‹ Conférences de Notre-Dame de Paris (volume 5)Chapitre 24 sur 40 · Joël., cap. il, 12. — Job., cap. xlii · texte numérisé non relu

Joël., cap. il, 12. — Job., cap. xlii

4. Castigo corpus raeum et in servitutem redigo. (I Cor., cap. ix, 27.)

5. Adimpleo ea quœ desunt passionum Christi, in carne mea. (Coloss., cap. i, 24.)

prépare1. — La miséricorde divine en mesure les clémentes rigueurs2 — et les ministres de Dieu doivent mettre en œuvre toute l'industrie de leur charité, pour faire accepter volontiers au pécheur le remède sacré5. — Dieu veut bien pardonner à celui qui l'offense, mais à la condition qu'il se punira*. — Il ne laisse aucun péché sans vengeance. Si l'homme refuse la peine, il

. Offendisti, sed reconciliari adhuc potes, habes cui satisfacias, et quidem volentem..» satisfactio confessione disponitur.... hoc pretio Dominus veniam addicere instituit. (Tertul.. lib. De Pœnitentia.)

2. Vide benignum Dominum misericordiam cum severitate miscentem, et ipsius pœnae modum justa et démenti libratione pensantem. Non in perpetuum tradit delinquentes. Et quanto tempore errasse te nosti, quanto tempore deliquisti, tanto nihilominus tempore humilia teipsum Deo, et satisfacito ei in confessione pœnitentiœ. ( Origen., homil. 3, in lib, Judicum.) Migne, Patrol. Grœca, t. XII, col. 363.

3. Quam ob rem multo quidem arte opus est, ut œgri sacerdotum remediis libenter se subjicere suadeantur : Atà toïïto TzoXkr^ /pstoc tvÏç [jLTj^avrjç, ïva ttsictOcogiv éxdvxsç iauxouç &7T£)(.£iv tocïç 7vapàxôJv îspsiov OepaTisiat; ot xoctxvovxeç. (Chrysosfc., lib. II, De Sacerdotio.)

4. Ignoscis confitenti, ignoscis, sed seipsum punienti : ite servantur misericordia et veritas; misericordia, quia homoliberatur; veritas, quiapeccatum punitur. (S»Aug., Enarrat. in Psalm. L, n° 11.)

frappe lui-même1. — C'est un bénéfice pour notre santé spirituelle de savoir proportionner le châtiment de nos fautes à leur gravité*. » Enfin, Messieurs, en tout lieu et en tout temps, la loi pénitentiaire aboutit à cette austère conclusion : « Dominus nostra, satisfactione placandus est* : Dieu doit être apaisé par notre satisfaction. »

Sur ce point, l'enseignement traditionnel est si précis et si unanime qu'un des patriarches de la réforme, obligé d'avouer que tous les Pères

1. Delinquenti Dominus nequaquam parcit, quia delictum sine ultione non deserit. Aut enim ipse hoc homo in se pœnitens punit, aut hoc Deus cum homine vindicans percutit. (S. Greg., lib. IX, Moralium, cap. xxxiv (alias xvn.)

2. Attende tibi ut pro delicti proportione, hinc quoque mutueris ex admota tibi medela, valetûdinis instaurandae subsidium. Magnum est et grave peccatum? Multa opus habes confessione, lachrymis amarulentis, peracri contentione vigiliarum, indivulso et continenti jejunio. Levis est, nec intoleranda offensio? huic quoque exsequetur pœnitentia : ïlpoiré^e ouv asauxw, iva xaxà avàXoyiav tou Tzlr^j.ekr\iioiTO<; xal tyjv ejc tyJç ôspairstaç Bo-rçOeiav xaxaosçy]. Msya xal xaXeirbv ib à^apTYioLa* icoàXyjç cz: y^psta ttjç I;o[/.oAoyrjffswç, oaxputov mxpojv, auvxovou tyjç aypuTiviaç. àSia^snrrou -rrjç VY]GT£iaç. Kouoov xal cpopyjTOv ib TrapâVrto^.a' i^caaZsTto xal 4 ytexavoia. (S. Basil., homil. in illud : « Attende tibi ipsi.»)

Page 1