EXTRAIT DES REGLES DU DROIT

Contenues dans le Sexte et les Décréta lei.

Possessor malae fidei ullo tempore non praescri

bit.o

Sme po.^sessione prcc^criptio non procedit. Peceatum non dimittitur nisi restituatur ablatum. Peccati venia non datur nisi correcto.

(*) Sflon le droit civil : pctgurèonis initiai viticrum utfitKT>icne,rn.

NçrnO potest ad impossibile obligari.

Benefîciura ecclesiasticum non potest licite sine instilutione canonica obtineri.

Privilegium personale personam sequitur et extin- : Lur eu m persona.

tel malus semper prEBSumitur esse mains. Hatum c,nis habere non potest, quod ipsius nomine non esî gesturh.

Ilatihabitionem retrohahi,et mandato non est dubium comnarari

Cum sunt partinra jura obsenra, reofavendnm est potius qnam actori.

In judiciis non est acceptio personarum habenda. Ignorant ia facti, non jnris, excusât.

Çum quis in jus succedit alterius, jus ta m ignoranlia? causa ni censetur habere.

Odia restringi,et favores convenit ampliari.. Decet concessum a principe beneiîcium esse mansururn.

iultum a jure beneûcium non est aïicui auferen. du ni.

Non firmatur tractu temporis, quod de jure ab nitio i subsistit.

n est sine cnlpa qui rei ad eum non pertinent] se •cet.

lus pluribns uti defensionibus prohibetur. Quod semel placuit, amplius dispticere non potest.

ti débet aliquis alteriusodio prœgravari. Sine culpa,nisi subsit causa, non est aliquis punien-

Quod quis mandato jndicis, dolo facere non videtur, cum habeat parère necesse.

Mora sua cuilibet est noeiva.

Ea quas fîiïnt a judiee, si ad eJus non expectant officinal, yi ri bus non subsistante

Scienti et consentienti non fit injuria neque dolus.

Quai a jure corn ouf ni exorbitant, nequaquam ad consequentiam sunt trahenda.

i omnes tangit, débet ab omnibus anprobari. In obscuris minimum est sequendum.

Eurfi qui certus est; certiorari ulterius non oportet

Non licet actori, quod reo licitum non exi?lit.

Mutare consilium quis. non potest ia aiterius detrixnentum.

Generi per spsciern derogainr.

Plus seinper in se continet quod est minus.

Pro possessore habetur qui dolo desiit possidere.

Utile non débet per inutile vitiari.

Cum quid prohibetur, prohibentur omnia quvje sequnnfur ex illo.

Pluralis locutio du or uni numéro est contenta.

Imputari non débet ei, per quem non stat, si non ficiat quod per eum erat faciendum.

Âccessorium natnram sequi conduit principalis.

Qui tacf/t consentire videtur. ( )

Is qui tacet non fatetur, sednec utique negare videtur.

Inspicimus in obscuris quod est verisimilins, vel quod- plernmque fieri consuevit.

Ts qui in jus succédât alierius,eo jure quoille, ut i debebit.

Prsesuraitur ignorantia,ubi scienttanon probatnr.

Locupletari non débet aiiquis vel jactura.

In posais benignior est interpretatio facienda*

Aetus legi tirai conditionem non diem.

Cui licet quod est plus, licet utique quod est minus.

Qui prior est tempore, potior est jute.

Qui sentit on us, se n tire débet couimoduni, et contra.

In re commuai potior est conditio prohifoântis*

Contra eum qui legem discere potuit, apertius est interpretatio facienda.

Non est obligatorium contra bonos mores praestitum juramentum.

Dolo facit qui petit quoi restituere oportet eumdera.

Non est in mora qui potest exceptione légitima se tueri.

Quod ob gratiam alicujus conceditur, non est in ejiii dispendium re torque adu m.

* QoT ne dit mot consent, dit l'adage.

Quae contra jus nunt.debent utiqne pro infectishabe In pari delicîo v^l causa , potior est conditio possidemis. Cura non stat per eu m ad quem pertinet, quominus

conditio impleatur, liaberi debel péritide ac si irapleta

fuisset.

Quod alicui sno nomine non licet nec alieno licebit. Potcstquis peralium, quod potest ficere perseipsnm. In malis promises fidem non expedit observari.

In niternativis débitons est electio et sufficit alterum adirapleri,

Qui ad agendum admittitur, raulto raagis ad excipiendum juI mit tendus- est.

Qui facit per alium, est perinde ac si faciat per seipsum.

Factura légitime retractari non débet, licet casus postea veniat, a quo non potuit inchoari.

Quod alicui gratiose coucedi'ur, trahi non débet aliis in exemplum.

Frustra sibi fidem quis postulat servari ab eo cui fidem a se prajsîifam servare récusât.

Delicîum personas non débet in detrimentum ecclesiie redundare.

Ratioui congruit ut succédât, in onere qui substituitur in ho i! oie.

In argiimeritum train nequeunt quœ propier necessitatem aliquando sunl concëssa.

Nemo potest plus juris transferre in alium, quara sibi competere dignoscatur»

In toîo parlera non est dubium contineri.

Qui contra jura mercatur, bonam fidem habere non prsesumitur.

Bona fuies non patitur ut seniel exactum iternm exigatur.

Cura qoid una via prohibetur alicui, ad id alia non débet admitti.

Con trac tus ex conventione legem accipere dignoscuutur .

Damnnm quod quis sua culpà sentit, sibi deb:î . non aiiis impuîare.

Infamibus porta non pateant dignitatuau

Certum est quod is committit in legem, qui legis verba complectens, contra legis nititur voluntatem. (*)

Omnes per quascumque causas quid nascitur, per easdem dissolvitur.

Dubia in meliorem partem interpretari debenti

Propter scandalum vilandum veritas non est committemda.

Propter necessitatem illicitum efficitur iicituni.

Illicite factum obligationera non inducit.

Tormenta, judiciis non praecedentibns, inferenda non sunt.

Sacrilegus est ofFendens rem vei personam ecclesiasticam.

Qui facit aliter quam débet, facere non dicitur.

(*) Ou comme ditPlaute, legi fraudent facit. On a basé sur cette règle l'argument a sent at ta legis, auquel on doit recourir quand la loi n'est pas claire, car quand elle l'est, non est curandurn de contraria opinione glossœ tt doctorum, ad quos non leges, sed illi ad leges fiecti et attemperari debent dit Charles Dumoulin. — Distinguitur legis interpretatio authentica, usualis et doctrinahs dit Ligouri. Authenticafieri poteut a législature; usualis per consnetitdinem, doctrinaht per doctores.