‹ Clement 13. et Clement 14Chapitre 27 sur 89 · CHAPITRE IV · texte numérisé non relu

CHAPITRE IV

LA FRANCE. — ACTES DES ÉVÊOl'ES DE FRANCE DANS LA CAÜ9E DES JÉSUITES DE 1761 A 1763. — BULLE APOSTOLICÜM; LET- TRES DES ÉVÉQUE9 A CLÉMENT XIII RÉPONSES DU PAPE.

LA FBANCE.

Pitees conceniaot la Comn>i»ion du codmII intliluée en 1761 par Louis XV, dans l'albire des jésuites

Lettre du chancelier à M. de Flesselles.

Je sors. Monsieur, de chez le Roy*, S.t Majesté vous deinaïule l* le projet de décret qu’oij a proposé aux jésuites de signer; 2° la lettre qui a été écrite à ce sujid ; 3° la déclaration que les jésuites de Guyenne ont refusé de signer; VcÆlle qu’ils ont signée; 5' la lettre particulière que le Général a écrite au Roy.

« Il faut que je présente le tout à Sa Majesté demain à son lever, ainsi. Monsieur, tâchez de m’envoyer le tout par mon Courier qui en attendra re.\péditiou , vous connaissez mes sentiments pour vous, etc.

Signé : de Lamoignon.

* Pour une plus parfaite intelligence des pièces qui composent ce document, voir dans l’ouvrage ( Clément Xtll et Clément Xlf') au chap. IV, p. 137, et aux pièces justificatives, n» V, p. S17 , les détails sur cette commission , sur ses actes et son résultat. Tout ce document et les pièces qu’il renferme sont inédits jusqu’i ce jour; nous le désignons sous la dénomination de manuscrit de M. de Flesselles.

* Nous conservons en général l’ortbograpbe et la ponctuation du manuscrit.

BOOrMEXTS. CHAP. IT.

Décret tel qu’il a été rédigé par MM. tes commissaires , envoyé à Dôme, et refusé parle Général.

Jam diidum prædecessor nosterP. Claudius Aquaviva deolaravit, quantum socictas nostra abhorrent a perversa et nefanda dootriua, quæ regum ac principum securitati adversatur , et eamdem doctrinam solemni decrelo proseripsit , qiiod anno lOIOdatuin est, et itcrum pmmulgatum anno ttiU; sed ut in re tanti inomenti mens nosira et nostræ societatis magis nr magis clareseat, et nullus vel levissimœ dubitationi relinquatur lorus, præcipimus in virtute sanctæ obedientiæ , sub pœna excommunicationift, suspensionis a divinis, inhabilitatis ad quævis officia , et aliis arbitrio nostro reserxatis ne quis nostræ societatis sentire et tenere audeat publice aut privatim, voce aut scripto, daiido consilium aut prælegendo, suadeat, doceat , tenere se significet, directe aut indirecte insinuet licitum esse ulli cujuscumque status aut ronditioiiis homini, ullo tempore et loco, sub ullo tyrannidis, persecutionis, religionis, aut alio quovis pretextu, inferre ^ iiu regibus et principibus, perniciem eis ullo moilo machhiari, aliud quidquain moliri, scribere, docere, quoi! sacris eorum personis periculum movere , eorumve libertatem, supremam potestatem et jura oppugnare, vel imminuere possit; quam quidem doctrinam a quocumque authore etiam ex nostris, in quocumque opéré propositam condemnamus et detestamur , et a nostris perpetuo detestandam decerniinus.

Insuper declai'amus in præposito generali societatis nostræ, et (juolilæt alio quavis auctoritate in eamdem societatem prædito, talem esse, et ex natura rei, et ex ipsismet constitutionibus iacultatem imperandi subilitis , ut siijuid ( quod avertat Deusjpræcipiat contrarium publicæ tranquillitati , legibus, inslitutis, et rec^ptis usibus ditionum in quibus nostri degunt, præceptum ejusmodi eo ipso nullum sit ac irrituni, nuUique liceat parère ei præcepto.

Page 1