‹ Chroniques étrangères rélatives aux expéditions francaises pendant le XIIIe siècleChapitre 363 sur 434 · CHAPITRE CCLX X · texte numérisé non relu

CHAPITRE CCLX X

dicendo : « Raymunde, vade ad alios milites de familiâ ut ve- .

uiant. » Et Adhemario dixit: « Equus meus non potest ire. » Et Adbemarus dixit ei : « Descendatis de equo vestro, οἱ ascendatis quem dacit ille pucr. » Dixit de diclo puero Guillelmi Den. Et super lstis verbis dictæ banderiæ appropinquaverunt ; et irruerunt inimici in dictum dominum infantem, quenm dictus puer ostendit els ; et, ul Adhemarius dicit, diviserunt 60s sic, quod dominus infans remansit solus inter inimicos suos, et dic.

fût de ce temps parmi les fils de roi dans tout le monde , et aussi le plus droiturier et le plus sage dans tous ses faits. Son corps fut apporté à

tus Adhemarius fuit percussus, ut ipse dicit, et equus ejus saltavil, et posteà nou vidit dom. infantem. Et sic ipse et Gujllelmus de Fontibus et alii fugerunt versès Bel-Veser, salvi tamen et illæsi, licet equus Adhemarii esset vulneratus, ut dicit, et licet G. de Fontibus esset impeditus per aliquos milites part:s 1dversæ, ut Adhemarius dicit se credere. Et tunc dom. infaus fuit afferatus et circumdatus et captus per fuimicos suos, et ibidem fuit decapitatus ; et postmodum, prout Bercngarius Maleti deponit, corpus dornini infantis fuit sibi et Guillelmo de Sono Ostensus per inimicos in campo ubi erat adhuc; et dictus Derengarius qui captus fuit in dicto prælfo vidit dictum corpus sine aliquo vulncre , et sine aliquo voperimento, exceptis femoralibus sive bragetis; et equus domini infantis jacebat mortuus juxtà ipsum siue freno et sine cellà, el corpus domiai infantis erat sine capite. δοὰ posteà dictus comes in camerâ

*euâ ostendit caput domiui infantis dicto Berengario; et Lota

facies, ut dictus Berengarius deponit, erat vujuerata pluribus ictibus despuncto, et videbatur os ejus modicum fissum ; et aliud vulaus non erat in corpore. vel capite dom. infantis ; nec in 1018, ubi erat modica læsura quæ fuerat facta, ut ipse credit, sub gamberiam.

His ità super prælio breviter prælibatis, dicendum est de clandestinis tractatibus et parlamentis habitis cum iuimicis D. infautis , super terræ traditione, et de nunciis et litteris missis per dictum Andream illic ad Adhcmarfum de Mosseto et alios milites qui fugerant, et erant in loco de Bel-Veser et d'Estemira. Et manifestè constat et proLatum est quod ia crastinum idicti prælii facti, inimici appropinquaverunt aff datè ad portale Clarentiæ , et dixerunt quod redderet se, quia dom. iufans erat mortuus; et ostenderunt caput. Et confestim Audreas Guilterii exivit locutum bis vel ter cum cis extrà ad partemn (à part); οἱ iucoutinenti fuit inter eos securitas, vel treugia facta. Et fuerunt missi nuncii cum litteris ad locum Bel-Veser et d'Estemir'a ; et nuncii fuerunt Bertrandus Gaulcelmi pro dicto Andreâ, et quidam Burgundus miles pro dicto principe. Et venit cum eis scutifer Bcrtrandus de Sancto- Martlali; et fuerunt locuti cum Adhemario de Mosseto, et Guillelmo de Fontibus in, loco, de Bel-Yeser, et similiter iverunt ad Estemira ; et ‘loculi sunt cum Guillelmo Den et Bertrando de Sancto-Martialil, et aliqua dixeruut ad partein. Coram omnibus dixerunt: si volebat consentire paci quam princeps traclabat cum dicto Andreâ et quod veuiret Clarentiam. De, alis verbis et factis ipsi… licet interrogali; de hoc inter se discordant et uon ‘conveniunt benè, adeù quod magna suspicio insurgit ex dictis ipsorum, vel celatis, vel aliàs coloratis contra ipsos, prout inferiüs latius pa tebit. Super istis lucutionibus, et punciis et litteris, videantur depositiones, scilicet Pontii de Riberä, Joannis Catalaui, Bernardi de Vallicrosâ, Romey;de Incudio, Guillelmi Den, Guillelu:i de Fontibus, Adhemaril de Mosselo, et aliorum. Iutercà verd antequam prædicti mililes venirent, dictus Andreas fuit factus capitaneus per Almugarios plures, nouobstante contradictione aliquorum, et gessit se pro capilanco, οἱ recepil humagium à mullis, εἰ ipscfecit cis, et fieri fecit præconizationcs ex parte suâ. Posteà venerunt milites prædicti, et inter alios (uillelmus

tienne. Et elle était arrivée en paradis avant d’éprouver cette douleur de la perte de son tils. Le corps du scigneur infant fut déposé dans l'église des frères prêcheurs à Perpignan. Dieu veuille tecvvoir son âme et la placer au milieu de ses saints en paradis! VE Il ne s'était pas encore écoulé deux mois depuis sa mort que mourut aussi l’autre prince !. Puis toute cette terre fut occupée par monseigneur Jean 3, frère du roi Robert , qui la

salis erant in taridis vendidit in Siciliä, et ipsi fame peribant. Et fecerunt tantum et sic festinaverunt quod, antequam Berengarius de Ulmis veniret, jam demiserant Clarentiam; et in recessu Burgundi, qui plangebant D. infantem et principem, quia prædictum comitem habebant suspectum de morte principis, quia dicium fuit quod fuerat potionatus, tractaverunt cum Adhemario de Mosselo et allis quod insurgerent, Contrà

tem et vindicarent mortem D. infantis et principis. Sed ΝΗ͂ de familiâ D. infantis conniventibus oculis transierunt, quod plures Burgundi ct alii de familià principis planxerunt multam D. Infautem, et dicebant quod multum benè sicut Rolandus se defenderat, et quod Adhemarius, et G. Den, et G. de Fontbuserant proditores, et ipsi conquirerent eos per bellum ; et clamaverunt coràäm omnibus pluries.

KErgè manifestè apparet quod ipsi, spretâ voluntate et con= siio regis Majuricarum et regis Frederici, conabantur terram tradere inimicis toto posse, licet ipsi mendaciter dixerunt quod ab initio ipsi consuluerunt quod notificaretur D. regl Majoricaram, quod Almugarif prohibuerunt ; quod est falsum, etc.

Probatum ctiam fuit, quod pactum fuit factum quod possent res suas vendero (in Clarcntiâ) et specialiter locum de Potemiä , quod fuit D. uxoris primæ D. infantis, etc., et quod princeps mortuus fuit antequam Clarentia traderetur, etc. (Tiré des Nss. de Durange.)

(4) Avant même que la ville de Clarence eut été rendue par les gens de l'infant, à la suite du découragement dont sa mort frappa les siens, le prince Louis de Bourgogne, son rival, el mari de Mathilde de Hainaut, mourut aussi, empoisonué, dit-on, par le comte de Céphalunie. On ἃ vu (note 1 p. 513) que Louis de Bourgogne, avant de s'embarquer, avait fail son testament à Venise et avait légué, au cas où il mourrait sans enfants, sa principauté de Morée à son frère Eudes de Bourgogno (Ducange, t. 11, p. 189). Eudices, voyant qu'il lui serait difficile d'en prendre possession, par les obstacles qu'il trouverait en Moréc dans la résistance de Mathilde, veuve de son frère, et daus les difficultés qu'il avait en France, vendit son droit à Philippe de Tarente, empereur titulaire de Constantinople par son mariage avec Cathdrine.

(2) 11 paraît que les barons français de Morée, après la mort de Louis de Bourgogne, ne reconnaissant pas les droits éventuels cédés par lui à un prince titulaire, voulurent se donner un prince véel et prirent des arrangements avec jean comte de Gravina, un des fils de Charles II, qui désirait avoir la

Page 1