X. — Des Pronoms démonstratifs
Nos seize langues se divisent en deux classes suivant que leurs pronoms démonstratifs sont ou ne sont pas des deux nombres. . ,
i" Langues dans lesquelles les pronoms sont des deux nombres :
Iroquois. Singulier-Pluriel : ne, née, nennee, ne-naho-
ten, nene.
Ghacta » ilvppa, yvnma.
HiDATSA. » hidi, hido.
Gmibcha. » asy, sisy, ysy.
2° Langues dans lesquelles le pluriel se distingue du singulier :
MONTAGNAIS. Siug.
Plur.
tiri, eyi, eyer.
tiri-yu, eyé-né, eyini-yu.
Cri. Sing. Animés tmah, awah, imlm.
Plur. » ani-ki, o-ki, ne-ki.
Sing. Inanimés eoko, orna, anima, iiema. Plur. » eoko-ni, o-hi, ani-hi, nehi.
Algonquin. Sing. Animés waam, iaam, aani. Plur. » o-k-om, i-k-im.
Sing. Inanimés oom, uni.
Plur. » o-n-oni, i-n-ini.
Ghippeway. Sing. Animés aw, waaw, mabam. ^ ■ Plur. » o-ff-ow, mam-ig.
Sing. Inanimés ow, mandan, iw Plur. » o-n-ow, i-n-iw.
Nahuatl. Sing. yehoatî o, yehoatl y, inin, inon, y, yn. Plur. yehoantin o-n, yehoantin y-n, hii-que-in,
ini~que-on.
Dakota. Sing. de, he, ka. - -
Plur. de-na, he-na, ka-na. '^
QuiCHÉ. Sing. ri, ha, a, are, areri.
Plur. he, e.
Maya. Sing. la, lo, lay.
Plur. la-ab-i, lo-ob.
190 CONGRÈS DES AMÉRICANISTES. 30
Caraïbe. Sing. 1-ikia, t-okoya, 1-ika, t-oka, 1-ira, I-ikaba-li, f-okaha-rou, I-iketa, t-oketa, 1-ikira, t-oucoura.
Plur. nh-ara.
Kechua. Sing. pay, cay, chay, chacay. Plur. pay-ciina, cay-cuna, etc.
KiRiRi. Sing. eri, icfhi, oro ; uro, coho.
Plur. eri-dza, ero-a ; uro, coho.
Guarani. S. -P. co, eobae ; au, auhae ; ebocoi, ehocoi-ba, aypo-bae ; c.uibae, acoi, acoibae.
Plur. nij, ap-bac ; nugui, engui, egui-bae, imcui.
Remarque. — Le kiriri possède deux pronoms qui sont des deux nombres. De son côté, le Guarani possède à côté d'un assez grand nombre de pronoms des deux nombres, quelques pronoms dépourvus du singulier.