DCL.XXVI

Précis d'une conversation entre la Gouvernante et le conseillerpenaionnaire. La Gouvernante se plaint de la conduite des régents d'Amsterdam et d'autres villes.

Precies van eene conversatie tusschen H. K. H. en den Heere Raedpensionaris Stein in 't Huis d'Oranjezael den 26«'«° Aug. 1758.

De heer Raedpensionaris heeft huiden morgen ten halfnegen uuren de ordres van Mevrouwe de Princesse koomen vernemen op de propositie, door Zijn Edele aen Hoogstdezelve gisteren gedaen, cm

— 555 — [1758. Août.

eene conferentie te beleggen met de rainisters van de Admiraliteiten ^).

Hare K. H. heeft hem gezegt, dat zulks jegenswoordig onnoodig zoude zrjn, terwijl de zaek alleenlijk de Heeren van de Ridderschap concerneerde, die uitstel in de Vergadering hadden verzogt om met Hoogstdezelve te spreeken, dat de Heeren van Roon en Boetselaar ten dien einde bij haer zouden koomen. Dat op de gemaekte remarques niets zoude zeggen als alleenlijk, dat dezelve een lust tôt het moveeren van difficulteiten en een geest van tegenstreving duidelijk te kennen gaven. Dat Hoogstdezelve genoeg en menigmael had getoont, dat de protectie van de commercie en de equipagien als eene favorabele zaek aenzag. Dat Dordrecht zigh in haer advis geheel had blootgestelt en haere intentie duidelijk had getoont. Haere K. H. heeft verders aen de Heer Stein gezegt, dat Amsterdam jegens Hoogstdezelve een slegt spel speelde. Dat men gaerne H. K. H. als aen het hooft van de Republicq zijnde responsabel zoude willen maeken van 't gunt zelfs tegens haer sentiment geschiet, en dat men de rampen, welke uit de jegenwoordige omstandigheden zouden kunnen spruiten, op H. K. H. alieen wilde leggen. Dat Amsterdam de passie zooverre pousseerde, dat zij liever ailes zoude waegen, ja zelfs de Republicq exponeeren, als iets te contribueeren tôt bevordering van *t geene van Mevrouwe de Princesse komt. Dat de commercie te Amsterdam zelfs voor de negociatie met Engelant sterk inclineerde, niet tegenstaende zrj met reden over

•) Le 19, le 25 et le 26 Août la ^besogne" des Etats de Hollande délibérait sur les plaintes de Yorke touchant je commerce néerlandais aux possessions américaines de la France. Cf. Resol. Stat. Gen. le 1 et le 4 Août 1758. Secr. Resol. Rolland, t. XH, p. 451, 454.

1758. Août.] — 556 —

de behandelingen der Engelschen gepiqueert was; dog dat Amsterdam zulks wederom tragte op te schuyven en een stok in 't wiel te steken, alleenlijk om Mevrouwe de Princesse tegen te gaen. Dat haere partialiteit overal doorstraelde. Dat ter zelver tijt wanneer men tegens Engelant de wapenen zoude willen opvatten, men eene augmentatie declineerde om aen Vrankrijk geen reden van misnoegen te geeven, hoe ongefundeert dezelve mogt weezen, en dat men zich dus dépendent maekte. Dat Hoogstdezelve het advis van Rotterdam tôt nogh toe niet had gezien, egter geinformeert was van deszelfs inhout, en dat zulks klaer toont, waer de cabale, in HoUant geformeert, na toe wil. Dathij, Heer Stein, zich in grooter embarras zoude kunnen vinden als hij wel denkt, te meer omdat hrj zich door sommige luiden verder laet leiden als hij zelfs weet of ziet en zich daerdoor mogelijk in verlegenheit gebragt zal zien. Dat H. K. H. hem ronduit moest zeggen, dat, zoo men in Engelant kwam te geloven dat de influentie van Hoogstdezelve bij de Republicq van weinig belang mogt zijn, die Elroon haer alsdan weinig zoude menageeren, veel min met de Republicq om haerentwille favorabel zoude handelen. Dat Hoogstdezelve gedagt heeft hem, Heer Stein, van dit ailes te moeten waerschouwen, niet onder secretesse maer om dat hij daervan naer goedvinden gebruik zoude maeken. Dat indien men van de omstandigheden , welke zich favorabel opdoeu, geen gebruik maekte wanneer het tijt is, men zich geheel uitgeslooten zal vinden, als de vreede gemaekt zal worden. De Heer Stein heeft gezegt, dan men geene mesures van protectie uit vrees voor Engelant behoefde agter te laeten, dewijl de Heer van Roon hem eigenwoordig gezegt had, dat hij zijn hooft daer op zoude zetten, dat Engelant tegens de Republicq niet zoude oorlogen.

557 — fi^^- Ao<^*-