‹ Abrégé de théologie dogmatique et moraleChapitre 320 sur 459 · PECCATA CONTRA NATURA · texte numérisé non relu

PECCATA CONTRA NATURA

Illam velle directe est intrinsece malum ; et nunquain licet. Hinc peccal graviter, «lui illam eliam ex melu morlis, ex induslria provocat, vel inceplaiu quocumque modo promovet, vel illi non causatœ assentit , vel qui illam causât in alio, et tune accusentur eliam circumstanliro personai, in quà illam causavit.

Idem tene si per alterius manus sibi liane paravit pessiniam voluptatem. Si causa graviter in illam iiilluens, ut tactus, aspeclus, cogilationes turpes , sine proportionata causa ponanlur, pollulio est grave peccalum , eliamsi in somno eveniat, si pr;cvisa fuerit, ex liis causis ante somnum positisseculura, etiamsi pollutio eveniens displiceat ; secus vero si laies causai etiam graviter influentes, ponantur ex gravi causa, ut in medico, conlessario, modo periculum consensus non sit, vel removealur.

(Vide n» 2521 in fine). Si causa sit leviter influens, minor causa requirilur ad illam ponendam, si non adsil consensus periculum. Sic licet equitare, loqui honeste cum personis alterius sexus , cibos calefactivos ante somnum capere, situm commoduni in lecto, eliamsi involuntaria voluplas sequatur, cui non assenliatur. Excusât in lioc casu ralionabilis causa utililalis, vel convenientia'. M. 79G.

2540. Pollulio semivolunlaria in somno, non est nisi levé peccalum, nisi ejus causa posila sit, ut supra. Pollulio omnino involunlaria, eliam in vigilia, non est peccalum, modo illi consensus non pra!Stetur;etnon necesse est illam cohibere, sed divertendum ad alia, et orandum. Eripe me de Info, ni non injUjav.

2541. De disiillntione, si fit cum aliqua delectatione et commolione, idem tene, ac de pol-

lutione; si sine illa evenit non curandum de illa, sed nun(|uam procuranda est. De inolibus inordinalis^ si sint graves, idem tene ac de pollutione. Si sint levés, et provenientes ex nalura, vel causa honesta, contemnendi sunt, et diverlendum ad alia. De remediis vide n^^ 1150, 1825 el seq.

2542. {h) De sodomUt. Alia est perfecld qua», est concubitus inter personas ejusdem sexus, sive mulieres sint, sive viri, in quàcumque parte corporis congressus fiât. Modus congressus non est ergo in confessione declarandus. Non est declarandum an quis fuerit agens, vel patiens, ex probabili sententia; sed pollutio, si evenit, accusanda est, Sodomia imperfecta est accessus viri ad vas prœposteruni fœmina;.

Est diversae speciei ac perfecta.

Perfecta solaincurrit pœnas,sed tantuni quando concubitus est consummalus in vase indebito.

Unde mulieres non illas incurrunt. D. 43i.

Non est sodomia imperfecta si congressus viri fit in alia parle corporis fœminae ac in vase prœpostero,v. g. in ore, sed peccalum poUutionis, etsinml fnrnicalio si hoc evenitcum afïectu adfornicationem.Cœterum quando cognovit confessarium mulierem cognitam fuisse extra \as debilum et e>[ra vaspraîposterum, niliil amplius inquirat. Lig. o. KiO.

25-43. (6') BesluditaH est concubitus cum bruto. Est gravissimum inler peccala luxuriifi.

Non est necesse declarare bruli sexum. Tactus super animalium corpus sunt gravia peccata, quando delectatio ex eis qujcritur; levia vero si fiant sine periculo, v. g., obiler ; imo aspectus et tactus, si fiant ex honesta causa, licent, v. g., ad jungendos equos, etc. Ad beslialitatem

DECALOGI VI"'" PR.EGEPTUM

refertur congressus cum dœmone, vide dicla n" 134'i. Gaute procède in inlerrogalionibus his, vide 11 0 1320.

|II. De teccatis cointra cas-

TITATEM IKTER CONJUGES. Diceil-

(lum 1 Quid conjugibus liceat ; et II quid non liceat.

2544. I. Quid liceat conjugibus, vide n" 1537. Licitus est actus conjugalis, si finis sit honeslus, et circumstantia' lioneslaî. Porro tines honesfi sunt generatio prolis, petilio conjugis, periculum incontinenlia', desiderium lovendi amoris, et hoc etiamsi conjuges sinl stériles et senes, dummodo impotentes non sint, vide n" ItiST et seq. inio etiamsi impotenlia sit dubia; in que casa possuntexperiri actuni, quamvis pollutio [ler accidens sequatur. Gircunislantia'lionesl;i!

sunt. e.u jxirle personm^ ut cerlo uialrimonio sit ligala , vide n^ l(il8,(in dubio vide dicta no KWO), ut non liabeat volum castilalis, recole dicta n» 10 13, ut non sit inipolens, vide no 1057, ut non babeat inq)edimenlum ex incestu connnisso. Hoc impedinienlum, et votuni, pelilionem actus reddunt illicilam, nisi aller conjux sit in |iericiilo incontinentiœ, vel jion audeat petero, quamvis desiderel. Sed voto ligatus non potesl petere in periculo incontinenlia' propriaî, secus de eo fjui inq>ediinenluin habet, si difîerri debeal dispensalio, quia leges Ecclesia- non obligaiit cum lanlo iiicommodo.

Si uter(|ue vovit casiilalem, vel babet impedimenlum, neuter petere potest ; sed si voverini, ([uin cédèrent de jure suo, et unus pelât, aller tenetur reddere; secus si cesserinl de jure suo. M. !2()90. Qui habet volum, peccat petens solos tactus, elc.

z\duller, et probabilius reus sodomia;, vel bestialitatis potest pe-

tere debitum ; sed non exigere, nam jus ad illud amisit ; imo aller potest in his casibus divortium facere, excipe si ipse in adullerium, vel in alla peccala ejusdem generislibere consensit.

Lig. 1. Ô. 900. 902. Cognalio spiritualis matrimonio superveniens probabiliter non inducit impedimentum.

2545. Ex parle modi. Modus licitus est, si mulier sit succuba; sed hoc non sub gravi, modo non adsit periculum etTundendi omne semen, quod raro adest; imo nec sub levi, si ratio aliqua excusât. Hinc dehac materia non interrogandi conjuges, etiamsi aliqua dêperditio seminis tieret, modo non sit totalis, et quocumque modo minus naturali actus liai.

25-40. El- (Kirte luci. Si actus exercerelur in alioloco qucàui secreto, coram tiiiis, vel aliis, esset mortale. Unde consulendum conjugibus, ne pueros in suum lectum admittant, et si lleri potest nec in cubiculun^ et sint valde prudentes.

2547. Er parle tcmporis.

Aidlum tempus sub gravi i)robibetur, imo juxia nmltos, nec sub levi ; unde justa causa excusât in quocumque lempore, excipe si tempore pnegnationis esset periculum |)ro proie, quod raro accidit; vel si in gravi morbo magnum damnuni limendum esset pro alterutro conjuge. Si morbus sit contagiosus et secreius, non potest inleslus petere. nec reddere debitum, iiisi mojieat com- |)arlcm ; sed non tenetur monere modo neget debilum. In aliis morbis eliani gravibus, pncserlim si diulurniores sinl, potest licite exercer! acius , sitimeantur periculum inconlinentia', vel gravia incommoda, modo periculum vila.' non sit proximum. Sed lugrotus non tenetur

PECCATA CONJUGUM

ad reddcixliiin, ii( palet. L.950.

Idem lene si iniilicr non parit nisi nioituos pueros. In diecommunionis, vide n» 94:2.

2548. Supposilis ei'i^o Une et circnmsianliis lioneslis, licilus est acius conjni^ii; sed estne prtoceptus? Per se non est pr;eceplus; inio continenlia est perfectior, ulpatet exemple pinrium sanclornm, (jni in conjuj^io perfeclani servaverunt castitatem.

Ilincnon est pncceptum petendi debituin ; ex justilia nemo lenetur uti jure suo ; sed ex cliaritate pra'ceplnni dari potest, si aller verselur in periculo inconlinenlia^, elpostulare nonaudeat.

Unde non peccat mulier non petendo, nisi sit audax, et niaritus valde tiniidus ; sed reddilio debiti alteri pelentiesl slricle prai- (.■e|)laexjuslilia.exdictis,n'']5o7.

si aller jus pelendi aul exigendi non auiisil per incestum, vel adulteriuni, modo serio [)elal et rationabililer, et hoc etiamsi interprétative petat, osiendens se aliquo modo aclum desiderare, elpeterenuu audens. Unde <^vixviter peccanl viri qui ex odio, vel pravo an)ore crga alias, uxorem suamdespiciunl. D\\'\ dunimodo serio peint, secus si remisse, et irralionabililer. llinc non peccal (]ui ebriodenegal, vel amenli, nisi laies non omnino amiserinl ralionem. Semper illis concedi polesl, nisi sil periculum prolis, ut lit in niuliere ameute turiosà. .\ec peccal, (jui deneiial poslulandi iulenipesle, et remitlil illuin ad noclem, vel a nocfe ad matulinum : imo lalis dilalio per se non est |;ravis, nisi sit spéciale periculum. Nec peccat, (pji denegat posl terliam, vel quarlam vicem in nocle. Excusant vero ex diclis, non quidem ordinarii parlus, eliam difficiles, dolores, eliamsi per plures menses prolrahanlur, dummodo

sinl moderali ; sed gravis morbus, vel periculum morlis , ex parlu secuturum; excusât eliam rnoralis impossibililas prolem numerosam nulriendi, si non est periculum inconlinenli;c, quod raro abest, unde in praxi ha\c excusalio raro admillenda. (Lig.

2549. Si aller conjux illicite petit, vel illiceitas est ex parle actus, vel ex parte peientis. Si ex parte actus^ v. g. si pelât in loco publico, vel si pelai aclum per se malum, ut est onanismus, ulendo inslrumenlo ad impediendam conceptionem, (de quâ circumslantia inlerrogare conjuges non opportunum videtur), non débet aller, nec potest reddere, ul palet. Aliqui lamen dicunl, in hoc ultime casu, mulierem posse se gerere ul in casu sequenli. Quod si actus in se sit licilus, saltem in principio, et illiceitas sit ex parte ageuiis, quia ad malum finem postulat, vel quia habel votum, vel impedimenlum, vel quia vult se relrahere ad conceptionem impediendam, etc., aller potest reddere propler causam proportionatam, v. g. ad impediendum rixas, blasphemias, dummodo moneal petenleni, si possibile est sine gravi incommode; sed ad reddendum non lenetur juxla plures, quamvis S. Ligorius cum aliis dical teneri. Obligalio reddendi debitum supponil obligalionem cohabitalionis, de ({uà n" 1557.

2550. Si aclus conjugii sit licilus, ergo licila sunt conjugibus, omnia qua- ad illum conducunl, oscula, laclus, aspcclus, etiamsi per accidens, el contra inlenlionem sequerelur poUulio ; ad quam pnccavendam non diu immorentur in prœviis actui conjugali. Grave esset peccatuni, si diutius hi aclus prolraherentur, cum periculo

DECALOGI VI'"" l'K.IiCEPTUM

proximo polliilionis. Undelicent coDJuyibus tactils, etiam in proprium corpus, ut se excitent ad aclum ; unde licent cogitaliones et desideria actus lionesti ; et complacentia de illo liabito cum conjure etiam absente, modo non sit periculum proximum inconlinentiœ, non excedit venialem culpam. In viduis vero hœc complacentia est culpabilis ut in soîulis. L. 1. 5, 24'. Idem lene de sponsis.

2551. II Quid non liccat?ï)esiderium aclum bunc faciendi.cum alio quani couijuge, vel gaudium de boc aciu, ut facto cum alio ac conjuge, vel delectatio morosa de actu venereo repnesentato ut patrato cum alio ac conjuge.

Imo sallem gaudium et desideriuin babent in conjugibus specialem malitiam contra jusiiliam ; idem tene de lactibus in alterum corpus ac conjugis, et in proprium corpus, saltem si hi ultimi fiant cum periculo inconlinentia), (et etiam probabilius, si sine hoc pericuio liant, modo sint graves) ; idem de sodomia, beslialitale, et pollulione. Mulier tamen, non quidem ante actum, sed post, si maritus seminaverit et ipsa non semen elTuderit, polest ad complementum acius propriis etiam tactibus se polluere ; secus de viro. ut patel.

Peccant conjuges in 1er se, sed leviter, si sine causa se invicein aspiciunt, vel tangunt, vel turpes babent sermonc^ etiam cum commolione, et distillatione ^ modo non sit periculum pollutionis. Si lioc periculum adesset requireretur causa gravis, ad actus in se graviter turpes colioneslandos, v. g. metus gravis offensionis, vel infidelilatis ex parte alterius. A fortiori peccant graviter sese muluo polluendo voluntarie extra actum, vel sese sodomitice cognoscendo.

El haec peccala duplicem babent malitiam adulterii siquidem uterque conjux est conjugatus M. 2112. Si uterque in actu conjugii cobibet seminationem intra vas, dummodo in neutro sit periculum pollutionis ad extra, non peccant graviter; secus si sit periculum pollutionis pro alterutro, quod periculum fere semper adest. Hinc ordinarie peccat maritus actum inceptum non complendo, nisi sit periculum morlis, vel scandali ; et peccat mortaliter mulier cohibendo in se elïusionem seminis.

cum seminat marilus, eo fine ut impediatur generalio, secus si hoc faciat sine hoc fine ex probabiliori sentenlia: nam ejus semen non est necessarium; consulendum tamen ei ut non cohibeat propter bonum prolis. Peccat uterque conjux se reddens impotentem, vel sterilem, vel aliquid taciendo ut semen receptum ejiciatur. V. n»250i.

:255'2. Peccat graviter, luin utenjue conjux, lum quisquis copulam habet cum muliere, si ex nuituo consensu vir seminet extra vas, vel in anteriori parte vasis. eo fine ut totum semen elîundatur, et sic impediatur conceplio : et est deteslandum crimen onanismi; secus si vir in parte vasis anterioris,sed non ad extra semen elTunderet (ila ut non omne semen eHunderetur) propter nmrbum mulieris in genitalibus; quia sic conceptio non impediretur, modo tamen pravus finis conceptionis impedienda- non essel. M. !2118.

!2553. Si malitia se tenel ex parte viri, uxor ex gravi causa, potest passive se liabere, modo moneal maritum aliquolies, si fieri polest, ut ab ea nequitia désistât, displicontiam suam illi manitestet, abstineat a petendo débite, nisi sit pro se periculum

l'ECC.VTA CONJUGUiM

iricoiilincntiip, vel nisi inolesle leral hoc jure dintius privari.

Ilis posilis condilionibiis, non |teccal in his adjunciis, millier, elianisi voluplalem in acfu experialur, iii (|uà sibi coniplaceal, duininodo iiiterius peccato viri non i^audeat, quamvis ..'audeat eiïeclu, id est absenlia prolis, quod tainen periculosuni est.

Sed peccal graviter, si ad hune acluin. inducat niarilnm, vel directe, vel qujcrimoniis de doloribus parlus. etc. Si inarilus est in bona fide, saltein super t,Tavilate actus, melius est ut niulier illum ab bac Inrpiludiiie consiliis et precibus avertendo, gravitalem ilii non revelet.

"Ibbi. Confessarius ex decisioneS. Pœnitentiaria', lUmarlii 1886. tenelur regulariter ad interroganduni in bac inaleria, (|uando prudenler abusus inatrinionii timeîur, elianisi pr.xnideat conj ugcs sdcra ni ni i a deserl u ros . Ex aliadecisione praxis nunquain inlerrogandi est falsa, nimis In.ia et /lerinilosa. S. P. respondil sui> niuneri non salislacere, conlessariuni silentemduni pœnilens onanisniuni f'alelur, et in fine confessionis horlanlem illum ad contrltionem modo generali. Ergo interrbganduin sed caule. De modo inlerrogandi vide n" 1225 et 1305.

2555. Consule onanislis ut a loro se séparent vel perliciant' actum. Consuli potest eliam, dummodo caule fiât, exdecisioue S. Pœnilentiaria', ut matriinonio utantur lanlum in lempore in quo conceptio impossibilis est id est a die decinio quinto [lost menstruas iisque ad diem quartuin anle cas. M. 2118. Cave ne hoc a teipso (iicas ; utero ergo hàc formula : Mediri ilinuit generiitiin non esse locum Imendi conceplùmem, etc. Hoc consilio ab omnibus conjugibus

qui habenl fidem, lacile oblinetur promissio sese contineiidi, extra hoc lem|)us.

2556. Si prudenler judicas onanistas esse in bona fide, saltein a tanlo, et non sil spes emeiidalionis, relinque eos in ea, horlando lamen eos ad emendalionein,et si promitfaiil in fine confessionis se omne morlale vilaliiros, absolve eos saltem sub conditione.

2oo7. Fecundatio arlidcialis, quœ fit metliante instrumento, et ex scmine viri obtento est graviter illicita, rliciint aliqui auctores. M. !2118. Hoc sane verum est si (U ex alio seniine ac seinine mariti, et etiamsi flat ex semine mariti, si elVunditur extra vas, ul patet. Hoc verum est etiamsi mulier ex conatu proprio cjicil receptum mariti seiiien, vel si medicus retrahit semen, ut in iitroque casu reponatur semen in vase mulieris ; nam, non iicet expulsio scminis extra vas. Sed res non ita liqiiet si mulier, vel medicus, jam ejectum naturaliter semen adhuc fecundalioni aptumcolligat, ut mediante instrumento iliud in lûco generationi apliori reponatur, seclusodclectationis pravœ periculo, aul saltem consensus, nam luec operatio videtur esse ut defeclus naturie sanatio. Quis damnarel mcdicum qui fœluni ejectum mox morilurum in sinum malris inohideret, supposito quod ibi vivere posset? — Si rite peracto coitu maritum in ter et uxorem, et semine recepto in matrice, sed in loco, in quo propter matricis deformationem conceptio fieri nequit, medicus vel mulier, mediante instrumento, quin retraheret semen extra matriccm, illud rejiDneret in parte l'ecundationi apliori, non auderem hune actum damnare, nisi ecclesia damnaret. Attende ergo ad circumstantias.

2o;i8. Si conjux propter alium est in proxima occasione peccati, vide I8;!!2| et scq. et io.")9 : omnia in bis numeris dicta applicantur conjugihus, etiam separatio. In materia luxuriaî, ad integritatem confessionis, requiritur cognilio circumstanliarum personne peccantis, objecti et circumstanliarum objecti, excipe quoad circumstantias objecti delectationcm morosam, verba et aspectus. De modo docendi mox malrimonium contractures, vide no iaSO.

Art. il — Des dangers de la chasteté.

255ij. Connue l'homme glisse facilement sur la pente qui l'en-

LE DECALOGUE, VIl^c PRÉCEPTE

traîne vers le vice, il doit éviler avec soin les claiii;ers qui l'y exposent. Outre les entreliens familiers avec les personnes d'un aulresexe, dont nous avons parlé au n'^ 1339, l'ivresse dont nous avons Irailé au n° 2165, les mauvaises lectures, dont nous avons dit un mot au n» 2520 ; ces dangers sont les danses et les spectacles.

2ii6(l. I" Les danses honnêtes ne sont pas en elles-mêmes coupables. Si elles sont déslmnnétes soit à cause rte la manicie de danser, soit à cause de l'immodestie de la mise, surtout entre personnes masquées, elles sont défendues. Un ne peut permettre, sans raison grave, une danse quelconque à ceux qui y trouvent une occasion prochaine de péché, ce qu'on jieut juger par l'expérience du passé, ou par les circonstances. Il faut aussi une raison grave pour permettre une danse déshonnêle:.

on peut regarder comme une raison grave et suffisante, l'offense grave d'un mari, ou d'un père et d'une mère, pourvu qu'on prenne des moyens d'éloigner le danger. M. Hoi.

:2o6l. Si les danses sont honnêtes et sans danger prochain de faute grave, pour la personne qui y prend part, il faut en détourner avec bonté et même avec force, surtout s'il y avait une sorte de scandale à y prendre part ; mais souvent on réussira mieux à en préserver les pénitents, en leur faisant fréquenter les sacrements qu'en leur refusant l'absolution, si d'ailleurs ils sont en état de la recevoir. Un curé doit travailler avec un zèle actif et prudent à faire disparaître de sa paroisse ces divertissements dangereux : mais il réussira mieux en en parlant en particulier qu'en public.

-loG'-l. 2» Des spectacles. S'ils sont honnêtes, il« ne sont pas défendus. S'ils sont inconvenants, on ne peut y assister licitement que pour une raison grave, et en prenant des moyens d'éloigner le péril, comme nous venons de le dire à propos des danses. N. 2560. En pratique il faut détourner autant qu'on le peut d'y assister, lors même qu'ils seraient honnêtes.

CHAPIÏUE Vil.

Page 1