NO VIII

Mémoire consultatif adressé , en 1814, par M. tabbé dAstros au Souverain Pontife , pour lui ilemander des décisions sur les difficultés soulevéejs par l'administration du Cardinal Maurt.

BeATISSIME PATIBy

Inter mirabilia quœ Dominus nostris hisce temporibus fecit magna solus , quid gratiarum agendum ! Quanta cordis alacritate exultandum ! Quàm elatâ voce confitendum Domino quoniam bonus , quoniam in seculum miserïcordia ejus ! qui potentes deposuit , Ecclesiam immensis beneficiis donavit , et Regem nostrum et Principes inclytos nostr» Galliœ restituit I Inter tôt et tanta bénéficia unum illud imprimis celebrandum nobis est quôd Sanctitatem Vestram postpugnas, carceres, angustias et innumeros labores forti et invicto anîmo superatos , mira virtute lîberare et Sanct» Suae Sedi reddere voluerit , faciendo magna qui potens est. Digitus Dei est hic 1 hic manifesté apparet feliz et stupendus eflectus promissionum Ghristi erga sanctam Dei Ecclesiam adversùs quam portée inferi prœvalerenon poterunt , et super quam, utpotè lapidem solidissimum , qui ceciderit , quantumvis potens, confringetur , quaeque super Pétri cathedram , tanquam firmissi. mam petram, fundata, inter tempestatum procellas immobilis in aetemum stabit.

Gratias Deo super inenarrabili dono ejus , quia fecit potentiam in brachio suo , deponendo potentes de sede , ut eialtaret humiles.

Deo peractis gratiarum actionibus , liceat mihi , B. P. ea quœ in his circumstantiis , diœcesim Parisiensem ex parte administrando , gessi , Sanctitati Vestrœ exponere , et ab eâ pro deinceps agendis consilium exposcere.

Die 10* junii anni 1808 , Ecclesia Parisiensis pastore suo felicis mémorise Joanne Baptistâ cardinali de Belloy orbata fuit , atque eâdem die Gapitulum dicta Ecclesiae rite congregatum quinque Vicarios capitulares elegit, eos ipsos scilicet qui ofiicio vicariorum

Iviij

generalium , vivenle suprà laudalopastore, fungebantur; è quoram

numéro egomet ipse fui.

Pluribus posleà transactis mensibus, Buonaparte pro tuncGalliae imperator, vi Goncordati anni 1801 , ad sedcm Parisiensem, avanculum suum Josephum cardinalem Fesch nominavit , et continaè Ecclesiae Parisiensis capitulum Vicarii capitularis facullales eidem Cardinali contuiit ; apud quem , ut ipsi prsdictas facultates offerret, totum convenit, ipsam diœcesis administralionem delaturura. Et ego quidem , ut potè capituli membrum , supradictonim omnium particeps fui. Quae quidem absque ullo gubemii impulsa gessimus , de virtute et integritate suprà laudati Gardinalis bené confidentes , et consuetudinem capitulorum G allias sequi arbitrantes , quae , ut aiebant , hune honorem Episcopis nominatis jam à longo temporc déferre solebant ; quâ de re posleà certos factus sura : simul tamen mihi asseveratum est quôd taies nominati Episcopi , vi illius à Gapitulo factae electionis , diœceseoB regimini se immiscere minime in more habebant. Hune capitulorum usum , sacris canonibus minime conscnlaneum , bine originem suum trahere sum suspicatus , scilicct ex infeliciter geslis post annum 1682 , durante discordià inter Summum Pontilicem et francicum gubemium. Quidquid sit, praedictus D. Josephus cardinalis Fesch à spirituali ecclesiae administratione abstinuit.

Medio autem anno 1810 , Cultuum administer, francico jubente gubernio , ad ecclesiarum vacantium capitula scripsit, invitans ut Episcopos nominatos in Yicarios capitulares eligerent. Inlereà Buonaparte , pro tune Imperator , apud prœdictum cardinalem Fesch avunculum suum , ut facultatibus à capitulo oblatis uteretur, contendit.

Et verè die lunae mensis augusti 20 , ejusdem anni 1810 , unus è Vicariis capitularibus nobis unà congregalis nuntiavit , suprà mcmoratum D. S. R. E. Gardinalem optare ut titulo Vicariorum capitularium renuntiaremus , proptereà quùd ipsum qui canlinalitiâ atque episcopali dignitate fulgebat , ex aequo cum simplicibus presbyteris Vicarii capitularis munere fungi , minime , ut sibi videbatur, deceret. Hujus renuntiationis pericula atque incommoda demonstrare nisus sum , nec tamen destitum est ab illâ propositione ; quae ciim diebus 23 et 27 ejusdem mensis renovata esset , tùm pelitam renuntialionem ecclesiae ac religioni nocivam mihi videri proindèque à me dari non posse denuntiavi ,

nisi forsan ipsum Gapilulum alilcr judicans à me eatndeni pro religionis boao expelerel. Intereà saepiùs laudalus cardinalis Fesch, jure quod ei vi su» nominationis ad arcliiepiscopatum Parisiensein competere polerat , cessit.

Diedominicâ mensis octobris 14 ejusdem anni ISIO, Buonaparle ad eumdem episcopatum D. Joannem Sifrein cardinalem Maury nominavit ; et Gapitulum Parisiense , juila gubernii francici vo* tum , in concilio capilulari easdem illi , iisdem verbis D. canlinali Fesch conlulerat. Eo quidem tempore jam verô nemini dubium esse poterat quin gubernium Ecclesi» manifesté adversari vellet ; par non erat nostra in cardinalem Maury fiducia , electionemque episcoponim nominatorum in Vicarios capitalares ut sanctœ Eccle* si» regulis dissentaneam cognoscere incipiebam. Proindè huic propositioni , quantum in me erat , restiti ; canones exposui ; quibus ex adverso prœtensam Galliœ consuetudinem , Ecclesiaeque pericula , si gubemio resisteremus , objecerunt. Poslhabitâ ergè meâ aliquorumque Ganonicorum obsistentiâ, praedictus cardinalis Maury in Vicarium capitularem à majore parte Gapituli eligitur. Protinùsque ad eum ejusdem Gapituli praeses et lecretarius ac quatuor alii Ganonici ut hujus electionis instrumentum ei déférant, deputantur. Quam quidem legalionem à me , ut potè qui Gapitulo exofficio praeessem, recusari non posse censui, omni muneris quo fungebar obligationi satisfecisse arbitrans postquàm in concilio capitulari meam emiseram sentenliam , atque eam quibus in me erat argumentis defenderam.

Sanctitati Vestrœ , B. P , ut patri filius actus meos qui forsàn redargui merentur fiducialiter expono , siquidem id œqnitas mihi videtur postulare , ut dùm suprà meritum , plures de me benè pnedicant , saltem Sanctitas Vestra de iis qu» in meâ agendi ratione cum sanctis regulis minus congruunt accuraté sit edocta. Id yerô sincère asseverarepossum, quèdubi praedictum cardinalem Maury in illâ circunstantiâ adii, ipsumque vidi, illicè malonim Ecclesia imminentium apprehensio mentem meam et cor fortiter concussit.

Regimen Ecclesi» Parisiensis suprà memoratus cardinalis Maury sine morâ sibi Tindicayit , et , excepto quôd tiUilom admù nistratorù capitularis in actis suis retinuit , in omnibus tanquam si revcrà Parisiensis Archiepiscopus rite institutus esset , se gessit, nosque , non tanquam Gapituli sed tanquam sui ipsius Vicarios générales habuit. In iis quae contra canones ausus est , quantum

Iz

in me erat , ut necessiUs inihi incumbebal , eliam palàm resliti ; ad ipsum precalorias commonitiones , seu mediante fratre suo , seu per alios prudenles viros , direxi ; quae cùm omninô ioalilia adverterem , ad Vestram Sanctitatem , quamdam supplicationem , nullo quidem signo meo muaitam , quâ resolutiones et facilitâtes necessarias expostulabam , Savonam miltere Don praetermîsi. Intérim ab administratione Ecclesiœ simal cum caeteris Vicariis capitularibus unique pnedicto cardinali Maury dirigendâ , de consilio graviam virorum atqae etiam RR. Gardinaliom , non destiti , eo fine ut , in quantum necesse erat et fieri poterat , actus ejusdem Gardinalis , pro fidelium securitate validarentur. lUe verùm status idem permansit usque ad diem 1«" januarii anni I8il , quâ die libertate orbatus sum.

Quomodô ac quamobrem in carcerem conjectns sim SancUtas Vestra discere potuit j alque id imprimis , nempè qnôd muneris mei renuntiatio prima fuerit conditio quàm libertati me» restituendœ gubemium apposuerit.

Die autem 7* ejusdem mensis januarii ' , Gapitulum Parisiense Buonaparte , pro tune Imperatorem , adiit , ut ei significaret ( cujus significationis exemplar hic annecto ) facultates mihi delegatas , à se revocatas esse. Haec autem revocatio in odium religionis , vi , metuque manifesté extorta , nam gubemium apud canonicos comminatum fuerat meam coram tribunali traductionem ac condamnationem ; talis , inquam , revocatio à me semper pro invalida habita fuit.

Post nuperos tam faustos eventus , Gapitulum Parisiense jam suâ fruens libertate , ut administrationi quam contra canonicas sanctiones contulerat praedicto cardinali Maury Gnem faceret , in suâ , concilio diei 9 aprilis ultime praeteriti , deliberatione cojus exemplar praesentibus litteris adjungo , omnes gcneratim Vicarios capitulares à prima sedis vacatione electos revocavit , statimque DD. SinchoUe d'Espinasse et Jalabert qui jam ab initio vacationis sedis fuerant electi , et D. de la Myre-Mory canonicum cui idem titulus Vicarii capitularis , post mearum facultatum à Gapitulo die 7â januarii ann. 1811 factam revocationem , coUaUis fuit ; sed qui eo munere nullo modo fungi voluit nisi post saspé iteratas

1 CéUit le 6.

ânvilationes , ne dicam poliùs minas , in Vicarios capilulares ex iiitegro reelegit. In eâdem deliberatione , capitulum , designando me tanqiiam qui olim Vicarius capitularis exliterim , optare se ut îlerùm in hoc raunus redinlegrarer declaravit, sicque dûm in car« cere adhuc detinebar , suam me in officium redintegrandi intentionem demonstravit.

Die 45 ejusdem mensis aprilis , libertati restilutus sum Andegavi , que à duobus jam mensibus fueram translalus.

Statim Lutetiam redire , confratres meos canonicos , Vicarios capilulares invisere atque Ecclesiae Parisiensis regimen pro parte excipere feslinavi. Ast novse difGcultates , quas sublatas putave* ram , occurrerunt ; et gaudium quo pro Ecclesix victoriâ , Franciae felicitate , ac meae libertatis recuperalione fruebar , perlurbaverunt.

Etenim mihi primùm nuntiatum est Capitulum ad novam mel electionem in Vicarium generalem devenire velle ; quam electionem me acceptare nuUo modo posse , litteris diei 22 aprilis ad D. de la Myre-Mory scriptis declaravi , eâ nixus ratione, quia per hujusmodi electionis acceptationem , revocationis tituli mei die 7 januarii ann.1811 à Gapitulofact», validitatem recognoscerem.

Ad hanc declarationem praedictus Canonicus respondit , quôd cùm omnes Vicarii capilulares à sedis Parisiensis vacatione electi generatlm revocati fuerint à Capitulo illius deliberatione diei 9 aprilis proximè praeteriti , me de novo in Vicarium capitularem eligi omninô necesse esset. Quâ de re deinceps à me vivâ voce tantùm aut aliquibus canonicis actum est.

Gaeterùm hsec est difficultas. Capitulum Parisiense , cùm ; ut mihi videtur , ad reassumendum officii mei exercitium , ac locum quem sive in Capitulo , sive in choro anlequàm in carcerem conjeclus essem occupabam , et secundùm ordinem quem inter Vicarios capitulares obtinebam , me in vi tare debeat , vull è contra ut novam muneris mei collationem acceptem , et ad quartum ultimomque Vicariorum capilularium locum descendam.

Quo ita se habente , significavi i^ me novam muneris Vicarii generalis collationem acceptare non posse ; proptereà qu6d mihi agnoscere non licet jus competere Capitulo electionem Vicariorum capilularium semel factam ad libitum annihilandi. 2* Ob eamdem rationem , mihi minime liberum esse , ad locum inferiorem pro voluntate Capiluli descendere , cùm ea pristini ordinis mei amis-

hij

«0-, vel nov9 de me factae et à me acceptais elecUonis manifestam esset argumentnm, vel oliam meœ praeteritae agendi rationis quoddam vituperium , quod quidem in caus» quam defendi detrimentum iret. Et cùm Canonici mihi objicerent Dalkm eaae in mente Gapituli , sive primi , sive ultimi inter Vicarios capitolar» loci distinctionem , et statuta à felicis memoris D. Joan. Bapt. cardinali de Belloy, archiepiscopo Parisiensi, eidem Gapitulo à primaevâ institutione data , qus designationem primi Vicarii generalis, ut Gapitulo praesit , praescribant , jam absque alla vi censeri , eo falso prœtextu qu6d hœc statuta ex articuUs organicis Goncordati vim suam traherent ; significavi 3® praedicta statuta Capitnli Parisiensis nil à suâ vi amisisse ; neque banc vim ex aiticulis Goncordati organicis , sed ex Goncordato ipso habere , et specialiterexdecreto executoriali à defuncti cardinalis Gaprarapro tune d latere legati , quo Episcopos atque Arcbiepiscopos Galli» ut Capitula constituant eisque dent convenientia statuta enixè adbortatur, quae Goncordatum ac executoriale decretum omne robor suum absque dubio servant donec à SanctitateVestrâ abrogentur; quôd si robur suum amisisse censerentur, plura absorda ac omne statum gallican» Ecclesi» perturbantia immédiate sequerentur, atque illud imprimis , nimirùm ipsam Gapituli institutionem nullam esse, Gapitulumque jam non esse Gapitulum; deniqué statuta Gapituli , si , ut patet , ante sedis vacationem valida extitere , invalida, durante vacatione , fieri neutiquam potnisse, eo quôd non sit penès Gapitulum facultas quidvis mutandi in statutis vi quorum ipsum exstat et in suft forma constituitur ; minime necessarium judicavi subjicere hs&c duo inter se repugnare , qu6d ex uni parte Gapitulum nonnisi quartum et ultimum locum inter Vicarios capitulares mihi addicat, et ex altéra nullam inter eosdem Vicarios locorum distinctionem se agnoscere asserat ; dato autem quôd illa locorum distinctio nullam in jurisdictione differentiam importet , adhuc satis esse quèd distinctionem bonoris atque ordinis in choro ac Gapitulo afferat, ut momenta quœ ne ultimum locum pro primo acceptem impediunt , omninô valeant.

Quoad jus Viearios capitulares pro libiUi destituendi, Gapitulum jus illud manare putat , tùm ex consuetudine Ecclesic gallicansB , ejusdemque Ecciesis juris peritorum decisionibus , tùm Barbos» , Fagnanique sententiâ ipsiusque S. Congregationis Goncilii quidam declaratione : ad quœ confutanda respondi quôd