LETTRE DU CHANCELIER DU PRAT AU SOUVERAIN PONTIFE

Beatissime pater, post humillima felicium pedum oscula ; multorum consentienti sermone dudùm audio, sercnissimum Angliœ Regem crebriùs queri, et vehementer expostulare, juris beneficium, quod ex œquo debetur omnibus, se non posse consequi, eâ prsesertim in causa quam Roma3 nuUo modo tractandam esse conlendit. Tùm quia ejus modi fit et tanti niomenti ut per procuratorem agi nequeat prorsus, tùm quod ad eandemcoram tuendam, sine maximo atquc

APPENDICE. ftâ7

multiplici periculo régi non pateat aditus. Contra autem in Angliâ et pronmptum et liberum esse personis, inter quas versa tur. controversia, ut praesentes respondeant, quoties ab ipsis quidpiam inquirere oportuerit. Illic praetereà commorari homines, qui dicturi sunt tes* timonia, quos nullâ ratione Romam quispiam protrahat. Atque ità colligi, ut longé minore molestiâ atque impensa negotium conficiatur in Angliâ. Postremô Anglorum Gallorumque potentissimum Regum quasi quodam moris antiquissimi jure, contentiones solitos in suâ cujusque ditione terminari. Ostendit itaque Rex se pridem postulasse , ut ad integros aliquos et minus suspectes judices causa haec in Angliam rejiceretur : nihil tamen adhuc profecisse preces suas, etsi plurimorum doctissimorumque virorum sententia easdem aequissimas comprobet. Quam is repulsam, si semel pervulgata fuerit, videt subditorum suorum animos adeô permoturos, ut verendum sit, quanquam ipse nihil taie cogitet, ne quid novarum rerum in sedem apostolicam moliantur, quod mox non facile sedari possit, impellente praesertim nuper disseminato rumore, videlicet Sanctitas Vestra in hâc causa duci vel gratiâ vel metu Csesaris : quod ego sanè nec suspicor quidem , tantum abest ut credam, censeo certè rem ipsam complectendam esse eâ prudentiâ ac lenitate quibus Sanctitatem Vestram abundare scio, ut dijudicetur cùm primùm fieri poterit, neque enim de re fluxâ agitur aut levi, sed de animarum aeternâ salute. Quamobrem cùm futurum confidam ut in eam curam, quœ praecipuç sui muneris est, Sanctitas Vestra diligenter incumbat, affirmabo serenissimis Galliœ et Angliae Regibus id juxtà gratum fore: prseterea SanctitatisVestrsedignissimura, et ad mala multa evitanda maxime accomodatum. Quod

&3S APt»BltDICIb.

si in hoc argumentd fortasse iiberiùs smbere videbor, Sanctitas Yestra mihi pro suâ clementift ignoscat obsecro, jam tum enim cum ea me in reverendissimum fratruin cardinalium coliegiuin ascivisset, factum est, ut queam aliquandà per litteras aaltem in médium non «fiferrei quod honorificum tutum ac salutare futurum indicem Sanctitati .Yestrœ, atque DniversaB Ecclesiœ ex cujus quidem amplitudine ut tantum laetor quantum debeo, ità bî quid adversi acciderét, qUod Deus avertat) talis in me nimirùM reduudarèt dolor, qualis cadere potest in quemlibèt alium prsBsUlem.

Beatissimô pater , Deum ôptîmutn , maximum ei animo precor Sanctitatem Yestratti orbi christiano diû preaBtet incolumem. Ex oppido ÂbbatisvillaB « notAê januarii 1631 '•