AUCTORITATE. CAP. XVI
opem hanc.praesentissimam, nulla interposita definitione hsretica , tantillum cessare posse. Praeterea apostoUcx opis murUmen ab opère suo non vocal, nedefidat unquam Petrus in sua sede fîdem rectam docens, et nihil hœreticum definkns a iota Ecciesiacredendum. losuper memioeris Grmitatem universalis Ecctesis consistere infirmUatefundamenti, cui totius Ecclesix s^iperstryUur altitudo. Hinc est ioUditas fidei in hac sede docendœ; scilicet perpétua est; unde nulla erit dies in qua haec fides in hac sede non vigeat. Sicut denique stema permanet Pétri confessio, ita permanet quod in Petro Christus instituit, nempe ut omnibus diehus usgue ad consummationem sœctUi fides ejus indeficiens gentes doceat, et fratres confirmet. Id vero totum ea ratione innititur, quod Petrus dUectigregis custodiam fum reliquit, ut ibidem sanctus Léo egregie docet.
8<> Idem sanctus doctor ait de Petro ' : « Cujus « in sede sua vivit potestas , et excellit auctoritas.... « In universa namque Ecclesia : Tu es Christus, • JiUus Dei vivi, quotidie Petrus dicit; et omnis « lingua quae confitetur Dominum magisterio hujus « vocis imbuitur. » Sic Petrus ex ea praecelsa sede nunquam intermoriturus , universalem Ecclesiam in confessione Christi quotidie confirmât. Addit * : « Cujus etiam dignitas in indigno hœrede non de- « ficit. B Neattendasigituradpersonaspontificum, sed ad Petrum in sua sede nunquam non docentem : quamobrem sanctus Léo hsc adjicit ' : « Ipsum vo- « bis , cujus Tice fungimur, loqui crédite. » Itaque ne Liberium, nec Vigilium, nec Honorium, nec alias ejusmodi pontificum personas, quas errasse existimeSi nobis objicias, sed Petrum in sua sede ioqui crédite.
4<* « De toto mundo, inquit^, unus Petrus elîgi- « tur, qui et universarum gentium vocationi, et om- « nibus apostolis, cunctisque Ecclesis patribus « praeponatur : ut quamvis in populo Dei muiti sa- « cerdotes sint, omnestamen proprieregat Petrus... « Sed non frustra uni commendatur, quod omnibus « intimetur. Petro enim ideo hoc singulariter credi- « tur, quia cunctis Ecclesiae rectoribus Pétri forma « praeponitur. Manet ergo Pétri privilegium , ubi- « cumqueexipsiusfertursquitatejudicium. «Igitur iiaJsissimum est hanc sedem d^finJtre posse aliquid hsereUcum a tota Ecclesia credendum, quod tota Ecclesia crederenolit et eondemnet, ipsaque haec sedes tandem ejurare cogatur. Namque haecest for-
' Serm, mox cit. cap. m. > Und. cap. iv.
* Ibid, in, m anniv. Aitumpt. cap. ii , m.
ma Pétri, ut ipse omnes proprie regai. Hoc autem privilegium Petri, sine uUa vel unius diei inter^missione, manet in sede apostolica. Judicium bujus sedis in docenda fide morumque doctrina, ex ipsius Petri sequitate/ertur,
5° Sanctus doctor bas voces alibi edidit * : « Pe« « trus sedi sus prseesse non desinit ; et indeficiens « obtinet cum aeterno sacerdote consortium. Soli- « ditas enim illa quam de petra Cbristo, etiam ipse « petra Êictus accepit, in suos quoque setransfudit « hseredes, et ubicumque aliquid ostenditur fir- « mitatis, non dubie apparet fortitudo pastoris... « Quis gloriœ beati Petri tam imperitus erit, aut « tam invidus aestimator, qui ulias Ecclesis partes « non ipsius sollicitudine régi , non ipsius ope cre- « dataugeri? »
Ex quibus verbis liquidissimefluit, Petrum, om* nibus nulio excepto dlebus, in hac sede prseesse^ loqui et docere, atque indejiciens ministerium ab ipsoexerceri. Qusero igitur an Petrus possit attguid hsereticum a tota Ecclesia credendum d^finire. Respondet Léo : In suos sese transJudU hsBredes; in illis vivit ac docet; in ipsis ipse petra est, quae neque moveri potest, neque aedificium superstructum quati sinit. Neque vero dicas haec esse hominis sibi ipsi in sua dignitate adulantis encomia. Id oblatrent bœretici protestantes : quid mirum? At certe eos homines, qui se cathoiicos esse gloriantur, ià, dicere tandem pudeat. En haec est sedis apostolicœ^ indefectibilitas in docenda fide; Petrus quippe petra. factus , sese transfudit in suos hssredes, et ind^fi^ dens est ejus ministerium.
CAPUT XVL
Profertur sancti Bemardi testiinuiiiuiu.
« Oportet, ait * , ad vestrum referri apostolatum « pericuia quseque et scandala eroen;entia in regno « Dei, ea praesertim qu» de fide contingunt. Dignum a namque ari[>itror ibi potissimum resarciri damna « fidei, ubi fides non potest sentire defectum. » Quem vero hominum negare non puderet fidem sedis apos-^ tolicœ in docendo sensuram esse defectum , si d^ niret aliquid hmreticuma tota Ecclesia credendum».. Cum autem Bemardus absolute negav«rii hujus sedis fidem posse sentire defectum, evidentissime consectarium est hanc sedem , teste Bemardo , noa posse €Uiquid hxreticum a tota Ecclesia creden* dum d^nire,
Eodem spiritu doctus sanctus doctor, sempiter^
' Serm. ni, m anniv. AsaumpW cap. IT.
* Epitl. czc, feu Tract, de error. AbmL Priai. ^ > P* M4.
DE SUMMI PONTIFIGIS
nuin nostrœ Gallicanae ecciesis lumen atque decus , i sic aiebat ' : « Romanx praesertim Ecclesiae aucto- « ritati atque exaraini totum hoc , sicut et cœtera « quœ ejusmodi sunt , universa reservo : ipsius si R quid aliter sapio , paratus judicio emendare. » Nefas autem esset se suamque fîdem sic absolutissime permittere incerto et forsan haeretico judicio hujus sedis , qus definire posset aliquid hasreticum a tota Ecclesia credendum. Neque certe leviuscula adulatione haec dicebat vir ille apostolicus, qui tôt ac tanta pontificibus , contra romanae curise ambitionem, acerrime scripsit. Namque alibi hsec habet* : « Et quidem ex priviligio sedis apostolicœ constat, « summam rerum ad vestram potissimum respicere « summam auctoritatem et plenariam potestatem. » Ait denîque doctor ille turpissimae adulationi infensissimus ^ : « Plenitudo siquidem potestatis super « universas orbis ecclesias singularî prœrogativa « apostolicœ sedi donata est. Qui igitur huic potes- « tati resistit, Dei ordination! resistit. Potest, si a utile judicaverit, novos ordinare episcopatus , ubi « hactenus non fuerunt. Potest eos qui sunt, alios « deprimere, alios subliraare, prout ratio sibi dic- « taverit, ita ut de episcopis creare archiepiscopos M liceat, et e converso, si necesse visum fuerit. Po- A test a finibus terrs sublimes quascumque personas « ecclesiasticas evocare, et cogère ad suam prsesen- M tiam, non semei aut bis, sed quoties expedire fi videbit. Porro in promptu est ei omnem ulcisci « inobedientiam , si quîs forte reluctari conatus fue- « rît. » Itaque quis huic sedi auderet dicere : Mquid hœretieuni a tota Ecclesia credendum définivlsti; hoc nefarium dogma a te definitum respuo, et exsecror. Defînitionis hxreticae tepœniteat; impiam definitionem humili ac docili animo te ejurare necesse est. Tïonne ii omnes qui huic potestati resisterent, Dei ordinationi résistèrent? Nonne in promptu est huic sedi, omnem ulcisci inobedientiam, si quis forte ita reluctari conaretur?
xvn.
Profertur sancti Thomae testimoniimi.
Ita Doctor Angdicus sententiam explicat 4 : « gon- « CLUsio. Gum summus pontifex caput sit totius « Ëcclesiœ a Ghrîsto institutus, ad illum maxime « spectat symbolura fidei edere , sicut etiam gene- « ralem synodum congregare. Respondeo dicen- • dum, etc.... Adiliius ergo auctoritatem pertinet
* £pisL CLXxiv, ad Con, Lugd. n* 9.
* Epist. cxcviii , ad Innoc. Pap. n« 2.
* EpUt. cxxxi , ad Mediol. n" 2.
* 2. 2. QuœtL 1 , art. x.
« editio symboii , ad cujus auctoritatem pertinet a finaliter determinare ea quae sunt fidei, ut ab « omnibus inconcussa fide teneantur. Hoc autem « pertinet ad auctoritatem summi pontificis, ad « quem majores et difficiliores Ecclesiœ quaestioncB ft referuntur, ut dicitur in Décret, extra lib. de « Baptismo, cap. Mqjores. Unde et Dominus, Luc. a XXII, Petro dixit, quem summum pontificem « constituit : Ergopro te rogavi, Petre, «^ non de- « ficiatjides tua : et tu atiquando conversus, con- « firmafratres tuos. Et hujus ratio est, quia una « fides débet esse totius Ecclesiae , secundum iUud, a I ad Gor. i. Idipsum dicatis omnes, et non sM in « vobis schismata. Quod servari non posset , nisi « quœstio fidei exorta , determinetur per eum, qui « toti Ecclesias praeest.; ut sic ejus sententia a tota « Ecclesia firmiter teneatur; et ideo ad solain auc- « toritatem summi pontificis pertinet nova editio « symboii , sicut et omnia alia qu^ pertinent ad « totam Ecclesiam , ut congregare synodum gene- « ralem, et aliahujusmodi. »
Luce meridiana clarius est, juxta mentem sancti Thomœ , summum pontificem , tanquam cc^^ tor tius Ecclesix a Christo instUutum, ea quse simt fidei finaliter determinare, ut ab omnibus inconcussa fide teneantur. Ratio autem qua illud probat haec est, scilicet fidem Pétri in ejus sede non defecr turam, ita ut fratres semper conifirmet. Et ideo ad solam auctoritatem summi pontificis pertinet nova editio symboU; quia symboii editio est finalis determinatio circa fidem. Porro si sedes apostolica aliquid hasreticum a tota Ecclesia credendum definiret in symbolo, haec determinatio non esset finalis ; at contra necesse foret ut omnes ad générale concilium appellarent , et ejusmodi symbolum detestarentur. Ergo juxta mentem Doctoris Angelici, nunquam fieri potest ut sedes apostolica , ad quam pertinet nova editio symboii, in symbolo d^finUU aliquid hxreticum a tota Ecclesia credendum. Itaque indefectibilitas fidei huic sedi promissa in tantum valet, ut nemini vere catholico liceat dubitare an definierit aliquid haereticum necne, sed finalis Bit hujus sedis circa fidem determinatio, et dogmata definita ab omnibus inconcussa fide teneantur. Nemo sanae mentis non videt temperatos nostrae Gisalpinae scholae theologos id negare non posse; Transaipinse vero scholae doctores, si pariter sobrie sapiant, nihil ulterius assertum velle.
AUCTORITATE. CAP. XVIIL
Profertur aexti coocilU tesUmonium.
Promptum quîdem esset innumera Patrum atque insignium cujusque aetatis auctorum testimouia contexere. VeruiD,ttt brevitati studeam, ad majora argumenta jam propero; scilicet peremptoriam generalium conciliorum auctoritatem demonstrandam aggredior.
In quarta sexti concilii actione , recitata est épistola sancti Agathonis papse, ad Imperatorem et Augustos, quae sic habef : « £jus (scilicet Pétri) « Tera confessio a Pâtre de coelis est reveiata , pro « qua a Domino omnium beatus esse pronuntiatus « est Petnis; qui et spirituales oves Ecclesiae ab « ipso redemptore omnium, terna conunendatione « pascendas suscepit; cujus annitente praesidio, « hsBc apostolica ejus Kcclesia nunquam a via ve-
« ritatiS IN QUÀLIBET EBBOfilS PÀBTB DSFLBXÀ
« BST, cyjus ÀUCTOBiTÀTBM, utpote apostoiorum « omnium principis, semper omnis càtholicà
« CHBTSTI ËGCLESIA, BT URIYBBSÀLE8 SYNODI, « FIDBLITBA AMPLECTENTES, IN CUNCTIS SBGUTiB
« SUNT... Haec est enim verae fidei régula , quam et « in prosperis et in adversis vivaciter tenuit ac de* « fendit haec spiritalis mater vestri tranquillissimi « imperii, apostolica Christi Ecclesia : quœ per « Del onmipotentis gratiam a tramite apoàtolic» « traditionis nunquam errasse probabitur, nec bae- « reticis novitatibusdepravata succubuit ; sed ut ab « exordio fidei Christian» percepit ab auctoribus « suis apostoiorum Christi principibus illibata fine « tenus permanet, secundum ipsius Domini salva- « torisdivinam poUicitationem , quam suorumdis- « dpulorum principe in sacris Evangeliis fatus est : « Peire, Petre, inquiens... ego pro te rogavi, tU « nond^ficiatjides tua. El tu aliquando conversus, « confirma fratres tuos, Consideret itaque vestra « tranquiUa clementia, quoniam Dominus et Sal- « vator omnium, cujus fides est, qui fidem Pétri « non defecturam promisit, confirmare eum fratres « suos admonuit; quod apostolos pontifices meœ « exiguitatis praedecessores, confidenter fecisse « semper, cunctis est cognitum. «
En hœc est auctoritas falli nescia circa fidem; quippe quae nunquam a via veritatis in quolibet erroris parte dejlexa est : imo ^us auctoritatem utpote apostoiorum omnium principis^ semper omnis catholica Christi Ecclesia, et universales synodi, fideliter amplectentes ^ in cunctis secutx
■GODC. t. VI, p. 636.
sunt. Ergo, universaks synodi, et omnis Ecclesia caihoUca, in cunctis secutx sunt hanc auctorUa' tem. Qua vero de causa in tantum ipsi obsecutae , continuo explicat, utpote apostoiorum omnium principis, etc. videlioet quia princeps apostoiorum in ea sede Tivît et loquitur. Quamobrem ne credas id hactenus factum fuisse ex industria , diiigentia et eniditîone romani cleri. Hoc fit annitente Pétri prsBsidio: haec est ipsius auctoritas. Fides ejus in ejus sede illibata Jine tenus permanet, secundum ^sius Domini polUcitationem. r^imirum Christus fidem Pétri non defecturam promisit, et cor^r^ mare eum fratres tuosadmomdt. Solemeridiano clariora sunt haec A gathonis verba. *
Neque yero dixeris Agathonem suas sedi plus jnsto arrogasse. Hujus arrogantiae Leonem Magnum, clarissimumque Agathonem sanctîssimos pontifices accusare num aliquando critîcos pudebit ? Haec vero dicta sunt non a sola Agathonis persona et mconsulto omni oonsessu , sed eum universis synodis sul^acentibus consilio apo9tolicm sedis . Id scriptum est eum generaUtate totius apostolicœ sedis concilii ^. Id factum legimos, gobscribente centum ac viginti quinque Occidentalium antistitum concilio romano.
Sanctissimus vero pontifex infra loquitur de^beati « Pétri apostoiorum principis sede... cujus aucto- « ritatem, ait*, omnes cbristianae nobiscum natio* m nés venerantor etcolunt. »
Absit autem ut haec sedesad générale ooncilium legatos miserit, qui a conoilio discant an haec ipsa sedes in definienda fide erraverit necne. Audi Aga* thonem ^ : « Personas autem de nostrae humilitatis « ordine praevidimos dirigere ad vestrae a Deo pro- « tegendae fortitudinis vestigia, quae omnium nos- « trum, id est, universorum per septentrionales « vel occiduas regiones episcoporum sug^tionem, a in qua et apostolicae nostrae fidei confessionem « praelibavimus, offerre debeant, non tamen tan- « quam de incertis contendere , sed et certa atque « inunutabilia compendîosa definitione proferre. »
Paulo superius autem haec scripserat de legatis a se ad générale concilium mittendis^ : « In quan- « tum eis duntaxat injunctum est, ut nihil profecto « praesumant augere, minuere, vel mutare; sed « traditionem hujus apostolicae sedis, ut a praede- « cessoribus apostolids pontificibus instituta est , « sinceriter enarrare. » Ita legati procuratores, ne lato quidem ungue procurationem exœdere pote-
< Âgath, Bpi$L m ; iMcT. p. 677.
> Ibid. p. 688.
Ubid.
4 Jbid. Epi$t. i ; ibid. p. 634.
tù7
DE SUMMI PONTIFiaS
raat. ApostoUca verosedes bénigne patitar ut no- Yatoree ad générale concilium appellent , nimirom eo fine ut confiJrmetur majori pompa et celebriore omnium ecclesiarum consensione sedis apostolicae compendiosa d^fmUio; non autem ut definitio ab ea sede jam pronuntiata possit immutari. Nefas est quippe de dogmatibus ab bac sede jam definîtis , tanquam de incertis cantendere» Ejusmodi definita, etiamsi compendiosa d^ftnUione ad générale concilium proferantur, habenda tamen sunt ut certa et immutabilia, £t hase sunt quœ ad Imperatorem et Augustos missa, et in quarta concilii sexti actione récitât^, non solum approbantur, sed etiam inseruntur in ipso hujus aotionis contextu.
Num credibile est , quaeso, concilium générale huic auctoritati sine modo sese extollenti non oontradixisse, si rêvera supramodumseseextu]i88et?Oportuisseisane id fieri, si sedes haec ita errori obuoxia utaliquid haereticum posset definire, suam ementitam iofallibilitatem impudentissime jactasset. At contra, \n protphonetico, sive acclamatorio sermone,conclamant concilii Patres' : « Inspiratione sancti Spia ritus conspirantes , et ad invieem omnes couso- « nantes, atque consentientes, et Agathonis sanc- « tissimi Patris nostri et summi Papse dogmaticis « Htteris ad vestram fortitudinem misais consen- « tieqtes, necnon et suggestioni sanctœ, qu» sub « eo est , synodi cxxv Patrum concordantes , etc. »
Neque vero nisi absurde dici potest banc Agathonis chartam comprobari quidem a conciliis in dogmate contra Monothelitas asserto, non autem in iis qu9 de auctoritate sedis apostolicae obiter insinuât. Enimvero, si sedes apostolica hac supreipa auctoritate careret; quid ioiquius, quid superbius, periculosius, quid vero rerum oïdini infestius, quam ea insulsa tant» auctoritatis arrogantia, qua pontifex ne concilio quidem subjacere velit? Quid vero indecentius, quam ut ea dicta sint ipsi concilie, ipsuqn vero contioescat? Imo concilium generatim ' et absolute totam hanc chartam approbat, admiratur, et in actorum contextu inscrit. Rursus exclamant Patres* : « Summus autem nobiscum « ooncertabat apostolorum princeps : illius enim « imitatorem, et sedis successorem habuimus fau- « torem , et divini sacramenti mysterium iilustran-
• tem per litteras. Ck)nfessionem tibi a Deo scriptam « illa Romana antiqua civitas obtulit, et dogmatum « diem a vespertinis partibus extulit charta, et atra-
• meQtum videbatur, et pbb Agathonem Petbus p> LOQUSBATDB. » Huic sermoui acclamatorio , ad laudandam Agathonis epistolam composito, absque
* Orne, C. P. III. Act xvui ; ihid. p. I052.
* Ihid. p. 1063.
ulla restrictione subscribunt singuli concilii Patres, eumque suum faciunt. Quod autem singulari observatione dignum videtur, hoc totum factum est in hoc ipso concilio generali, quo pontificem Honorium haereticorum sive haeresi faventium numéro adscriptum legimus.
Quînetiam generalis synodus ad Leonem secundum , Agathonis jam defuncti successorem , haec scripsit < : « CoUatis praeterea testimoniis quae af- « ferebat, cum paterais libris, nihil non concinens « inventum est... Ac veluti ipsum prîncipem apos* « toliei chori, primaeque cathedrae antistitem Pe* « trum contuiti sumus mentium nostrarum oculis, « totius dispensationis mjrsterium divinitus eloquen* « tem , verbaque haec per cas litteras Christo fa- « cientem : 7^ e$ Christua^flUus Del vivL Nam ip* « sum totum Christum nobis sacrae ejos litterae « disserendo exprimebant ; quas omnes libentibus « animis sincereque aocepimus , et veluti Petrum « ipsum ulnis animi suscepimus. »
Postea vero concilium narrât solum Macarium Antiochensem a caeteris Patribus defecisse. « Renuit «enlm, ut aiunt*, omniuo sacratlssimis litteris « Agathonis assentiri, veluti in ipsum coryphaeum c ac principem Petrum insaniens. » Scilicet contra Petrum, in sua sede perpetuo loquentem insanit, quisquis ejus definitioni renuU obedire.
Neque certe a quoquam coidato dici potest hano concilii approbationem spectare solum dogmatis contra Monothelitas expositionem. Namque haec per se patent. 1* Expressissimis Agathonis vodhus evidentissime adstruitur indefectîbilis in fidedocenda sedis apostolicae auctoritas, quam in cuncUê se* quuniitr ipsa universaies synodi, et quae ex ipsa Christî polUciteUioM omnino constat. 3* Si falsa esset ea assertio , profecto foret in se perniclosa fidei , generali concilio contumeliosa , Ecclesiae subordinationi quam maxime inimica , impia denique et schismatica. Ergo multo plus metuenda esset at< que damnanda , quam gemina haec Honorii epistola, quae tantummodo unam aut duas in Christo voluntates atque operationes affirmari , pads ser<p vandae causa, vetabat. Ergo, si falsa visa fuisset haec assertio Agathonis , hanc asperrima censura confutari oportuisset. At contra Patres totam hanc chartam , ne restricta quidem hac indefectîbilis et supremae auctoritatis assertione, ratam faciunt, eamque ut suam suis in actis inseri jubent. Neque tantummodo Patres déclarant hanc sedis apostolicae expositionem rectam ac puram esse , sed insuper fatentur hanc rectae fidei expositionem, id-
> Conc. c. P. III, AcU xvni, p. IIOI.
AUCTOWTATE. CAP. XIX.
droo tam appo8ite fleri ab Agathone, quod Petrus per jégaihanem locuêus/uerit, quod ipse Petrus dispensatUnUs mysierium divitdhu eioquatur, quod denîque Patres mentis ocuUê corUuili shU Petrum verba hœc per suas litteras Christofacientem : Tu es Chrisius ^fiUus Del vM, etc. Hsc ad verba Agathonis suain sedem extolienUs alludere et oonsonare, nemo sanae mentis non videt.
Ne dicas denique Agathonem noile ut sua sententia subjaceret sententiae concilii eo quod ejus sententia jam confirmata esset a romano cxxy episcoponun concilio. Enimvero particulareillud oonsiliumcxxvepiscopis constans ( si sedis apostoliçae auctoritatem sustuleris ) non tanta auctoritate pollet, ut ejus sententia sitimmiUabilis , et a generaii concilio reformari nequeat. Ergo haec sententia in hoc erat immuiabilis, quod Pétri fides in sua sede nunquam deûciat ; hoc eerte Agatho et concilium vnanimi consensu clamant.
