‹ Cartulaire du prieuré de Saint-Étienne de Vignory. Publié sous les auspices de la Sociéte historique et archéologique de Langres;Chapitre 95 sur 189 · QUARTA DE JURE QUOD HABEMUS IN DECIMIS AGNORUM DE AMBONVILLA · texte numérisé non relu

QUARTA DE JURE QUOD HABEMUS IN DECIMIS AGNORUM DE AMBONVILLA

Universis presentes litteras inspecturis, officialis Lin- * gonensis, salutem in domino. Noveritis quod in presentia dilecti et fidelis nostri Gauffridi Cornuti de Villanova- Archiepiscopi (1) clerici, tabellionis nostri jurati, cui quantum ad infra scripta et majora loco nostri audienda et recipienda committimus vices nostras, et cui etiam ad ea que inferius continentur fidem plenariam adhibemus propter hoc personaliter constituti, religiosus vir frater Guillelmus de Laignes prior prioratus de Juniperia

1 Villeneuve-l’Archevêque, arrondissement de Sens.

ordinis Vallis Caulium, Lingonensis dyocesis, pro se et prioratu suo de dicta Juniperia ex parte una, et dominus Regnaudus Humberti Mellini de Castro Villano, presbyter, curatus tunc temporis de Ambonviila, predicte Lingonensis dyocesis, pro se et successoribus suis de dicta Ambonvilla curatis ex altera parte, conftentes hinc et inde dicte partes coram dicto jurato nostro quantum inter se ipsos priorem et curatum super jure decimarum minutarum tam novalium quam aliarum decimarum minutarum ville, finagii et territorii totius parrochiatus de Ambonvilla discordia verteretur, videlicet super eo quod predictus prior pro se et conventu suo dicebat et aflirmabat quod medietas omnium et s'ngularum decimarum minutarum tam veterum quam novalium tam presentium quam futurarum totius ville, parrochiatus, finagii et territcrii de Ambonvilla, sibi et ecclesie prioratus sui pertinebant et pertinere debebant, tam de jure quam de consuetudine approba‘'a, nichil ex dictis minutis decimis excludendo, prefato curato in aliauibus opponente, dicente et aflirmante omnes et singulas decimas minutas novalium quarumcumque totius parrochiatus sui Supradicti sine aliqua alterius parte, una cum pluribus aliis de quibus in hoc presenti instrumento sive in hiis presentibus litteris non fit declarata memoria, sibi soli curato et sue eccclesie pertinere, et tandem super predictis contentiosis dicte partes diu certantes, nec non et quamplurimas causas et rationes hinc et inde allegantes, bonam fidem conspexerunt, considerantes pacem inter se et successores suos longinquam et perpetuo observandam et in melius obtinendam, coram dicto jurato nostro concordaverunt in hunc modum, videlicet quod predictus curatus et successores sui de Ambonvilla curati ad modo et in perpetuum pro jure suo et ecclesie sue de Ambonvilla decimarum minutarum novalium gallice des novaux, sine alterius parte, decimas omnes vinearum sitarum et estantium a via que dicitur la Chevetrée versus locnm qui dicitur les Chers, habebunt, percipient et levabunt, quarum vinearum una est Johannis de Ambonvilla, una

Martini Tamel, una Viardi Varnier, una Bertrandi dicti Coustain, una Baucelini, fratris predicti Bertrandi, una Stephani Barberii et una Johannis Humbeleti, et non ultra, et si forte contigerit, quod absit, quod aliqui, unus aut plures, plantet aut plantent, edificet seu edificent, vel plantari et edificari faciat aut faciant ex nunc a data presentium litterarum ei in futurum, vineam seu vineas in aliquo 10c0 seu in aliqua parte finagii, ville et territorii de dicta Ambonvilla, ubicumque sit vel esse poterit, prior de dicta Juniperia et successores sui, priores ejusdem loci, omnem medietatem decimarum omnium illarum vinearum à data presentium edificandarum, in perpetuum habebunt, percipient et levabunt pacifice et quiete, alteram vero medietatem predictus curatus et sui successores de Ambonvilla curati eodem modo percipient et levabnnt. Item predictus curatus et successores sui de Ambonvilla curati omnes decimas leguminum quorumcumque et canaporum et agricultarum existantium et provenientium in hortis seu masis dicte ville de Ambonvilla ad modo et in perpetuum sine alterius parte percipient similiter. et habebunt, exceptis tamen decimis a pratis et locis in quibus predicti religiosi consueverunt medietatem accipere ab antiquo.Concordatum fuit etiam et est inter dictas partes coram dicto jurato nostro, quod ex nunc et in perpetuum predicti religiosi ei successores eorum religiosi de dicta Juniperia in omnibus et singulis minutis decimis quibiscunque et quocunque nomine vocentur vel nominentur, per universum finagium et territorium totius parrochiatus ville de Ambonvilla, ubicumque tam intra quam infra et extra villam progredientibus, exeuntibus et provenientibus, ipsi rel'giosi de dicta Juniperia nec non et successores religiosi ejusdem loci medietatem omnijum minutarum decimarum tam lanarum, leguminum, canaporum, vinearum, pullorum, vitulorum, porcorum, agnorum et omnium quorumcumque animalium, nec non et nummorum et pecunie totius pro dictis puilis, vitulis, porcis et agnis et aliis omnibus animalibus, pro ut moris est, in loco debitorum habebunt, percipient et levabunt,

et predictus curatus et successores sui de Ambonvilla curati omnem aliam medietatem ex nunc et in perpetuum eodem modo percipient, habebunt similiter et levabunt, tamen exceptis decimis de quibus superius in tenore presentium litterarum fit specialis mentio et expressa, in quibus predicti religiosi nichil percipere tenebuntur. Et sciendum est quod in decimis agnorum ville et loci de Ambonvilla religiosus vir prior prioratus de Vangionerivo, causa et jure prioratus sui, habet et habere debet quartam partem ipsorum agnorum quam quartam partem in communi decima dictorum agnorum ipse prior de Vangionerivo percipit atque levat; relique vero tres partes agnorum predictorum remanentes, inter predictos religiosos de dicta Juniperia et ejusdem loci successores religiosos nec non et dictum curatum et successores suos de Ambonvilla curatos, ad modo et in perpetuum per medium permanebunt, et ipsas tres partes partire per medium tenebuntur. Item quod predictus curatus et successores sui de Ambonvilla curati ad modo et in futurum per totius anni circulum omnes decimas lactis ovium lanigenarum annuatim debitas soli habebunt et habere debebunt sine aliqua parte a dictis religiosis de Juniperia in dicto lacte percipienda vel levanda. Item quod ex omnibus et singulis decimis quibuscunque ad jus dictorum religiosorum de Juniperia pertinentibus, quas dictus curatus et successores sui de Ambonvilla curati annuatim levabunt, ipsi curati dictis religiosis de jure suo per juramenta ipsorum curatorum bonum reddent compotum et legale. Que omnia et singula supradicta prout sunt dicta, acta, concordata, ordinata et in presenti instrumento exprimata, modo, forma et conditione supradictis, ex nunc et in perpetüum promiserunt dicte partes videlicet predictus prior pro se et conventu suo et pro successoribus suis de Juniperia prioribus, et dictus curatus pro se et pro successoribus suis Curatis de Ambonvilla, per juramenta sua super sancta Dei euvangelia, in manu dicti jurati nostri corporale prestita, rata, grata atque firma habere, et perpetuo et inviolabiliter observare, et contra pre-

missa vel aliqua premissorum verbo seu facto nullatenus attemptare, de cetero non venire, nec alicui contravenire volenti in aliquo consentire, clam, palam, tacite vel occulte, sub pena et restitutione omnium dampnorum, expensarum, missionum atque interesse parti non opponenti, contradicenti nec contravenienti restituendorum et persolvendorum à parte in aliquo prem'ssorum opponente, contradicente vel contraveniente in futurum, obligantes se dicte partes vide!icet dictus prior se et successores suos de Juniperia priores et bona prioratus sui, nec non dictus curatus se et successores suos de Ambonvilla curatos et bona totius ecclesie sue de Ambonvilla, quan-. tum ad premissa omnia et singula facienda, tenenda, custodienda, complenda et penitus observanda, supponentes se hinc et inde dicte partes et quelibet ipsarum partium, videlicet dictus prior, se et successores suos de Juniperia priores et omnia et singula bona predicti prioratus, nec non et dictus curatus, se et successores suos de Ambonvilla curatos et omnia singula bona ecclesie sue de Ambonvilla presentia et futura, quantum ad hoc, juridictioni et cohertioni curie Lingonensis sine reclamatione alterius curie seu fori, renunciantes hinc et inde dicte partes in hoc facto per jam dicta juramenta sua et ex certa scientia actioni in factum, exceptioni doli et mali, fori, vis, metus, lesionis et circumventionis, rei modo debito seu modo predicto non geste, omni juris auxilio canonici et civilis et omnibus aliis exceptionibus, rationibus,obligationibus, juribus et auxiliis quibuscunque tam juris quam facti de quibus necesse esset in presenti instrumento plenam et expressam fieri mentionem, jurique dicenti generalem renunciationem non valere. Et hiis auditis dictus juratus noster predictos priorem de Juuiperia pro se et successoribus suis de Juniperia prioribus, et curatum de dicta Ambonvilla pro se et pro successoribus suis de Ambonvilla curatis et quemlibet ipsorum in solidum, prout in quantum unicuique interest seu intererit, vice et auctoritate nostra, et nomine nostro, condempnavit de voluntate ipsorum et consensu utriusque

Vie — 144 — i;sorum in solidum, et super hoc viva voce monuit ut ipsi et quilibet ipsorum in solidum et successores eorumdem, prout superius exprimitur, omnia et singula supradicta rata in perpetuum teneant atque firma, nec contra veniant aut nec venire faciant in futurum,.alioquin si nobis de contrario constiterit, nos officialis Lingonensis ex tunc in scriptis contr adicentem, objicientem, seu in aliquo supradictorum. in permissis diet impugnans tem vel cuntem, excommunizabimus, nonitione alia non premissa. In cujus rei testimonium sigillum curie Lingonensis presentibus litteris ad relationem dicti jurati nostri qui nobis sub sigillo suo manuali fideliter retulit ita esse, et in Cujus presentiatomnia et singula supradicta facta, gesta, concordata fuerunt, ac étiam ordinata, duximus tons tin Actum coram dicto jurato nostro apud Juniperiam in prioratu ejusdem loci, presentibus ad premissa Hanrico dicto Bouverotde Vangionerivo, Johanne de Ambonvilla majore, Johanne dicto Thiecelin apud Soncuriam commorante, Hanrico Rotario de Soncuria dicto Qualibus, ejusdem loci cerclerio, et Simone dicto Le Rafat de Saxofonte, testibus vocatis specialiter et rogatis. Datum die jovis post yemale festum beati Martini, anno domini mill® ccct quadragesimo quinto. G. Cornuti. Ita est.

C’EST LA CHATRE DOU FOUR DE SERIZÈRES ENCONTRE LE CURIÉ DOU DIT SERIZÈRES

À tous ceulz qui verront et ouront ces présentes lettres, Martinos Colars d’Andelou, baillis de Voingnory, salut. Comme débas feust encommanciés entre religiouse per-

re :

sonne et discrète monsire Eude Griffon de Dijon prieux de Voingnory, d’une part, et monsire Guillaume de Sonbournon curié de Serizères, d’autre part, pour cause de ce que li dis prioux disoit et maintenoit que induement et de nouvel li dis curié avoit fait faire ung fournel en sa maison qui est maisons dé la dite cure, ou quel li dis curiéz faisoit cuire son pain, la quelle chouse faire ne povoit ne onques n’estoit ehu acostumé part le dit curié ne ses devantiers, curiéz de Serizères, ne en la dite maison n’avoit ehu fournel jusques à présent, li quelx estoit fais ou préjudice dou dit priour et en amanrissant et diminuant le four que li dis prieux a au dit Serizères, et pour ce quéroit que li diz fournelz feust démolis, despecié et abatuz de fait, afim que ycy en avant li dis curiéz ne ceux qui après liseront, ne s’en peussent aidier, dire, maintenir ou proposer de avoir droit de faire ou "avoir fait fournel en la dite maison, et seur ce faisoit sa conclusion li dis prieurx, li quelz curiés présens par devant nous en jugement cognuit assès avoir fait le dit fournel de nouvel en sa dite maison, combien que autre fois n’y ehust esté, dont il feust recors ne informé, et ce que fait en avoit ce n’estoit pas pour acquérir possession ou aucun droit Contre le dit prieux, mais l’avoit fait par necessité et besoing, pour ce que le dit fours dou dit prieux estoit décheus tellement que il ne povoit cuyre, et Combien que 1l ne feust pas tenus par rigour de aler cuyre au four dou dit prieux mais autre part, se bon li sambloit, il démoliroit, despeseroit et abasteroit tout à plaim le dit fournel, et jura la main au pis comme prebstre que Ses choses il feroit et asseviroit, et le dit fournel abasteroït si tost comme li fours dou dit prieux seroit en estat que il peust cuyre. Et à ces choses condempnasmes le dit curé de son consantemant et par ces présentes lettres le condempnons par manière d’arest. Fait et donné soubz nostre seel le macredi après la feste de la nativité saint Jehan Baptiste, l’an mil trois cens soixante et quatorze,

RE ed er ei ht ae

LITTERE COLLATIONIS ECCLESIE PARROCHIALIS DE VANGIONISRIVO (1)

Bernardus, permissione divin: :piscopus et dux Lin-

gonensis, dilecto nobis in Xristo domino Stephano pres

bytero nostre dyocesis, salutem in domino. Ecclesiam parrochialem de Vangionerivo, dicte dyocesis, vacantem ad presens per liberam resignationem domini Xristiani presbyteri dicte Lingonensis diocesis, factam in manibus nostris sub spe permutationis faciende vobiscum ad ecclesiam parrochialem de Blesa, cujus ecclesie de Vangionerivo jus patronatus ad priorem dicti loci et collatio ad nos pleno jure pertinet, vobis sufficienter presentato per dictum priorem, conferimus et donamus, el in ipsa vos instituimus tenore presentium litterarum, regimen animarum ipsius vobis committentes, nos exonerantes, vos totaliter onerantes, mandantes propter ea decano Xristianitatis de Calvomonte nec non omnibus et singulis presbyteris, curatis et non curatis, nobis subditis, quibus presentes nostre littere pervenerint seu fuerint presentate, quatenus vos aut procuratorem vestrum ponant, seu alter ipsorum ponat et inducat in possessionem COrporalem ipsius ecclesie parrochialis, cum juribus, pertinentiis, obventionibus et emolumentis ipsius, adhibitis solemnitatibus in talibus consuetis. Recepimus enim a vobis insuper corporale juramentum in talibus prestari consuetum. Datum in burgo sub nostro sigillo, die xre mensis januarii, anno domini millesimo coc° octogesimo quinto, per dominum Johannem d'Orliens.

(1) Cette charte et les deux suivantes n’ont pas de rubriques dans le Cartulaire.

POUIUr

STATUTUM CAPITULI SANCTI BENIGNI DE VITA ET MORIBUS MONACHORUM IN PRIORATIBUS EXISTENTIUM ,

.….. quibusdam dubitantibus super hiis que sequntur, respondetur per modum subsequentem. Primo queritur si religiosi monachi sancti Benigni de Divione in prioratibus existentes, teneantur jejunare omnia jejunia precepta et ordinata in dyocesi in qua manent, ad quod respondetur quod tenentur et debent predicta jejunia observare et jejunare, ac etiam abstinere a lacticiniis et ovis in illis vigiliis festorum in quibus consuetum est in dicta dyocesi abstinere et jejunare, sicut in quadragesima. Item debent tali hora surgere ad matutinas quod possint facere finem et complevisse tam de die quam de beata Virgine, ad minus ante diluculum vel ortum diei, et hoc a festo exaltationis sancte crucis usque ad Pascha; a Pascha vero usque ad dictum festum exaltationis debent surgere in aurora vel in ortu diei ad minus. Item non debent ire per villam nisi de licentia prioris et cum cuacullis. Item debent omnes jacere in dormitorio quisque solus in lecto uno. Item non sunt eis ministrande carnes in diebus mercuriis, quibus diebus et aliis in quibus non comeduntur carnes, non ministrentur eis alia cibaria quam quibus monachi debent Constringari (?), quatuor ovis in prandio una cum potagio ettribus in cena. Item si religiosi predicti sint negligentes in servitio divino, debite et horis debitis faciendo, si gerant se dissolute in hoc vel alias, vel faciant aliquid unde Scandalum oriatur, vel vadant extra sine voluntate vel licentia prioris, frequentando villam vel loca inhonesta, ordinatum est in capitulo generali sancti Benigni in-

Page 1