DE CÆLIBO ET CONT1NENT1A
DISQDISITIO BBEVIS.
Benè multi non inferioris subsellii , physicæ arlis doctores , talem ac tantam phosphore vim attribuunt in generationis organa, ut abundè valeat ad excitandos nescio quos vehementiores artuum motus, vulgô pénis erectiones , excussusque machinales valdè periculosos ac ancipites.
Minuenda hæc opinio est , prorsùsque explodenda , ut pote quæ vendibili errore prolata, neque ullo innixa experimento. Fortuiti enim quidem casus,quibusphosphorum locum dedisse unicè creditur, physicorum nunc imprudentiam probant, nunc inscientiam in tah pharmaco humanis usibus non rectè aut omnino perperam adhibendo.
Et quidem phosphorus longe latèque in omnes agit, quotquot sunt, humani corporis nervos , tanquàm non dubius fibrarum stimulus. Ex quo nimirùm factum est ut in corpora quædam it hprœdisposita , vel in valetudinarios homines , passim aphrodiseos excitet efïectus , quos tamen nonminùs experti essent, si quodvis aliud stimulantium exgenere pharmacum illis pro libitu adhibere placuisset.
Cantharides procul dubio specialem ac directam explicant actionem suam in generationis organa, atque ita vibratilem, ut illarum usussit opus periculosum. At non idem dici potestde phosphoro , qui , indirecte tantum agens , nihil aliud operatur quam certum quoddam spermalis incremenlum ope secretionis penes lesliculos. Nullum porro ex hoc damnum in physicam hominum constitutionem effluit ; quandôquidem omnes ad unum sentiunt ac docent principium vitale in sper-
168 DISQUIS1TI0.
mate consislere; imodixit ipse inclitus Aristoteles animarn è seraine eductam esse. Insuper, ex reeentioribus scientiæ experi mentis , salis constat incrementum et imminulionem vitalium virium à seminalis humorisin testiculis præsentiâ pendere.
Hinc non abs re erit aliquid de unâ è funclionibus vitæ verba facere; sed ilà quidem ut pudori ante omnia consulatur , ne quis fortassè judicet, nos parùm cautos insitam venis provocare libidinem. Quâpropter à gallico sermone, in tali rerum maleriâ recedimus, et dignitatem ab antiqno , et quo utuntur docti, idiomate repelimus.
Extat salernitanæ scholæ quidam doctor, nomine Soldanus, qui scripsit :
a Coïtus enim salutaris est ; loquor ut medicus , et non ut tlieologus. »
Verùm generatim est in sæculo viventes homines, si ad annos usque triginta rebus venereis usi fuerint, in posterum nonposse, sinealiquo valetudinis detrimenlo, à coïtu abstinere, nisi exacto decimo quinquagesimo anno circiter. Moderatus quippè et suo tempore adhibi tus conjugalium acluum usus est admodum salutaris, ac assuetis penè necessarius. Non exindè tamen inferre fas erit , cælibum coniinenliam naturæ repugnare , naluræque esse contrariam , ut non paucinostræ ætalis pseudo-philosopbi jactare non desinuni crepanlibus buccis. Nam si inleger et venereis abstemius XXV attingerit annos adolescens , ad aliam sese component , quasi libellam , interiora illius machinæ organa; quia, dum minori æstuac affluxu fit spermalis segregatio, magis magisque intus vitalis visaugescit , quæ scilicet vim intellectui suffragatur , ac mémorisé imprimis. Si quid tamen in spermale exuberantius, id orane naturalium secretionum ope sibi aperit percurritque viam , sudore potissimum , undè nunc intrh excoquitur , nunc foras expungilurhumoris eujusque excessus.
At dices : qui circunstantiis rerum cælibem ducunt vilam, grande paliuntur aliquoties salutis incommodum ex spermatis abundantiâ.
Sit ità sanè. Obvia intérim sunt, fateor invitus, medicorum remedia, scriptis consignata , eâque ex refrigerantium familiâ , ut plurimùm