‹ Œuvres du cardinal de RetzChapitre 341 sur 367 · LETTEE DU PAPB CL^MEirr X AU CARDIKAL DB EKTI · texte numérisé non relu

LETTEE DU PAPB CL^MEirr X AU CARDIKAL DB EKTI

SUR SA OMISSION DU CAEDnVAJLAT.

[11 juin 1675.]

DiLBGTO filio nostro Joanni Francisco Paulo Gondo, S. R. £. presbytero cardinali de Retz nuncupato Clemens P. P. X.

Dileete fili noster, salutem et apostolicam benediçtionem.

Nuotiarit nobis nuper dllectus et filius noster Fabricius SanctsB Romanae Ecclesisft cardinalis Spada nuncupatus, qui nostri et ApostolicsB Sedis nuntii munere apud chariasimum* in Christo filium nostrum Ludovicum Francorum regem christianissimum fungitur, tibi in animo esse in monasterium Sancti Michaëlis in Lo» tharingîa, religiosam vitam ducendi gratîa, te recipere, et non solnm monasteriis, seu aliis beneficiis ecclesiasticis, quse tibi ab bac Sancta Sede commendata sunt, sed etiam cardinalitise qua fnlges dignitati renuntiare. Non dissimulabimus tibi.istius rei novitate animum nostrum graviter (;ommoveri. Nam, licet de speetata tua pietate satis confidamus, te non inanis glorise studio, aut cujusvis reprehendendae cupiditatis instinctu, sed quietis et vitae contemplativae desiderio eam cogitationem suscepisse, non possumus tamen ejusmodi consilium tuum, hoc tempore quo circumspectionis tuae operam M obis et huic Sanctse Sedi pemecessariam

3. M. Fabbé Boson • c da >, et, deux lignei après, « pour taroir û >. LxTTax 85. — Bibliothèque iorraiMê de dom Calmet, col. 435 et 436 ; et Histoire de Pahbajro tU Sainte BÊikiei, par dom de Tlale, Preuve* ^ p. $07 et 5o8. z. Dans le texte de dom de Tlale, clarittimum.

■ repatamus, nllo modo probMe. Satit tObî notam «0t, diiecte fili

'^7' notter, Sancte Romanae EcdesUe eardinalet, tanquam fidgentia Ecclesiac lumina chriitiaiueqne mpublicae colmnnat*, apud Romanum Pontificeniy Domini nostri Jeau Chriati Tieariiim, îd pneatare ministerii qnod aancti Apoatoli etdem Salmtori nostro, ngnum Deî pnedieanti atque salutis nostne inyBteriiim operanti, pnesd* temnt, ut scilicet eumdem Pontifieem, in exaecatione aaeerdocalia officii totiuaque cathoUo« Eeclesûe dtrectiona, conaîlio opcraqne aaaidue jurent, et ingentea illiua curas, quas immenaa tôt negotiomm undique confluentnim moles degramt, suppositis qnîaque pro rirîli* humeris societatisque laboribus, allevare stndeant. Hoc te faactenus egregie pnestitisse noTimus, et in futurum quoque, maximo cum fructn, pnestare posse non dubitamus; tua enim in Nos et Apostolicam Sedem eximia fides et derotio, sacrarum aliarumque bonarum litterarum scientia sîngularis, in rébus agendia consulendisque prudentia, quam diutumus usas, «etatîsqne matiiritas perfecit, tum animi vigor atque conatantia, alicque pneclarœ virtutes atque animi dotes, quibus personam toam ab omnia boni largîtore abunde instructam decoratamque noTÎmus, id Nobia omnino persuadent, in eamque nos adducunt sententiam, ut desiderio tuo obaecnndare, abaque grariasima hujus Sedis jacinra, minime posse éxîstimemus*, nec propterea putes tibt contemplandc Teritatis suaritatem subtrahi. Poteria enim, tam capaci ad ntiumque vite genus ingenio, inter negotia ecclesiastica, qam snactpit nécessitas charîtatis, otium sanctum invenire, quod quserit chaiitaa Teritatis : ut et animum ea delectatione reficias, et bonomm operum fructibua quibus actuosa rita in Dei ejusqne Ecclesise SaneUe senritio facunda est, Domino benedicente, lïeteria. Qnamobrem care ne stationem in qua te collocarit Altisaimus deserere, deqve cardinalitii honoris cuknine ad monachatum, sub inferioiis obedientia, descendere de cetero cogites : qnoniam, etsi pennas ha» béas quibus satagas in solitudinem aTolare*, ita tamen adstride

a. On lU lei danf dom Calmet co/wiuui, maii on Toit par an blane qoe r# est tombée : ce qui n*« pM empéehi dom de rUe de reprâdiitre cette fiinte.

3. C*eft-à-dire pro mrili parte, élUpse asitée dent la latinité a^dane, mais dont Foreell^ dit n*avoir pat tu d'exemple ches les anciens.

4. Nous snbetitaons id le subjonctif à Tlndicatif esùHmmnm* de nos dcas textca; quatre lignea plus haut, nous aront remplace, quoique la correction soit moins indispensable, virtuti* par pirtules. A la ligne suivante, lea dcas testes ont subsirohi, faute que nous arons en également à cocriger dans la Uttre a4 de Retz, p. 429.

5. C*est la réponse, par la mime figure, à ces mots de k dernière phrase de la lettre de Eots an Pape (p. 43a) : alas pUbt ûi toliimdmem mroUham,

•ant nexîbns pneceptoxum ut libenim non haîbcat absque nostia — ^— — permÎMione Tolatum. Sed salnbribus monitis juMiaqae nottm, 167 S qjBLO par est obsequîo, morem gerere, omnesque graTiMÎnii mane* ris quod homerU tuîs imposait haec Sancta Sedet partes implere stnde : ut senectutem nostram, sub tôt curanim pondère laborantem, soleris, et (quod magnopere optamus) prœsens eonsilio operaque tua juves. Deus te incolumem serret, Fiii dilecte, om« nique de calo benediclione cumulet.

Datum RomsB apud Sanctam Mariam Majorem, sub annulo Piscatoris, die xxn junii MDGLXXV, Pontificatus nostri anno sexto.

Page 1