‹ Clement 13. et Clement 14Chapitre 25 sur 89 · LETTRES UES ÉTÊQÜES A CLÉMENT XIII. Î · texte numérisé non relu

LETTRES UES ÉTÊQÜES A CLÉMENT XIII. Î

expertus sum in præterita jinea diœcesi Kiovensr, nempe probes, prudentes, doctos , studiis aô laboribus pro gloria Dei, salute antmarum, erudienda juventute incumbentes, taies in bac ipsa Cracoviensi diœcesi invenio. Permittat itaque Sanctitas Vestra, Polunam societatem Jesu tôt tantisque virtutibus ac meritis ornatam, ea qua par est, profundissima demissione a me commendari gratiæ ac potentissime suæ proteclioni; cui me ipsum ac ovile meum, portionem universalis istius ovilis, cui providentissimus Deus ad maximum Ecclesiæ suæ decus, ac firmissimum religionis orthodoxæ robur, Sanctitatem Vestrain præl’ecit , constitué, præelegit, humillime commendans, pedes beatissimos summa veneratione deosculor.

Cracoviæ, 5 jan. 1760.

Cajetanus, epiic. Cracoviæ, dux Saveriœ.

Réponse du pape à V évêque de Cracovie.

Venerabilis frater,

Litteras tuas, Nonis januarii datas « accepimus, quibus societatis Jesu ordinem Nobis et Apostolicæ Sedi vehementer commandas; idque officium ideo suscepisse scribis, quo Polonam istam societatem in bac asperitate rerum consolare, quam ab ipsis instituti sui primordiis narras régi vestro istique Reipublicæ semper fidelissimam , et de universa Polona Ecclesia perpetuo ad banc diem bene promeritam, numquam a majoribus suis eorumque sancto vivendi genere deflexisse. Quam quidem commendationem tuam magnum profitemur pondus apud nos babituram. Sed nulla re magis, quam si dignam se suis majoribus præbcat, societatem commendatam babebimus. Scribis ab iis juventutem puris moribus bonisque artibus institui , sanam doclrinam bdelibus tiadi , verbum Dei ad populos disseminari, omnem denique operam ad aniinarura salutem confetri. In quo insütuto si permanserint,

Digitizad by Coogle

DOCCKENTS. CHAP. III.

cæterisque virlutibus, societatem quædecent, exhibendis, ab ea via non déclinent quatn corum majores tritam illis reiiquenint, non est, quod vel ipsi, vel tu vereamini, ne in nostia non sint, et Apostolicæ hujus Sedis perpétua tutcla. Tibi vero, qui charitatis officio ductus ejusmodi coinmendatitias ad nos litterasdare volueris, hoc eliam uomine apostolicam benedictionem ainantissime ûnpertiiuur.

Datum Romœ, apud S. Mariam Majorem, pridie Non. niart. 1760. Pont, nostri. an. II. ( Coll. Lag, )

Lettre de Vinceslas Sierakouski, évêque de Przémislaw, à Clément XIII.

TRÈS-SAim'-FÉRE,

Votre Sainteté s’cst montrée sensible aux maux que souffre la compagnie de Jésus , dans la persécution violente dont elle est maintenant agitée. Cette affaire devrait intéresser vivement tous les bons catholiques; il n’y en a point qui no doivent partager votre douleur , et je suis pei-suadé que c’est aussi ce que font tous ceux qui sont véritablement tels. Pour moi, quoique le moindre et le plus inutile des enfants de la sainte Église , je suis sensiblement touché des souffrances des jésuites, et chaque effort que l’on fait pour ruiner un corps si illustre et qui rend tant de services importants^ la religion, est pour moi un surcroît d’affliction. Je n’attends de consolation que de Votre Sainteté. Comme père commun de tous les chrétiens, vous les embrassez tous par l’étendue de votre charité , et vos entrailles sont émues de compassion à la vue de ceux qui sont dans l’affliction. Je suis convaincu que pour adoucir leurs peines , vous employez tous les moyens que vous inspire l’Esprit-Saint, qui est un esprit de sagesse et d’amour. C’est pourquoi, trôs-saint-père , permettez que, prosterné devant Votre Sainteté avec les sentiments de la vénération la plus profonde > je lui rende de très-humbles

LETTRES t>ES ÉTÊOFES A CLÉKENT XIII. t75

actions de grAces pour les consolations (jn’il lui a plu d’accorder à ta compagnie au milieu de ses calamités. Je vous en remercie, non-seulement au nom des jésuites, mais encore au nom de tous les bons catholiques. Heureux de vivre sous votre conduite , ils ont senti croître plus sensiblement leur bonheur à la vue de cette bonté et de cette sollicitude paternelle que vous avez montrée dans une affaire qui touche vivement tous ceux à qui les intérêts de la religion sont chers. Excusez mon importunité, si j’ose supplier Votre Sainteté d’accorder à la compagnie la continuation de sa protection , permettez aussi, que, etc.

22 janvier 1760.

ViNCESLAS, évêque de Przémùlaw.

Réponse du Pape à l’évêque de Przémislaw.

Venerabilis Frater,

Vehementer dolere te Patrum societatis Jesu vicem , et in eorum gravissimis casibus præcipuo quodam dolore augi ex litteris datis XI. Kal. lebruarii, inlelleximus. Quod quidem abunde déclarât, quanta erga proximum charitate llagrantem animum géras. Istud autem tuum christianœ dileotionis studium nobis eo lit exploratius, quod omni animi contentione societatem Jesu nobis etiam atque etiam oommendas. Enim vcro nos , ut hoc ofliciura tuum laudandum maxime ducimus, quod ab intimo quodam charitatis sensu videamus esse profectum, sic persuasum tibi esse volumus, nos eo potissimum spectare, ut societatis Jesu institutum, Ecolesiœ maxime utile atque frugiferum, et prœdecessoribus nostris idciroo vehementer probatum, incolumitatem et dignitatem retineot. Tu vero, Venerabiüs Frater, iis quœ Patribus societatis acciderunt, ne sinas gravius commoveri animum tuum , omnemque tibi senseris acerbitatem leniri , si cogitaveris fieri hœc non sine Dei consilio , qui , ut ait Beatus prædi^ssor noster

DOCmENTS. CHAP. III.

Gregorius Magnus , providet de his malû , gutp per judicium irrognt,quœ botta facere disponat. neliipium est; ut tibi, quod ex animo facimus, eximiæ in te benevolentiæ nostrœ pignus, apostolicam henedictionem impartiamur.

Datuin Romæ, apud S. Mariam Majoiem, {xistrid. Idus mari. 1760. Pont, nostri an. II. (Coll. Lag.)

(Voyez la même lettre publiée en iianrais dans l’ouvrage, aux pièces justificatives, n° i, p. 497.)

Lettre de Michel Zienkouricz, évêque de Vilna, à Clément XIII.

SAiNCTISSiME AC BEATISSIHE PaTER, UOMI.VE CLEHENTISSUIE ,

Pertinere ad nostrum zelum arbitramur, ut Patrum societatis Jesu afllictam liis temporibus in Lusitania fortimam , paternœ Sanctitatis Suæ, Domini mei cleinentissimi, commendemus pietati. Tanto autem id majore facimus studio, quanto certius nobis quoque constat de bene multis hujus societatis meritis in Ecclesiam, et quo magis in.solenti lœtilia hinc inimicos catholico nomini videmus efferri. Sane ego, Sanctissime ac Beatiss'ime Pater, Domine Clementissimc, rumoribus, qui nobis ex Lusitania crebro afferuntur, satis superque conturlwr , vehementerque doleo optimis in illo regno cœlestis patrisfamilias frugibus superseminari ab inimico zizania. Nonagesimum, divina me conservante clementia, inii ætatis annum; jamque hujusinodi præsertim ætate, non euro ut ab humano judicer die, testimonium autem veritati dare unice quæro. (Juod in Patribus societatis Jesu reprehendendum merito essel, longiori expt'rienlia adverti nusquam : strenuos autem illornm labores, in re catholica promovenda, vel ipse per annos quadraginta duos Episcopatus mei probe sum expertus. Sunt certe hi Patres egregii in vinea Domini operarii , felices in juventute instituenda prœeeptores , pro domo Dei et religione catholica penpiam zelosi, digni proinde mercede sua; quanto minus ferenJum, tantis eos afüigi inju-

Page 1