

iationi, scd projustitia perseculioneni viriliter sustinere : sic fèrvori videlur atlribiiondum luillis oapi vohiptatibus, nullis illecebris enervari. Qiut quidein min ouiui populo, tuni maxime et specialiler ducibus populi siint necessaria, ne forte in perniciem omnimu errarc conlingat. (S. Bebn. i)<>f/a»i., cap. G.)

lllos assumito qui regibus Joannem exhibeant, -flgyptiis Moysem , fornicantibus Phinees , Heliam idololatris, Eiiseum avaris , Pelruni menlienlibus ,

Paulumblasphenunuibus,negolianlibusCbristuni

Qui divites non palpent, sed terreant.... Minas principum non paveant, sed contemnant. (1d., lib. i\ De cotisid., c. 4.)

Timeat spiritum irse ture, qui hominem non veretur, gladium non formidat : cui irasceris tu, Deum sibi iratum, non hominem putet. {Ibid., c. 7.)

Sic prophet*, sic apostoli factitabant. Fortes fuere in bello, non molles in sericis. Si filius es apostolorum et propbetarum : et tu fac similiter. \indica tibi nobile genus similibus moribus ; quod non aiiunde nobile, quam morum ingenuitate elfidei fortitudine fil. Per banc vicerunt régna ; opcrati suut justitiam, adepti sunt repromissiones. ÏIoc chirographum paternic iux hsereditatis quod tibi evolvinuis, ubi inspicias porlionem subslantiae quae te contigit, induere fortitudinem, et hsereditasti. (Id., lib. n De consid., c. d.)

Induere fortitudinem , etenim gaudiûm Domini forliludo tua. (S. Bern., lib. m De consid., c. 4.)

ART. III. - Cur in clero reqidralur fortitudo ?

Sectio prima. — Vl dura quœque aggrediatur et stislineal.

In duobus generibus forliludo spectatur animi; 1° ut exlerna corporis pro minimis habeat, etc. ; ut ea quae summa sunt, omnesque res in quibus honestas, et illud r.pir.ov cernitur, praeclara animi intenlione usque ad effectum perscquatur. (S. Am- BROs., lib. 1 Offic. c. 36.)

Sicul tectum tabernaculi , ul interiora munda manerent et nilida, excepit in se pulveres, et imbres, et ventorum impulsus : ita superiores, qui fideliter subditos suos defendunt e turbine peccali, necesse est sœpe diversarum excipere tempestales adversitatum. — Sicut gallina pro pullis se objicit milvo, ut eos defendat. (S. Bonavent., De sex alis seraphim., c. 5.)

Nosira nihil interesl, aut a que, aut quando perimamur, moriis et sanguinis prsemium de Domino recepturi. (S. Cyprian., lib. i, epist. 3, Ad Cornelium.)

Te saluiis pericula pro justilia suscepta non moveant. Haec vera fortitudo est, quam habet Christi athleta. (S. Ambros., lib. i Offic., c. 36.)

Qui in faeiem tibi detrahit, opu', est ut fortis sis. (S. AcG., in psal. xcii.)

Qui pasciè o^es Christi, illius amor in tantum ue-

het spiritalem crescere ardorem, ut vincat etiam

DE PR.€CIP. CLERl VIRTLT. Iî9v

moriis naluralem timoreni. (S. Auc, tract. 125 m Joan., t. IX.)

Pro te posuit ad mortem animam suam. Quid ergo vereris pro co ponere vilam brevem, fragilcm et incerlam ? Quain lex moriis in proximo exaclura est, et nunc eam salubrius posset oflerre devotio. Utinam daret volunlas, quod nécessitas extorquebit, et quod tune solvetur ex debilo, nunc offeretur ex \oto ! (Petr. Blés., De instit. episc.)

Sectio secunda. — Ut pro Christo et Ecclesiœ libertate nulli potestati cedat.

Si ita res est ut nequissimorum timeatur auda-

cia actum est de episcopatus vigore, et de Ec-

clesiae gubemandœ sublimi ac divina potestate, nec jam Chrisliani ultra aut durare, aut esse jam possumus. — Nec interest unde episcopo aut terror, aut periculum veniat, qui terroribus et periculis vivit obnoxius, et tamen sit de ipsis terroribus ac periculis gloriosus. — Non idcirco relinquenda est nobis ecclesiastica disciplina, aut sacerdolalis solvenda censura, quoniam conviciis infeslanuir, aut erroribus quatimur... Sacerdos Dei Evangehuin tcnens, et Christi pracepla custodiens, occidi potest, non potest vinci. (S. Cypr., lib. i, epist. 3, Ad Cornet., De Fortunat. et Felicissim.)

Ut verbo Apostoli utar (// Thess. ii, 2), a tua sensu non movearis, si reclus est : neque per epistolam, neque per spiritum , neque per sermonern. Eliamsi spiriius potestatem habenlis super te veniat, locum tuum non deseras. Plus dico, sed cum Apostolo tamen {Galat. I, 8) : Si Angélus annuntiaverit aliud quam quod ad Christi gloriam spectal, analliema sit^ (Petr. Blés., De instit. episc.)

Sectio tertia. — Ut peccata, et quœcunque sentit, libère populis et potenlibus denuntiet (156).

Nihil in saceraote tam periculosum apud Deum, tam turpe apud homines, quam quod sentiat nor» libère denuntiare. (S. Ambros., lib. v, epist. 29.)

Non ascendistis ex adverso pro domo Israël, ut starelis in prœlio, in die Domini. [Ezech. xni, 5.) Ex adverso quippe ascendere, est pro defensione gregis voce libéra hujus mundi poleslatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare, est pravis decertantibus ex justiliae amore resistere. Pastori enim recta limuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga proebuisse? (S. Grec, Pastor., part, ii, c. 4.)

Maluit Joannes periclitari, apud regem, quam divinae legis silere justitiam. (Petr. Blés., De inst. episc, in fin.)

Annuntia populo scelera eorum. {Isa. lviii, 1.; Si cbduratse fronlis sunt, et tu e diverse frontem tuam obdura. Frontem duram fronle duriore obtundas, ut dicat tibi Dominus : Dedi frontem tuam duriorem frontibus eorum. [Ezeck. m, 8.) (Petr. Blés., De instit. episc, in lin.)

Si dura fronle sunt, duraio et lu c centra lii?\n.

(156) Vid. S. Greg , lib. vu Mor., c. 15.

Mlii! lam diirum quod diirioii non codât , etc. (S. Bern., lib. \v De consid., c. ù.)

Sectio quarta. — Vt contra se putjtiet, et seipsum

vmcal.

Rêvera ea forliUido vocalur, quando unusquisque seipsum vincit, iram conlinet, nuUis illecebris emollilur atque infleclilur, non adversis perturbalur, non extollilur secundis. (S. Ambros., lib. i Offic, c. 36.)

Si fortes estis , vincite cupidUalem. (S. Âuc, serni. 42, De tempore.)

Juslorum forliludo est carnem vincere, propriis voluntalibus contraire, delectatione vitae praesentis exstinguere. (S. Grec, lib. vu, c. 8.)

Nulla est lanta vis quai non ferro ac viribus debiîitari frangique possit ; at aninium vincere, iracundiam cohibere, fortissimi est, quae ille (Hercules) nec fecit unquara nec potiiit. H«c qui faciat, non inodo ego eum cum sumniis viris compare, sed simillimum Deo judico. — Non enim fortior judicandus est, qui leonem quam qui violentiam, et in se ipso inclusam feram superat iracundiam. . . aut qui amazonem bcllalricem, quam qui libidinem vincit pudoris ac faniai debellatriceni. . . <iui vitia de corde suo cgerit, quaî magis sunt perniciosa, quia domestica et propria mala sunt, etc. (Lactant., lib. i, c. 9 Ittstit. de ver. rel.)

Rêvera fortius pugnat , qui contra se pugnat. (S. AuG., serm. 7, De tempore.)

Quid fortius quam omnes animi motus rationi subigere, omnia carnis desideria spiritus virtute frenare, proprias voluntates abjicere ; contemptis visibilibus, ea quae non videntur, amare ? Unde et Salonum ait {Prov. xvi, 52) : Melior est patiens viro forti ; et qui domhiatur aniino suo, expugnatore urbîum. (S. Grlg., in psal. xxxi.)

Fortitudinis est altus gradus vincere mundum, et delicias ejus contenmendo. Allior est vincere carnem, et concupiscentias ejus restringere. Altissimus vincere seipsum simplicilcr, et sponte usque ad mortem obediendo, sicul Cbristus. (S. Bonav., De gradibus virliitum, c. 10.)