V. — GRANDE CHARTE DE JEAN SANS TERRE
debiti, non habens unde solvat, plegii respondeant de debiio; et, si voluerint, habeant terras et redditus débitons, donec sit eis satisfactum de debito quod an te pro eo solverinty nisi capitalis debitor monstraverit se esse quietum inde versus eosdem plegios.
10. Si quis mutuo c^perit aliquid a Judeis, plus çel minus ^ et moriatur antequam débit uni illud solvatur^ debitum non usuret quamdiu hères fuerit infra etatem^ de quocumque teneat; et si debitum illud incident in manus nostras, nos non capiemus nisi catallum content um in carta.
11. Et si quis moriatur y et debitum debeat Judeis^ uxor ejus habeat dotem suam, et nichil reddat de debito illo; et si liberi ipsius defuncti qui fuerint infra etatem remanserint ^ proifideantur eis necessaria secundum tenementum quod fuerit defuncti y et de residuo solvatur debitum^ salvo serçicio dominorùm; simili modo fiât de debitis que debentur aliis quam Judeis,
12. Nullum scutagium {fel auxilium ponatur in regno nostro, nisi per commune consilium regni nostri, nisi ad corpus nostrum redimendum, et primogenitum filium nos^ irum militem faciendum^ et ad filiam nostram primogenitam semel maritandamy et ad hec non fiât nisi racionabile auxi^ lium; simili modo fiât de auxiliis de civitate London,
13. Et civitas London. habeat omnes antiquas libertates et libéras consuetudines suas, tam per terras , quam per aquas, Preterea volunius et concedimus quod omnes alie civitates, et burgi, et ville, et portus , habeant omnes libertates et libéras consuetudines suas.
14. Et ad habendum commune consilium regni de auxilio assidendo aliter quant in tribus casibus predictisy vel de scutagio assidendo^ summoneri faciemus archiepiscopos y episcopps j abbates, comités, et majores barones sigillatim per litteras nostras ; et preterea faciemus summoneri in generali per çicecomites et ballivos nostros omnes illos qui de nobis tenent in cap'ite ad certum diem, scilicet ad termi-
num quadraginta dierum ad minus, et ad certum locum; et in omnibus litteris illius summonicionis causam summoni" cionis exprimemus ; et sic facta summonicione negocium ad diem assignatum procédât secundum consilium illorum qui présentes fuerint, quamvis non omnes summoniti i^enerint,
15. Nos non concedemus de cetero alicui quod capiat auxilium de liberis hoininibus suis , nisi ad corpus suum redimendum, et ad faciendum primogenitum filium suum militem, et ad primogenitam filiam. suam semel maritandam^ et ad hec non fiât nisi racionabile auxilium.
16. Nullus distringatur ad faciendum majus servicium de feodo militisy nec de alio libero tenemento, quam inde debetur.
17. Communia placita non sequantur curiam nostram, set teneantur in aliquo loco eerto.
18. Recogniciones de nova disseisina, de morte antecessoris, et de ultima presentacione, non capiantur nisi in suis comitatibus et hoc modo : nos, vel si extra regnum fuerimus, capitalis justiciarius nostor, mittemus duos justiciarios per unum quemque comitatum per quatuor vices in anno, qui, cum quatuor militibus cujusHbet comitatus electis per comitatum y capiant in comitatu et in die et loco comitatus assisas predictas.
19. Et si in die comitatus assise pr édicté capi non possint, tôt milites et libère tenentes remaneant de illis qui interfue^ rint comitatui die illo , per quos possint judicia sufficienter ûeri, secundum quod negocium fuerit majus vel minus»
20. Liber homo non amercietur pro parvo delicto, nisi secundum modum delicti ; et pro magno delicto amercietur secundum magnitudinem delicti, salvo contenemento suo ; et mercator eodem modo, salva mercandisa sua ; et villanus eodem modo amercietur salvo waynagio suo, si inciderint in misericordiam nostram; et nulla predictarum misericordiarum ponatur, nisi per sacramentum proborum hominum de visneto.
