LE FRERE DE LAIT
( Dialecte de Tréguier. )
La plus jolie fille noble qu'il y eût en ce pays-ci à la ronde était une jeune fllle de dix -huit ans, nommée Gwennolaïk.
Le vieux seigneur était mort, ses deux pauvres sœurs et sa mère ; tous les siens étaient morts, hélas î excepté sa bellemère.
C'était pitié de la voir, pleurant amèrement, au seuil de la porte du manoir, elle si douce et si belle!
Les yeux attachés sur la mer, y cherchant le vaisseau de son frère de lait, sa seule consolation au monde, et qu'elle attendait depuis longtemps ;
Les yeux attachés sur la mer, y cherchant le vaisseau de son frère de lait. 11 y avait six ans passés qu'il avait quitté son pays.
— Otez-vous de mon chemin, et allez chercher les bêles ; je ne vous nourris pas pour rester là, assise. —
Elle la réveillait deux, trois heures avant le jour, l'hiver, pour allumer le feu et balayer la maison;
Pour aller puiser de l'eau à la fontaine du ruisseau des nains, avec une petite cruche fêlée et un seau fendu.
La nuit était sombre; l'eau avait été troublée par le pied du cheval d'un chevalier qui revenait de Nantes.
— ïec'hcd mad d'hoc'h plac'bik ; ha c'houi a zo dimezet?— Ha me iaouang ha sod a respontaz : — N'ouzonn ket.
— Ha c'houi zo dimezet leveret d'in, me ho ped.
— Sal-ho-kraz, otro ker, dimezet c'hoaz n'em onn ket.
— Dalel ma gwalen aour, ha d'ho mamm-lez lavaret 'M oc'h dimet d'eur marc'beg o tistrei deuz a Naoned;
Gwall c'hoari a zo bet, lahet he floc'hik, du-ze ; Hen tihet he eimaii er c'hof gand eunu toi kleze ;
Benn teir zun ha tri de, ha pa vo deuet da vad,
E teuio d'ar maner, laouen ha skanv, d'ho kerc'hat. —
Hag hi d'ar ger doc'h-tu, ha sellet deuz ar bizou : Bizou he breur-mager oa ganl-hi enn he dora deou !
Admet oajeur zud, ha diou zun, hag ann deirved, ïïag marc'heg iaouank ne oa ket c'hoaz distroet.
— Red eo d'hoc'h dimizi sonjal 'm euz gret em c'halon, Ha kavet am euz d'hoc'h, ma merc'b, eunn den a fesou.
— Sal-ho-kraz, va mamm-lez, 'm euz ker deuz a zen e-bed Med deuz ma breur-mager, hag a zo er ger digouet.
Bet am euz digant-han gwalennig aour ma eured,
Ha dont a rei enn-berr laouen ha skanv d'am c'herc'hel.
fi
— Gand gwalcn hoc h eured, me ho ped, sarret ho pek, Pe me dapo eur vaz hag ho tiskoo da breek.
Pe dre gacr, pc dre hcg, red a vo d'hoc'h dimizi Da Jobig AMoadek, da botrig hor marchosi.
— 6onne santé, jeune fille; êtes- vous fiancée? —
Et moi (que j'étais enfant et sotte !), je répondis : —Je n'en sais rien.
— Etes-vous fiancée? Dites-le-moi, je vous prie.
— Sauf votre grâce, cher sire; je ne suis point encore fiancée.
— Eh bien , prenez ma bague d'or, et dites à votre bellemère que tous êtes fiancée à un chevalier qui revient de Nantes ;
Qu'il y a eu un grand combat ; que son jeune écuyer a été tué, là-bas ; qu'il a été lui-même blessé au flanc d'un coup d'épée ;
Que, dans trois semaines et trois jours, il sera guéri, et qu'il viendra au manoir, gaiement et vite, vous chercher. —
Et elle courut aussitôt à la maison, et regarda l'anneau : c'était l'anneau de son frère de lait qu'elle tenait à la main !
Il s'était écoulé une, deux, trois semaines, et le jeune chevalier n'était pas encore de retour.
— Il faut vous marier; j'y ai songé dans mon cœur, et vous ai trouvé, ma fille, un homme comme il faut.
— Sauf votre grâce, ma belle-mère, je ne veux d'autre mari que mon frère de lait, qui est arrivé.
Il m'a donné mon anneau d'or de noces, et viendra bientôt, gaiement et vile, me chercher.
— Taisez-vous, s'il vous plaît, avec votre anneau d'or de noces, ou je prendrai un bâton pour vous apprendre à parler.
Bon gré, mal gré, vous épouserez Jobik Al-loadek, notre jeune valet d'écurie.
— Da Jobik menargars! mervel rinn gand ar c'blacTiâr!
Ma mainui, ma niammik paour ! mar vcz c'hoaz war ann douar!
— It d'en em gleram er porz, klemmit kement ma karfet, Kaer po ober laillo, benn tri de Yiot dimezct! — k
Tro mare-ze a iez ar c'hleuzër koz dre ar vro, Gant-ban he gloc h bihan, o kas kannad ar maro.
— Pedit, eid ann ene zo bet enn otrou marc hek, Keit eo bet war ar bed eunn den mad ha kalonek,
Ha ma bet gwall tibet er e hof gand eunn toll kleze, Enn tu ail da Naoned, kreiz eunn emgann braz du-ze.
Warc hoaz Iro ar c'huz beol, e teraouo ann nozvez, Ha kaset vo goude deuz ann Hiz wcnn d'he vez. —
— C houi ia d'ar ger a-bred ! — Ma z ann d'ar ger, oh ! ia de!
— Ne ked achu ar fest, na ken-nebeud ar parde.
— N onn ked evid herzel grand true ain euz out-bi, 0 welet ar polr-saout tal-och-tal gant-hi enn ti.
Endro d'arplac hik paour a wele leiz bi c'halon, Ann boll dud a wele ba zoken 'nn otro pcrson ;
E iliz ar barrez, beure ma, 'nn boll a wele,
Re iaouang ha re goz, nemed bi lez-vamm na re.
Seul-vui ar zonerien, tont d'ar maner a zone, Seul-vui bi c'honfortec'h, seul-vui he c'halon ranne.
— Jobik ! oh! l'horreur! j'en mourrai de chagrin! Ma mère ! ma pauvre pelite mère ! si tu étais encore en vie !
— Allez vous lamenter dans la cour, lamentez-vous-y tant que vous voudrez. Vous- aurez beau faire des grimaces, dans trois jours vous serez fiancée ! —
Vers ce temps-là, le vieux fossoyeur parcourait le pays, sa clochette à la main, pour porter la nouvelle de mort.
— Priez pour l'âme qui a été M. le chevalier, de son vivant un homme de bien et de cœur,
Et qui a été blessé mortellement au flanc d'un coup d'épéc, au delà de Nantes, dans une grande bataille, là bas.
Demain, au coucher du soleil, commencera la veillée; et après on le portera de l'église blanche à la tombe. —