‹ Commentaire sur le Cratyle de Platon;Chapitre 3 sur 11 · HAATANOS · texte numérisé non relu

HAATANOS

κατὰ τὴν τῆς φρονήσεως ἐπωνυμίαν. Ταύτῃ οὖν τίθεμαι κἀγὼ τὸν δαήμονα, πάντ᾽ ἄνδρα, ὃς ἂν ἀγαθὸς ἧ, δαιμόνιον εἶναι xat ζῶντα καὶ τελευτήσαντα, καὶ ὀρθῶς δαίμονα καλεῖσθαι.

EPM. Καὶ ἐγώ μοι δοχῶ, ὦ Σώκρατες, τούτου πάνυ σοι GÛLψηφος εἶναι. ὁ δὲ δὴ ἥρως τί ἂν εἴη;

ZA Τοῦτο δὲ οὐ πάνυ χαλεπὸν ἐ ἐννοῆσαι" σμικρὸν γὰρ παρῇ» χται αὐτῶν τὸ ὄνομα, δηλοῦν τὴν ἐχ τοῦ ἔρωτος γένεσιν:

ÉPM. Πῶς λέγεις;

ΣΩ. Oùx οἶσθα ὅτι ἡμίθεοι oi fps;

EPM. Τί οὖν:

XXXIV. ΣΩ, Πάντες δή που γεγόνασιν ἐρασθέντος ἢ ἢ θεοῦ θνητῆς ἢ θνητοῦ θεᾶς. Ἐὰν οὖν σχοπῇς καὶ τοῦτο χατὰ τὴν ἀττικὴν͵ τὴν παλαιὰν φωνήν, μᾶλλον εἴσει᾽ δηλώσει γάρ σοι ὅτι παρὰ τὸ τοῦ ἔρωτος ὄνομα, ὅθεν γεγόνασιν οἱ ἥρωες, σμιχρὸν παρηγμένον ἐστὶν ὀνόματος χάριν. Καὶ ἤτοι τοῦτο λέγει τοὺς ἥρωας, ἢ ὅ τι σοφοὶ ἦσαν καὶ ῥήτορες δεινοὶ χαὶ διαλεχτικοί, ἐρωτᾷν ἱχανοὶ ὄντες" τὸ γὰρ εἴρειν λέγειν ἐστί. Ô περ οὖν ἄρτι ἐλέγομεν, ἐν τῇ ἀττικῇ φωνῇ λεγόμενοι οἱ ἥρωες ῥήτορές τινες χαὶ ἐρωτητιχοὶ συμθαίνουσιν, ὥστε ῥητόρων χαὶ σοφιστῶν γένος γίγνεται τὸ ἡρωϊκὸν φῦλον. ἀλλ᾽ οὐ τοῦτο χαλεπόν ἐστιν ἐννοῆσαι, ἀλλὰ μᾶλλον τὸ τῶν ἀνθρώπων, διὰ τί ποτε ἄνθρωποι καλοῦνται. Σὺ ἔχεις εἰπεῖν:

EPM. Πόθεν, ὦ ᾿γαθέ, ἔχω; οὐδ᾽ εἴ τι οἷός τ᾽ εἴην y εὑρεῖν, οὐ συντείνω διὰ τὸ ἡγεῖσθαι σὲ μᾶλλον εὑρήσειν ἢ ἐμαυτόν.

EPM. Δῆλα δή.

EN ὀρθῶς γε σὺ πιστεύων ὡς καὶ νῦν γέ μοι φαίνομαι xouψῶς ἐννενοηκέναι͵ χαὶ χινδυνεύσω, ἐὰν μὴ εὐλαδῶμαι, ἔτι τήμερον σοφώτερος τοῦ -δέοντος γενέσθαι, XXXV. Σχόκχει δὴ ὃ λέγω- Πρῶτον pèv γὰρ τὸ τοιόνδε δεῖ ἐννοῆσαι περὶ ὀνομάτων, ὅτι πολλάχις ἐπεμδάλλομεν γράμματα, τὰ δ᾽ ἐξαιροῦμεν, παρ᾽ ὃ βουλόμεθα ὀνομάζοντες, καὶ τὰς ὀξύτητας μεταβδάλλομεν, οἷον Aut φίλος. Τοῦτο ἵνα ἀγτὶ ῥήματος. ὄνομα ἡμῖν γένηται; τότε

! KPATYAOZ 21

ἕτέρον αὐτόθεν ἰῶτα ἐξείλομεν, χαὶ ἀντὶ ὀξείας τῆς μέσης oudλχδῆς βαρεῖαν ἐφθεγξάμεθα. ἄλλων δὲ τοὐναγτίον ἐμδάλλομεν γράμματα, τὰ δὲ βαρύτερα ὀξύτερα φθεγγόμεθα.

EPM. ἀληθῆ λέγεις.

(EN. Τούτων τοίνυν ἕν χαὶ τὸ τῶν ἀνθρώπων ὄνομα πέπονθεν, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ. ἐχ γὰρ ῥήματος ὄνομα γέγονεν, ἑνὸς γράμματος

ΣΩ, ec σημαίνει τοῦτο τὸ ὄνομα r ἄνθρωπος ὅτι τὰ μὲν ἄλλα θηρία ὧν ὁρᾷ οὐδὲν ἐπισκοπεῖ οὐδὲ ἀναλογίζεται «οὐδὲ ἀναθρεῖ, ὁ δὲ ἄνθρωπος ἅμα ἑώρακε, — τοῦτο δ᾽ ἐστὶ τὸ ὄπωπε --- χαὶ ἀναθρεῖ καὶ λογίζεται τοῦτο 8 ὄπωπεν' ἐντεῦθεν δὴ pôvoy τῶν θηρίων ὀρθῶς ὁ ἄνθρωπος ἄνθρωπος. ὠνομάσθη, ἀναθρῶν ἃ ὄπωπεν-

XXXVI. EPM. Τί οὖν; Τὸ μετὰ τοῦτο ἔρωμαί σε, ὃ ἡδέως ἂν πυθοίμην;

ἘΡΜΝ, ὥς περ τοίνυν μοι δοχεῖ τούτοις ἑξῆς εἶναί τι χρῆμα. Ψυχὴν γάρ που χαὶ σῶμα χαλοῦμεν τοῦ pra

. EPM. πειρώμεθα δὴ καὶ ταῦτα 3 κλεῖν, ὦ ὥς περ τὰ ἕμπρορθεν,

20. ὡς μὲν τοίνυν ἐκ τοῦ παραχρῆμα λέγειν, οἶμαί τί τοιοῦmov νοεῖν τοὺς τὴν ψυχὴν ὀνομάσαντας, ὡς τοῦτο ἄρα, ὅταν παρῇ τῷ σώματι, αἴτιόν ἐστι τοῦ ζῆν αὐτῷ, τὴν τοῦ ἀναπνεῖν δύναμιν παρέχον καὶ ἀναψῦχον, ἅμα δὲ ἐκλείποντος τοῦ ἀναψύχοντος τὸ σῶμα ἀπόλλυταί τε χαὶ τελευτᾷ. ὅθεν δή μοι δοκοῦσιν αὐτὸ ψυχὴν καλέσαι, Εἰ δὲ βούλει, ἔχε ἠρέμα’ δοχῶ γάρ μοί τι καθορᾷν πιθανώτερον τούτου τοῖς ἀμφὶ Εὐθύφρονα. Τούτου μὲν γάρ, ὡς ἐμοὶ δοχεῖ, καταφρονήσαιεν ἂν καὶ ᾿ἡγήσαιντο φορτικὸν εἶναι" τόδε δὲ σχόπει ἐὰν ἄρα καὶ σοὶ ἀρέσῃ.

32 HAATNNOZ

EPM. Λέγε μόνον.

XXXVIL ΣΩ. Τὴν φύδιν καντὸς τοῦ σώματος, ὥστε καὶ ζῇν καὶ περιϊέναι, τί σοι δοκεῖ ἔχειν τε καὶ ὀχεῖν ἄλλο ἢ ψυχή;

En. Τί δαί; καὶ τὴν τῶν ἄλλων ἁπάντων φύσιν οὐ πιςεύεις ἀναξαγόρᾳ νοῦντε καὶ ψυχὴν εἶναι τὴν διακοσμοῦσαν καὶ ἔχουσαν;

EPM. ἔγωγε. |

EPM. Πάνυ μὲν οὖν, καὶ δοχεῖ γέ μαι τοῦτο ἐχείνου τεχνιχώτερον εἶναι.

ΣΩ, Καὶ γὰρ ἔστι᾽ γελοῖον μέν τοι φαίνεται ὡς ἀληθῶς évoμαζόμενον ὡς ἐτέθη.

EPM. ἀλλὰ δὴ τὸ μετὰ τοῦτο πῶς φῶμεν ἔχειν:

ZEN. Τὸ σῶμα λέγεις;

EPM. Ναί.

ΣΩ, Πολλαχῇ μοι δοχεῖ τοῦτό ys ἂν μὲν καὶ σμικρόν τις παραχλίνῃ, καὶ πάνυ" καὶ γὰρ σῆμά τινές φασιν αὐτὸ εἶναι τῆς ψυχῆς, ὡς τεθαμμένης ἐν τῷ νῦν παρόντι χαὶ διότι αὖ τούτῳ σημαίνει ἃ ἂν σημήνῃ ἡ ψυχή, καὶ ταύτῃ σῆμα ὀρθῶς καλεῖσθαι. XXXVIIL. δΔοχοῦσι μέντοι. μοι μάλιστα θέσθαι οἱ ἀμοὶ ὁρφέα τοῦτο τὸ ὄνομα, ὡς δίκην διδούσης τῆς ψυχῆς, ὧν δὴ éveχα δίδωσι" τοῦτον δὲ περίδολον ἔχειν, ἵνα σώζηται δεσμωτηβίου εἰκόνα᾽ εἶναι οὖν τῆς ψυχῆς τοῦτο, ὥς περ αὐτὸ ὀνομάζεται, ἕως ἂν ἐκτίσῃ τὰ ὀφειλόμενα, τὸ σῶμα, καὶ οὐδὲν δεῖν παρά" γειν οὐδὲ γράμμα,

ἘΡΜ. Ταῦτα μέν μοι δοκεῖ ἱκανῶς, ὦ Σώχρατες, εἰρῆσθαι. Περὶ δὲ τῶν θεῶν τῶν ὀνομάτων, οἷον χαὶ περὶ τοῦ Διὸς νῦν δὴ ἔλεγες, ἔχοιμεν ἄν ποῦ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐπισχέψασθαι; χατὰ viva ποτὲ ὀρθότητα αὐτῶν τὰ ὀνόματα κεῖται;

ΣΩ. Ναὶ μὰ Al ἡμεῖς γε, ὦ Ἑρμόγενες, εἴ πέρ γε νοῦν ἔχοιὑεν, ἕνα μὲν τὸν χάλλιστον τρόπον, ὅτι περὶ θεῶν οὐδὲν ἴσμεν»

KPATTAOZ | 28

οὔτε περὶ αὐτῶν οὔτε περὲ τῶν ὀνομάτων, ἅττα race αὐτοὶ ἑαυτοὺς καλοῦσι’ δῆλον γὰρ ὅτι ἐκεῖνοί γε τἀληθῆ καλοῦσι. Δεύτερος δ᾽ αὖ τρόπος ὀρθότητος, ὥςπερ ἐν ταῖς εὐχαῖς νόμος ἐστὶν ἡμῖν εὔχεσθαι, οἵ τινές τε χαὶ ὁπόθεν χαίρουσιν ὀνομαζόμένον ταῦτα χαὶ ἡμᾶς αὐτοὺς χαλεῖν, ὡς ἄλλο μηδὲν εἰδότας" καλῶς γὰρ δὴ ἔμοιγε Soxet γενομίεθαι, ΧΧΧΙΧ, Εἰ οὖν βούλει σχοπῶμεν ὥς πὲρ προειπόντες τοῖς soc ὅτι περὶ αὐτῶν οὐδὲν ἡμεῖς σχεψόμεθα, ---- οὐ γὰρ ἀξιοῦμεν οἷοί τ᾽ ἂν εἶναι σκοπεῖν ---ἀλλὰ περὶ τῶν ἀνθρώπων, ἦν τινά ποτε δόξαν ἔχοντες ἐτίθεντο αὐτοῖς τὰ ὀνόματα, Τοῦτο γὰρ ἀνεμέσῃτον.

EPM. ἀλλά μοι δοχεῖς, ὦ Σώχρᾶτες, μετρίως λέγειν, χαὶ οὕτω ποιῶμεν.

EPM. Δίκαων γοῦν.

EPM. Οὐ μὰ τὸν Δί᾽ οὐδὲ τοῦτο οἶμαι ῥάδιον εἶναι.

ΣΩ. Καταφαίνεταί μοὶ ἡ θέδις τῶν ὀνομάτων τοιούτων τινῶν ἀνθρώπων εἶναι, Καὶ ἐάν τις τὰ ξενικὰ ὀνόματα ἀνασχοπῇ, οὐχ ἧττον ἀνευρίσκεται ἃ ἕκαστον βούλεται. ΧΧΧΧ, Οἷον καὶ ἐν τούτῳ ἃ ἡμεῖς οὐσίαν καλοῦμεν, εἰσὶν οἱ ἐσίαν χαλοῦσιν, οἱ δ᾽ αὖ ὠφίαν. πρῶτον μὲν οὖν κατὰ τὸ ἕτερον ὄνομα τούτων À τῶν πραγμάτων οὐσία ἡστία καλεῖσθαι ἔχε, λόγον" nat ὅτι γε αὖ ἡμεῖς τὸ τῆς οὐσίας μετέχον Ἑστίαν φαμέν, καὶ χατὰ τοῦτο ὀρθῶς ἂν καλοῖτο ἥστία" ἐοίκαμεν γὰρ καὶ ἡμεῖς τὸ παλαιὸν ἐσίαν χαλεῖν τὴν οὐσίαν. ἔτι δὲ χαὶ κατὰ τὰς θυσίας ἄν τις ἐννοήσας ἡγήσαιτο οὕτω νοεῖν ταῦτα τοὺς τιθεμένους. Τὸ γὰρ πρὸ πάντων θεῶν τῇ Ἀστία πρώτῃ προθύειν εἰκὸς ἐκείνους οἵτινες τὴν πάντων οὐσίαν ἡστίαν ἐπωνόμασαν. ὅσοι δ᾽ αὖ

24 DAATNNOZ

Page 1