AUCTORITATE. CAP. XLV
tiquam cogendi Romani, ut aiebant, concîlii morem Qunquam oblitterassent ! Simul atque de fide disceptabatur, ex Italia aliisque finitimis regionibus coQvocabantur episeopi. Ita nondum in mentem cu-^ jusquam hominum vénérai, an caput seorsîm a corpore, vel corpus seorsim a capite quidquam definire posset. Concilium iilud Romanum , vicinis potissimum Italiœ episcopis constans , ecclesiarum tradi* tioneai secum advectam declarabat. Fratres sententiam dicentes a Petro confirmabant ur . Hoc concilium universalem Ecclesiam optime repraesentabat; siquidem capite et membris constare videbatur. Tum caput membris, tum membra capiti quidquam invidere , aut a se mutuo suspicari , adhuc insolitum erat. At vero si postea cogebantur œcumenicœ synodi , cogebantur quidem non ut traditio incerta eliquaretur, sed tautummodo ut obstruerentur ora novatorum, et tanto consptrantium antistitum spectaculo, indociles animijugum facilius ferrent. Ita jam vidimus Gelasîum , Martinum primum, Aga* thonem , aliosque pontifices in Romano concilio fidei dogma definientes , ut postea legati hanc compendiosam d^nitionem ad générale concilium proferrent, ut certa atque immutcUHtia décréta. Quid autem aptius est ad conciliandam docilitatem populorum, quam splendîdissima capitiscorporisque pastoralîs concordia, quse in concilio Romano jam praelucebat? Quid decentius, quam ut corpus una cum capite individuum , per os ip^us capitis loquatur? Quid veropericuli metuendum est in retinendo boc moreantiquissimo, quandoquidem ex promissis plane constat caput atque membra pastoralis ordinis nunquam dissensura esse circa fidem? Ubicum' quefuerit cadaver, ait Hieronymus % Utuc congregcUnmtur aquilœ. Fides, quae in sede Pétri nunquam defectura estj inuniversitateepiscoporum ex eadem promissione nunquam deficîet. Haec ipsa doctrina , quam apostolica sedes usque ad consumnmtionem sxculi omnibus diebus assertura est, ban; eadem îpsissima conclamabitur a multitudine episcoporum, sive omnes una in concilio congregati , sive singuli seorsim sententiam dicant. Hoc promissis liquet. Quare ergo trepidarent homines , dum Cbristus ait : NoLiTE TiMERE. Cœlum et terra transibunt, verba autem promissionis , tum capiti , tum eorpori facta, nunquam prsUeHbunt f ^ Iterum atque iterumqusero quid sitde dissensione ullain cogendo Romano concilio metuendum. Fateor quidem maximum imminere periculum ex nationalibus conduis, qu» omni infallibilitatis promissione earent , quae forsan minus univers» quam suae pri-
*• \id. supra.
vatœ traditionis gnara eruntac studiosa, et quae suis regibus aliquandoobsequiooguntur. Nihil au^ tem est simile metuendum a Romano concilio , cui Papa praeest. Hinc certiores flerent omnes episeopi quanti pontifexeos faciat : unde ipsi pontifici multo devinctiores essent. Singuli singularum gentiuin episeopi singula a suis fratribus jam sancita libentiusamplecterentur. Apostolica autem sedes, utpote centnim traditionis , quœ ex centro ad extrema, etab extremis ad centrum, veluti sanguis incorpore humano, nunquam non fluit atque refluit, ignorare nunquam potest quaenam sit plerarumque ecclesiarum traditio. Sic apostolica sedes traditionis universœ gnara tutosemperprocedit. Romanum vero concilium constaret episcopis Italiae, qui sedi apostolicae sunt addictissimi. Neque vero dubitandum fest quin Germania, quin Hungaria, quin Polonia , quin Hispania , coutinuo ratum facerent quidquid juxta traditionem suam a sede apostolica cum Romauo concilio decerneretur. Quid tum Gallia? Dissentietne ? Absit ut tantum facinus ex catholicissima ecclesia unquam metuerim : simul atque constablt de définitione facta a capite , quam pleraque membra ultro et certatim secutafuerint, Gallicani antistites alacri studio obsequentur. Quod si reluctetur aliqua privataecclesia, velit, nolit, in aiiarum sententiam descensura est, nimirum ne sola et schismatica vi^ deatur.
Quantum vero Ecclesiae catholicae impendeat incommodum nemo non videt, dum œmulatio, suspicio et contentio grassans caput atque membra, totum Ecclesiae corpus divexat. Nunc episeopi nihil sibipraesidiisperandum, nihil peue metuendum vident ex sede apostolica. Eorum quippe sors ex. solo regum nutu omnino pendet. Spiritualis juri&dictio prostratajacet; nihil est, si solapeccata clam confessario dicta exoepejris, de quo laici magistratus ex Domine Régis non judlcent, et Ecclesiae judicia non vilipendant. Frequens vero ac jugis ille recursus ad sedem apostolicam, quo singuli episeopi, singulis tum fidei, tum morum quaestionibus, Petrum adiré et consulere consueverant, ita jam inolefit, ut vix supersit mirabilis hujus disciplinae vestigium. Quantum ad rem ipsam, reges ad nutum omnia regunt et ordinant. Sedes vero apostolica, inani tantum forma e^ raro compellatur. Iifomen est, quod ingens aliquid sonat, et suspicitur ut magni nominis umbra. Neque certe quid possit haec sedes, jam usu norunt, nisi dum efXlagitant a canonum disciplina dispensari. Unde ipsi laici culpant , et ludibrio vertunt hanc praecelsam auctoritatem , quam non adeunt , nisi ut suo commodo inserviat. Hinc contîgit ut materna et amabilis haec auctoritas iu-
<22 DE SUMMI PONTinCIS
vidiam condtaverit. Hinc deflenda faœc cootrovenia
quœ jam a treceatîa anniaCiaalpinos et Transalpinoa velutîalieaoafecit.