‹ Commentaires sur les lois du Bas-Canada, ou, Conférences de l'Ecole de droit liée au Collège des RR. PP. Jésuites [microforme]Chapitre 80 sur 102 · EXTRAIT DES RÈGLES DU DROIT · texte numérisé non relu

EXTRAIT DES RÈGLES DU DROIT

CONTENUES DANS LE SEXTE ET LES DÉCRÉTAau=zS.

Possessor malae fidei ullo tempore non praeseri-

bit.( )

Sine- possessione præscriptio non procedit, Peccatum pon dimittitur nisi restituatur ablatum. Peccati venia non datur nisi correcto.

es

(+) Selon le droit civil: possessions inilium vitiosum impot Usucpione nr

nee AE ne É 5

Nemo potest ad imypossibile obligari.

Beneficium ecclesiustienm non potest licite sine institutione canonicu cbtineri.

Privilegium nersonule personam sequitur et extin- SUtUr CH persona.

Seinel malus semper præsuimitur esse malus,

Ratum quis hubere non potest, quod ipsius nomine ON COST SUITE.

Ratihabitiouem retrohahi,et mandato non est dubium comparurl

Cum saut partinm jura obscura, reo favendum est po- QUSs Quart aCltort,

En judisiis non est acceptio personarum habenda.

fohorantin facti, pon Juris, exCusut,

Cum quis in jus seecedit alterius, justam iguorantie causa censetur habere,

Odia restringr,et favores convenit ampbhart,

Decel concessum a principe beneficium esse mansu-

ru, 4 1 . » . . . nn.

fndultuts à jure beneficium non est alieui auferen. dun.

Non firmatur tractu temporis, quod de jure ab nitio

non shbsistit,

Non est sine culpa qi rei ad eum non pertinenti se innmiiscet.

Nix pluribus uti defensiomibus prohibetur.

Quod semel phieuit, ainplius displicere non potest.

Non debet aliqus alteriusodio pregravart.

Sine eulpu, nisi subsit cunisa, uon est aliquis puniendus.

Quod quis mandato judieis, dolo facere non videtur, cum hubeat purere necesse.

Aora sua cuilibet est nociva.

Ea queæ fiunt a judice, si ad eJus non expectant oflici- Win, Viribus non subsistunt.

Seienti et cousentienti non fit injuria neque dolus,

Q Q ‘4 P à TI sn Quæ à jure communi esorbitant, nequaquam au

consequentim sut trahenca.

re | | CPV TENTT - Lay] Quod omres tangit, debet u«b ommions approbDart. En Gbscuris minimum est sequ

Lum qui cerlus est, certicruii uiterius non

C ls

Xtin-

Jnmine abiuin est pola.

antite

1feren.

b nitio

enti se

test.

detur,

Non licet aciori, quod reo Jicitum non existit,

Mutare cousilium quis non potest in alterius detri mentum.

Generi per specieun derogatur.

Plus semper in se coutinet quod est minus.

Pro possessore hnbetur qui dolo desiit possidere,

Utile non debet per inutile vitiari,

Cum quil prohibetur, prohibeutuür omuia que sequutur ex 1llo.

Pluralis loeutio duorum numero est contenta,

Emputari nou debet ei, per quent non stat, si non fuciat quoi per eu erat ficlenduimn.

Accessorinn naturan sequi congruit priucipalis,

Qui tacet consentire videtur. ()

Js qui tucet non fatetur, sed nec utique negare videturc.

Inspicinus in ob<euris quod est verishnilius, vel quod plerumque fieri consuevit.

Is qui in jus succedit alterius, eo jure quoille, uti debebit

Priæsuinitur ignorantia, ubi scientia non probatnr.

Locupletari non debut uliquis cui aiteritis iujurin vel jacturn.

Ju pœuis bentsnior est interpretatio facienda.

Actus legitint conditionem nou recimunt nette diem.

Cai lieet quod est plus, liecet ntiqne quod est minus,

Qui prior est tempore, potior est jure.

Qui seniit onus,sentire debet conmodum, et contra.

In re cominunt potior est couditio pronibeutis.

Coutra euimn qui legem discere potuit, apertius est juterpretatio frcienda.

Non est obligaitorium contra bonos mores præstiturn Juramentinr.

Dolo ficit qui petit qnod restitnere oportet enmdenr.

Non est in mora qui potest exceptione legitina se

uod ob gratiam alicujns conceditur, non est in cjits

Quæ contra jus fiunt, debent utique pro infectis habe

In pari delicto vel causa, potior est conditio possidentis.

Cum non stat per eum ad quem pertinet, quominus conditio impleatur, haberi debet perinde ac si inpleta fuisset.

Quod alicui suv nomine non licet nec alieno licebit.

Potest quis per alium, quod potest facere per seipstim.

Ju malis promissis fidem non expedit observari,

In alternativis debitoris est electio et sufficit alterum adimpleri,

Qui ad agendum admittitur, multo magis ad excipiendum admittendus est.

Qui facit per alium, est perinde ac si faciat per seipsum.

Factum legitime retractari non debet, licet casus postea veniat, a quo non potuit inchonri.

Quod alicui gratiose conceditur, trahi non debet aliis in exemplum.

Frustra sibi fidem quis postulat servari ab eo cui fidem a se præstitam servare recusat.

Delictum personæ non debet in detrimentum ecclesiæ redundare.

Rationi congruit ut succedat in onere qui substituitur in honore.

{na argumentum trahi nequeunt quæ propter necessitatem aliquaudo sunt concessa.

Nemo potest plus juris transferre in alium, quam sibi competere dignoscatur.

In toto partem non est dubium contineri.

Qui contra jura mercatur, bonam fidem habere non præsumitur.

Bonx fides non patitur ut semel exactum iterum exigatur.

Cum quid una via prohibetur alieui, ad id alia non debet admitti.

Contractus ex conventione legem accipere dignoscuntur .

Damnum quod quis sua culpa sentit, sibi deb:t, non ahis imputare.

Infamibus portsæ non pateant dignitatun.

be entis.

minus \pleta

cebit.

JSUM,

alter- XCIPir seipcasuis t aliis cui fieccleituitur CESSI.-

m sibi

e non

mn exi-

a non

ign98-

t, non

Ccrtum est quod is committit in legem, qui !--is verba complectens, contra legis nititur voluntaie.….. (*)

{hinnes per quascumque causas quid nascitur, per exsdern dissolvitur,

Dubia in melivrem partem interpretari debent.

l’ropter scundalum vitandum veritas non est comuiittemaa,

Propter necessitatem illicitum efficitur licitum.

[ilicite factum obligationem non inducit.

Tormenta, judiciis non præcedentibus, inferenda non sunt.

Sacrilegus est offendens rem vel personam ecçlesiasticam.

Qui facit aliter quam debet, facere non dicitur.

*) Ou comme dit Plante, legi fraudem facit. On a basé sur cette règle l’argument a sentatia legis, auquel on doit recourir quand la ici n'est pas claire, car quand eile l’est, non est curandum dc contruria opinione glossæ et doctorum, ad quos non leges, sed illi ad leges Jlecti et altemperari debent dit Charles Dumoulin.—Distinguitur legis interpretatio authentica, usualis et doctrinals dit Ligouri. Authentica fie potest a legislatore, usualis per consueludinem, doctrinalis per dociores.

FN y OZ ; o VV, e< VS es 4 LA Si ee Le < Eh 33212 2 F ss Ja, 1É FEI 25 194 8.8 > SE »” 22 3? à . Æ © 2% À O: Fr LYS A Î # ee

NOTICE ITISTORIQUE

Page 1